ANTONII LAURENTII DE. , JUSSIEU -

REGI A CONSILIIS ET SECRETIS , DOCTORIS MEDICI. PARISIENSIS, REGIE SCIENTIARUM ACADEMLE REGLEQUE SOCIETATIS MEDIC/E PARISIENSIS, NECNON ACADEMIARUM UPSAL. MATRIT. LUGD. SOCI, £T IN HORTO REGIO PARIS. j BOTANICES PROFESSORIS.

GENERA : PLANTARUM

SRÓUNDUM

* ORDINES NATURALES. DISPOS SITA, MET

*

|

| . j .

JUXTA METHODUM IN HORTO X PARISIENSI - EXARATAM , ANNO M. DCC. LXXIV.

-MISSOURI - BOTANICAL

AE REND UNIUS. 0 4

pies

PT L molis feriam pagis arbitrariam e deviam. ad dinumque hodierná ifii) » qud licit accufatiits* elaborata, ite- ratis fensim perficiendá. eft Botanicorum- prefernitium ad futurorum ob.

. ferationibüs ac meditationibus. Sy[lematica pravaluerat : femper doc- ^ drina expeditior , & fubindé methodi naiuralis fuerat praiermi[sa difficilior | difquifitio. Nunc autem [fub quindecim i nov& ordWiationis claffü bus , non 3 fyftematica more omninà. circum[eriptis , fed juxtà Natura. lgerü mutuo éonnexis ilitant centeni ordines , finguli. plüra comple&entes genera | 1 alii ver naturales , alii recognofcendi. Omnium difpofitio- mutua« mnc genuina afiiiaribls rei famulatus ; nunc iifdem. miris obteniperat , 3 non hgum naturalium fed: prava earum interpretationis vitio. Tentanda [n agitur pluries: éaracterum ' ejfinatió undé cerior eruetur . generum ordi- - dinatio tum univerfalis tum partialis , ab hodierná certé difpar , Autore - Rullatenüs refraganite, Id eni? fatis erit ipft , ft referatis Natura legibus "Botanicos plures à fyfiematicá? dVertens , £05 ad. SEM adduxei 007050 00000 SU Besmula Linneanis aiditis generà , tum. à. L dive ies ia à jani - promulgata , tum quadam ipf ? propria , tum plura nova que in itinere - "botanico detexit ac inflituit indefefJus. peregrinator. Commzifonius, Do HE patiens laboris & acer ingenio , Botanices .fcientig Zoólo- gica peritiffmus novarümque appetens rerum , imperante Ludovica xy : E & Buginvillao duce, annis 1767 & 1768 oras luftravit Bri yg Bonarienfes y. Magellanicat ; & infulas Otahiti ; noyami* Britanniam ; . Bouro , Javam y Rodericam: liafque. adjácentes. Intermifsá dein na- - vigatione fubflitit. per quinquennium. in infulà Mauritiand: cujus ut «€ Borbonice vicitioris integram fufcepit Phytologiam aique Zóolos giam , & bis intereà. Madagáfcariam adit; plantás& animantia da - riplici infulá collegit ; defiripfit. atque delineari curavit y favente .. zd E ponit E. Poles meriti fim imo colonia. pa fo qui ipfum. E -

| (4) : exceperat fumptibus quibuJüibet folutum. Plurima ex ejufdem peregrinae tione & affiduo labore [peranda fuit utilitas 5 fed pofl optimi in Galliam . reducis prafétli difceffum , fucce[fori invifus , tadio gravi & inveterato. morbo & protratlis exhauflus vigiliis , mox occubuit anno 1773 , nondum difpofitá generali inventorum ordinatione. Ipftus colletanea Regio Juffa Parifios advetia, in Hiflorie naturalis Mufzo fervantur 5. pleraque tamen in trajetu evanuére. fubdu&a manu[cripta ut & plante Otahi- 3

dietas

hy TM T c zR. A: Tu * & ; nu mA i

difponuntur , donec opportuno tempore numerofz prodeant ejufdem nove Jpecies tacitb elaborata. onde AA. TASA QUU

m Operi adduntur quadam. genera Dombcyi Peruviana ,-ea nempé qua anteriizs miffa. Autori tpfe communicavit. Catera novia ac Botanicis fummé defideranda, in. poter. um à Dombeyo. aut ab. altero. editore. pro- SMSlAN RIS uns dueiece C WE TRUE . Non. pratermittuntur | eriam. Forskalii , Forfleri 6 Aubletii. genera, plurima in. Linngi fy flemate. omiffa, quadam: forté ulteriori recognitione - delenda & adjicienda confinibus s undi rudia licét , rondkm mutantur.

£,

horum. nomina... x: Aum Genera. ac; fynonyma. ab. invicem & à fubfequente carecferum enu meratione diflinguun:ur [lellulà intetpofitá y & fingulis additur Autorum nomen ufu typographico decurtatum , primá tantm prolatá fyllabá, ut ADleriii , Hüalleri » Brownai. 6c. , aut unicá nominis frequentiits recurs. fantis primá litterá fuperfiite , ut Tournefortii , Linnai Vaillant , Plu- | merii CPL), Linnei filii Suppl. ( LS.) &. Jndicantur etiam deprompta 3 ex Autoris Mujzo , rum icones Plumerii. à. Bur, manno non promulgata , E Tum Camelli icones. Luzonenfes delineatz non ari incifa , cujus defcrip- . iones in-Raii hifl. vol. 3 confignantur, NE Düm autem hodierna in publico propi werfatur generum feries , plurima in. diverfis regionibus recóns. eminem & quedam Autorum. nomine jam - celebria parantur. opera , fcientia - promovenda certó profutura & novif- : finis ditata generibus, qua in prafenti deficientia alteram ejus editionem .. gerfeveranter recudendam quafi pre fagiunt. Omnibus dedita Botanicis hac (Heb latin? conferibitur in opere tamen. difüntlo gallicà pofliàc exhi (0 dendo plurimis optantibus indigenis, oen

LT4*. BECLOLD XEZZSYQU NISI IS. C rIVEDERO 74 l0. IRI di

E XTRALT des Regiffres. de l'Académie Royale des Sciences, du premier Juillet 1789.

N ous Commiffaires, avons examiné, par ordre de l'Académie , un Ouvrage: latin. de M.. de Juffieu fur la Botanique , intitulé. : Genera Plantarum fecundim ordines naturales difpofita juxtà metho- dum in Horto Regio, Parifk enfí exaratam , &c.

Cet ouvrage préfente la fuite de tous les genres de plantes. connus, difpofés. par. ordres naturels ou- familles felon une méthode párticu- lére-à l'Auteur.

Dans une introduction qui zufciie l'ouvrage, M. de Es ablit les principes d'áprés lefquels il-croit.que fes ordres doivent étre formés & diípofés entr'eux. Aprés des. définitions générales &. preliminares far l'hiftoire naturelle , fur la nature des. corps qui font.l'objet de.fes recherches, fur la diftin&ion. des corps organifés & de ceux qui ne le font pàs, fur la différence des fciences qui s'occupent de ccs corps, lAuteur obfetve que celle des corps organiíés confifte principalement dans l'étude de leur organifation , des fonctions qui en réfultent & des différences qu'elle préfénte dans chaque étre organif£ , foit animal, foit végétal. Il en ré(ulte , pour le Botanifle, la néccffité de connoitre d'une part tous les organes dont les plántes fonr munies, & de. laune | toutes les modifications de chaque. organe , eft-à-di; tous les « ca- ractéres qui diftinguent les. plamts ———

Pour parvenir à certe corinoiffance , SEC Jullicc i ielie " Ens d'une maniere abrégée, les diverfes parties des plantes, leur flructure. & leurs fonctions ; il parle enfuire de leurs. diférenees, & énonce fuc- ceffiverhent celles de chaque organe.en définiffant les termes qui -

-expriment chaque différence , & dont on retrouve la férie dans. plu -— -fieurs ouvrages de Botanique. Les caractéres ré(ultans de 1a man d'ére des organes, font confidérés ici fclon lc nombre.& Jaipanure

des angues méineih: niu leuts. divers de d i

eec ee (rg | inf défini l'efpéce, expofe les principes admis & fucceffivement - | changés paz les Auteurs, (ur [a réunion des efpéces en genres, & des genres en claffes; les progrés fucceffifs de la fcience dans cette partic ; les travaux. des principaux Auteurs , & far-tont de Toutrnefort & de Linné ; enfin , l'utilité des réformes introduites par ce dernier dans la nomenclature & la defcription. Dans le nombre des fyftémes ima- ginés pour claffer les plantes, ceux des deux Botaniftes déjà cités '& qui tienne le premier rang, font les fceuls analy(és dans cet Ouvrage, M. de Juffieu, aprés avoir pefé leurs avantages & leurs inconveniens , dit que toutes les diftributions fyftématiques utiles pour l'étude & pour nommer plus aifément les plantes, ne peuvent éviter . des défauts réels , & qu'elles ne font point la vraie fcience puifqu'elles ne'font conhoitre qu'une partie de l'organifation. ll en conclut que ces. diflributions fyftématiques ne doivent étre regardées que comme des rables raifonnées dans lefquelles les plantes. font difpofZes arbitrai- rement & fuivant des fignes de converition propres à les faire ai(d- meht reconnoitre , en attendant qu'on puiffe leur affigner leur véritable lieu dans l'ordre de la Nature qu'il regarde comme le feul digne dc faire l'objet de la fcience, le (feul qui la conftitue véritablement. . Les Botaniftes les plus inftruits ont reconnu l'exiftence des rapports naturels , l'importance de leurs recherches & l'avantage réfultant - d'une diftribution qui préfenteroit tous les végétaux dans l'ordre de ces rapports. Parmi les Auteurs qui ont fait, avec le plus de fuccés, des recherches en ce genre , M. de Juífeu cite Linné qui a donné des Fragmens. ou ordres naturels, mais fans leur affigner aucun carac- tére 5 Bernard de Juffieu fon. oncle, qui a établi une fuite d'ordres - naturels au Jardin Royal de Ttianom $ ; & M. Adanfon qui a publié depuis. long-temps un Ouvrage intitulé. Familles des Plantes. Enfuite M. de Juffieu, rappellant les comparaifons faites de la dif- pofition naturelle des végétaux avec une chaiac dont les chainons font repréfentés par des plantes , ou avec une carte géographique dans. laquelle chaque étre occupe un point fixe, cherche à prouver que , fi les matériaux de cet erdre font difficiles á raffembler , les principes qui lui fervent: de bafe font faciles à reconnoitrc & à fixer. Ainfi, ayant obíervé que l'efpéce eft la colle&ion des individus abfolument - : femiblables , il a ajouté que , pour (uivre la marche de Ja Nate dans le rapprochement des efpéces , il faut; joindre. celles. qui fe reffemblent - garde phis vd nombre de leurs uci il prouve la "E

"a

| t7) de ce principe par l'ezamen de plufieurs genres trés naturels & géné ralement avoués.

Cette analyfe offrant en outre. des caractéres plus conftans & d'autres qui le font moins , donne lieu à l'énoncé d'un autre principe ; (avoir , que les caractéres doivent étre peíés ou calculés (uivant leur valeur relative , de forte qu'un caractere conítant équivaut à plufieurs ca- ractétes variables. Ces deux principes réunis forment , felon l'Auteur, la bafe principale de Ja métbode naturelle , & donnent la meíure des affinités exiftantes. Il en fait l'application, non-ículement pour la - formation des genres, mais encore pour la réunion de ces mémes genres en ordres naturels dont il exifte pareillemeut des modeles. avoués par les Boraniftes. :

Ces ordres analyfés lui donnent le moyen d'érablir une premiere. eflimation des caractéres qu'il divife en trois claffes principales : les premiers font, felon M. de Juffieu, effentiels , toujours conftans,

uniformes dans tous les ordres , & tirés d'organes effenticls 5 tels font. l'infertion des étamines ou leur difpofition relativement au piflil , la: fituation de la corolle ftaminifére , & le nombre des lobes ou coty- ledons de l'embrion. iae

Les feconds font généraux, pref E 'uniformes. dans tous les ordres, variables feulement par exception, & tirés d'organes non effentiels $ tels font la préfence ou le défaut foit du calice foit de. la corolle non ftaminifére , la ftru&ure de la corolle confidérée comme monope- tale ou. polypetale, la fituarion relative du calice & du piftil, enfin la préfence ou l'abfence ainfi que la nature du perifperme qui eft un corps particulier environnant l^ embrion , que l'on rencontre dans beau- coup de femences, & auquel Grew & M. Gaertner donnent le nom. latin d'aldumen.

Les troifiémes , c'eft-à-dire , les caradtére& de !a troifiéme claffe , (ont - tantót uniformes , tantót variables & tirés des organes , foit: effentiels , - foit non effentiels ; tels font le calice monophylle ou polyphylle. 3 l'ovaite. fimple ou multiple, le nombre, la proportion & la connexion des étamines ; le nombre des loges du. Em & fa manicre de s'ouvrir, la pofition des feuilles & des fleurs & d'autres caracteres analogues. . :

M. de Jufficu obferve que les genres d'une méme. famille font n&- ceffairement conformes dans les premiers caracteres, qu'ils le font g& - néralement dans les feconds , & plus ou. moins fouven: dans les.ttoig retenue ces prneipes font forifíés par T'i :mple La 4 |

( &)

d'üne- famille naturelle. citée, & doritchaque caractere cft piaed i à fon rang. .

:"Les: ordres: doivent: étre réunis en. claffes., comme. les xibues en Ordres, :dit:M. de Juffieu ,. & l'on congoit. dés-lors- que ce font les . cara&éres: éffenticls ou totjours uniformes qui peuvent feuls. fervir à

défigner les 'claífes.- I1. prouve ai(émeiit que les racines, -les ges &

les:fcuilles;ne .donnent aucun de. ces caradtétés ; il penfe aufi que le calice: :& móne-la-corolle qui manquent. quelquefois , doivent éue dans: le;méme as. Ces caracteres ne peuvent donc étre fournis que par'les organes fexuels qui (ont véritablemen: effentiels ; parce qu'ils font:néceflaires pour former la gráine , & qu'ils font conféquemment

moins que la graine méme dans l'économie végétale; Il en ré(ulte , fcloncl Auteur ; qüe c'eft néccffairement de la graine que doivent éure

tirés.les premiers caradéres, C'cft ai&fi que M. de Juílieu parvient à prouver que la fameufe diftin&tion des plantes cn AJcozy/edones , 7Mo- &ocüryledones & Dicotyledones , eft. €ffentiellement la prémicre dans

lórdie de la. Nature. Pour confirmer le fondement de. (on. aílertion,

M. cite l'uniformité de feoiburr de l'embzion végétal dans : les ordres connus, &, én quelque forte, um le:cdbur animal, und donne éga » : ^ divifions.

. *'ka:graine a fies les. prémiets citing: doit-elle donner encore

PORTS AMPWÁ c'eft la. queftión. que. íc fai: M. de Juflicu ; mais-il nc croit pas quc les autres cara&téres foient aulfi. folides que le: pre- dmier qu'il emploie, &, en cf£fet, les obfervations.n'ont pas: encore prouvé le coniaire. E

/'-Au- défaut. de la grainc , ce* fanidiete organes ME qui c. : diowoir les caractéres fécondaires ; mais ils n'ont (éparément aucune valeur; & l'Auteur chetclie à prouver-que le feul catacre folide qu'on en peut tirer, c(t celui qu'ils fourniffent en commun, & qui cft conftirué par leür fituatioa refpective , c'eft-à-dire , par l'inferion des éamines . «enfidérée relativement au piflil, En conféquence, M. de Jaflieu dif- iingue trois iníertions principales ; les étamines font. placées au-dcílus ou au-deífous du piflil, ou bien «elles l'entourent étant attacliées au ,

. càlice,. Ces trois inferrions, dit lAuteur ; font éffenticllement di(- ^

tün&es.: enrr'elles , 8c: ne. fe trouvent:jamais enfemble dans un- méme . $tdre 5! elles fonz. inzmédiates loríque les étamines tiennent. immédia- |

Xememt aur trois points: défigniós ,./ &. médiares-loríque les é(tamincs -

PES ndm. COM

conformité de. cet embrion avec. scdans les Animaux les premictes

CX» iont portées: far la. corolle laquelie eft. inférée elle-méme à l'un. des trois. points. 5. d'ou il fuit; felon l'Auteur , d'une part que l'infertion des étamines à la cotolle peut quelquefois fe réunir & íc réunit en effet dàns.un-méme ordre avec chacune des: trois imertions primi- tives, & qu'elle fait conféquemment dcs loix différentes ; d'une autrc part que, lorfque la corolle porte les étamines ,. fa propre infcrtion devient ün cara&ére effentiel , & que fes trois infertions doivent étre & font. abfolument: diftin&tes. E «o . Des. exemples appuyent «ces: diverfes affertions : nous m'en ferons pas l'énümération ; & neus-notis difpenferons également de développer les coníéquences que l'Auteur en tire pour le rapprochement des ordres - naturels & leur. diflribution claffique. ll. prouve qüc l'arrangement formé à Trianom par le. célébre Bernard de Juffieu, a pout bafe la ftructure de l'enibrion. & l'infertion: des éramjnes. , &-que ces deux cara&éres combinés. füfü(ent pour former, dans les végéiaux, fcpt claffes principales" fuivant lefquelles lcs ordrés.de Trianon font dií- pofés. Cet arrangement , dit l'Auteur,' al'àvantàage de coníetver tous les ordres naturels dans leur intégrité , & de n'admettre comme claf- fiques que des caractéres cflenticls. 2n

- Le. defir. de: multiplier les claffss pour facilier Tétode a Kuss M. de Juffieu à joindre aux cara&téres premiers & effeniels quelque caradtére fecondaire & gínéral,: & il en trouve un dans corolle confidérée comme FORD ou polypetale on nulle. Il fait voir que ce caractére .cft.lié avec celui de l'infertion des. amines, mais diii ; cít,. malgré cela, fujet. à quelques exceptions. - h IX

Nous n'entrerons pas dans détail des. ui qu6 M. dc Juficu , emploie pour multiplier les claffes à l'aide de ce caractére ,- fans. dé- compofer les ordres. La méthode qu'il propofe a déjà été établie;par lui au jardim du Roi cn 1774, & il en a détaillé les principes dans "uh Mémoire: donné à l'Académie la méme année. On y retrouve les. preijéres diftiefiieót: üiséceó de Feibiiob; & les: igne carac- -

[2 felle ou d'une diftriburion fondée fur la confidération des rapports, avantages qui doivent la faire rechercher íérieufement par. tous les Botaniftes.

Il n'eft pas de (yfléme qui n'ait déterminé quelques-uns des rap- ports connus 5 mais tous offrent en. méme-temps des difparates en plus grand nombre qui les rendenttrés-défectueux. Linné & M. Adaníon, Fun dans fes fragmens , & l'autre dans fes familles , ont fait beau- coup de rapprochemens heurevx; Bernard de Juilieu a de plus lié fes ordres par des caractéres primitifs ou de premiére valeur; enfin, M. de Juffieu, fon neveu, adoptant les mémes principes, & don- nant, dans un Ouvrage complet, une íuite de 100 ordres naturels dans lefquels font contenus 1754 genres, rend en ce point un fervice important à la fcience. Chacune de fes claífes offre. d'abord un cara&ére général commun à tous les ordres qui la compofent, & enfuite des obfervations qui indiquent , foit l'affinité qui exifte entre plufieurs caracteres de la claffe , foit le principe d'apres lefquels les ordres font diftribués , foit les particularités remarquables dans la claffe méme. Chaque ordre rappelle les caractéres des genres qui le . compofent, Des fe&tions plus ou. moins nombreufes fervent encore à faire une diftribution plus méthodique des genres dans l'ordre. Le caraciére de ces genres e(t (imple & en méme-temps complet, parce que, laiffant de cóté les caractéres communs déjà énoncés dans la claffe , l'ordre & la fe&ion , il ne prcfznte que les fignes qui fervent à Sibingner un genre -de fon voifin & qui font communs à toutes | les efpéces du. genre , n'oubliant pas dans cette énumérarion ceux qui peuvent étre fournis par les parties étrangéres à la fru&tification. Des obfervations ajoutées à la fin de chaque ordre , déterminent E degré d'affinité avec l'ordre qui le précéde ou celui qui le fuit, offrent des difcuffions propres à jetter un plus grand jour fur » objets traités, à appuyer le fentiment de l'Auteur fur certains rapports - admis , & préfente des problémcs & des doutes intéreffans à réfoudre.

M. de Juffieu a placé à la fin de fon travail une fuite de cent trente fept genres difpofts fuivant une méthode fyftématique , lefquels n'ont pu étre rapportés aux ordres précádens, foit parce qu'ils offrent des caradéres différens qui pourroient les faire regarder comme des .. €hefs de familles inconnues, foit parce que l'Auteur ne les ayant pas - ebfetyé lui-méme, les da Giibtips données lui c ont paru pum ; (gunt des sémir à un ordre avec cenimde dee

| £:-

Enfin, M. de Juflieu termine fon ouvrage par un Appendix conte, nant onze genres oubliés ou publiés dans des ouvrages trés-nouveaux , & diveríes obfervations ou additions importantes.

Nous penfons que cet Ouvrage préfentant beaucoup de connoif- fances fur les rapports des plantes, un. grand nombre de genres nou- veaux & d'obfíervations intéreffantes,' ne peut étre que trés-utile au progrés de la fcience, & qu'il mérite l'approbation de l'Académie & d'étre imprimé fous fon privilege.

Fair. à lAcadémie , le premier Juilet 1789. FouGrERovx pE BoNDAROY, DESFONTAINES, DELAMARCRK,.

Je certifie le préfent Extrait conforme à l'original G au jugernent de l'Académie, A Paris , le 3. Juillet 1789.

Le Marquis p& CONDORCET,

EO UC CK"CNW-

E. * T RAIT des Regiffres. de la Société RUE de Aes du ) Juillet 178 9.

Now avons été nommés , par la Société de Médecine , MM. Geoffroy, Jeanróy & moi, pour examiner un Ouvrage latin de M. Ant. Laur. de Juffieu notre confiére ; intitulé : Genera Plantarum. fecundi 'or- dines naiurales difpofita &c., & nous avons été chargés d'en rendre compte ala Compagnie,

L'Ouvrage de M. de Jaffieu a pour but de réunir tout l'enfemble des Végétaux connus dans*un ordre qui, n'interrompant aucune des analogies naturelles par lefquelles les différens individus de ce régne 'paroiffent liés enfemble , les préfente au contraire dans une fuite tellement continue de nuances & de rapports; que cette chaine n'ait plus befoin, pour étre complette , que de la réunion des plantes que ks Naturaliftes n'ont point encore REDIT ou siehe: ;: c'eft cc qu'il appelle la méthode naturelle, e uo

Cette. méthode , en la fuppo(ant complette , ne c obe: pas, comme les. ihid: artificielles , de grandes interfe&tions , des di- vifions bien tranchées; mais chaque plante placée entre fes xiioPes fe trouveroit toujours comme en famille, & l'on ne pourroit dire qu'elle commencát ni qu'ellé finit une ferie particuliére. Néanmoins on verroit , dans ce grand en(emble , les modifications différentes d'une méme organifarion former, par des analog'es fpéciales , des grouppes principaux d' cfpéces preíque fcmblabless ces grouppes placés : j les uns auprés des autres, fe toucheroient & Ííe confondroient pàr les nuances infenfibles. de x dernieres efpéces , toujours diftincts dans leurs centres, mais toujours "uis dans leurs éxtrémités. :

L'exiflence de ces grouppes ne peut étre révoquée en doute; elle eft inconteftrablement démontrée par ces reffemblances qui non-feu- lement réuniffent plufieurs efpéces de. plantes dans différens genres , mais qui raffemblent encore, dans un méme ordre, plufieurs genres. WMifférens d'une maniére fi évidente que , dans les méthodes artificielles méme, les Botaniíles ont été quelquefois obligés d'abandonner jut- qu'aux caracteres principaux de leur claffification , pour : ne pas éloigner- des efpéces ou des genres que la Nature elle-méme les forcoit de.

.. réunir. Ou en voit des exemples remarquables. dans les emm de : Tourzefore & de Bec

C13

Linné avoit entreyu l'exiftence de eetre: méthodenaturelle: Tl f'avoiz cherchée. en, vain ,.comme il le. dit. lui-méme ; & il. rie fc. laffoic pas d'en réunir les élémens dans fes Fragmens naturels. M. Adaníon'a tàché de parvenir aü. mérie but en donnant fes Fami/les des Plantes; Mais Bernard. de Jüffieu, oncle de l'Auteur de-cet- Ouvrage; eft le premier qui , donnant.à fon travail unc: baíc vraiment: philofophique ; foit parvenu-à pofer les.fondemens: d'un. édifice: plus folide ; préparé long-temps. dans le.filence 5 & ce travail ayant -acquis- entre les mains de. fon: éléve -& de fon. never. un acctoiffement" confidéráble & uh houveau degré. de perfection, paroit: —— hui dans l'Ou- vrage dont nous allons: donner l'idée. s ANS XiES

. Cet ouvrzagesqui contient tous les genres de phe connas , -tangiás dáxà ud -ordre; nouyeau- & fous: des claflifications riotvelles eft pré- cédé d'une. Introduction dàns laquelle. l'Autcur expofe fon: 'glan' & les principes^defquels il:eft.part. 5 ID24 228 2025. bügDD LS .odbentre eh! mátiére par. des: géhésatins (i THiftoire Narafelle & "s Botanique-dans le(quelles nous ne le*füivtóns pas ici, H fait enfuite une expofiion phyfique- de$ différertes "parties: des. plantes, de. leurs-ufages, de leur ftru&tare? "sc dé^leit^otginifa üon'qü'il coms parc à celle.des animaux: Ces: détails pré(entés avec autant/de:claité que: de précifion ; foit pour fyle; md aeg ks deer, S ecicca infinmhenür à-étre placés dans'un' extrait. "

Nous infiftetons. cependant:für. cc" que - l'Aureui "m de: da "eotolle- - dont. on: a 'ttop- méconnuü lesidfages, & für Ia définition- ^de-laquelle on a vané, des Ta tróp fovent conforidie^ avec m calice. : i fig ee &s gay 32712 »€ vc irsp. 23 s 97 n- ET ^ o ien:

:le- -— "dic M: Ate fures [4 Liné atc Cau fait^la méme obfervation ) eft cette enveloppe ex&ériemre de la -BReür qui eft con- . tinué avec l'épiderme de la plante; & i paroit'en étre une fropa- gation. Ainfi- toute enveloppé qui' tieü. à^ 'Téjilerme & quf » pat con(équent ; ala méme origine qué r enveloppe" extéieure^oü 1e €a-- lice ;: "appatdetit áu'calice & n'eft pe B | corolle, qma mum ori fotrie;, fa couleur & fon étendue. T

La CoPofle; enveloppe intérieure de fieut ; eft continue dvec le liber oa la Fentonsc que elle. e e RE tion.

E aer eur, ou eie it ot "en puenant ds a E : ;

CHI. cCroiffemets & fe multipliant à leurs ens, femble étte de méme nature , n'en eft fouvent qu'une apperidice ; & tombe ordinairement avec cux aprés la fécotidarion. Elle paroit deftinée à tecevoir jufqu'à moment comme er dépót des fucs-qui l'abandónnent alors pour reporter fur germe fécondé , '& hàter (on développement & (a perfection. M. de Juffieu définit en. conféquence 1a corolle, certe er: veloppe de la fleur. qui ,' rarerient nué & prefqué toujours: recouverte par le calice , eft une. continuité de la feconde.écorce de la plante G nom de fon épidermé -ne dure point au-delà d'ün certain temps , mais iombe ordinaitément avec le$ étamines , entoüré au couronne [e fruit mais fait jamais corps avec lui, tire fon originé du. méme point que [es étamines & préfónte de plus fauvent fes divifions-difpoftes al- ternativement avec ces. mémes étamines lor(qu elles font et nombre égal; Quand. il fe trouve quelque difüculté dans l'obfervation de ces partics ; & quand , dans une flcur munie d'une (cule enveloppe , 14^ diftin&tioa 4ü.calice & de la corolle deyient douteufe , alors, dit: M. de Juífieu ; Fobíervation des plantes analogues donne la folution du probléme. C'eft. ainfi que l'enveloppe.du Narciffe faifant-córps-avec le fruit, n'ayant point fes divifions alternes avcc les étamines, & étant par tonféquent un véritable calice, ne permet: pas de nommer autrement l'enveloppe de la Jacinte &. de toutes les Liliacées qui lui £effemblen£. Cette. confidération phyfique de.la nature & des u(áges de la. co: rolle & de fon affinité avec. les. éramines.; propre. à l'Auteur decet Ouvrage. ,.eüt empéché Tournefort & Linné de tomber dans de grandes erreurs à cet égard. Le premier n'auroit pas appellé corolle dans Tulipe & la Jacinte , ce qu'il appelloit calice dans le Natciffe & l'Irs. . le dernier n'auroit pas .défigné une feule & niéme partie fous le noní de. corolle dans la Rhubarbe , & de calice dans la Patience. Les autres parties de la plante occupent fucceffivement M; de Juffieu il n'en eft point qu'il néglige. Eri effet, c'eft. de l'en(emble de toute Torganifation que doivent ré(ulter les: vrais cara&téres. des differens - corps organifés. La Nature a répandu (ur toutes leurs parties les nuances qui les diftinguent & les uniffent ; & comme elle a pris foin de toutes; le Phyficien n'en doit oublier aucune. TEN . Mais, en méme-temps quil porte un cil obfervateur fur tous les développemens des corps organiques , il doit apprécier la valeur de chacun & les placer fuivant l'importance de leurs fon&ions ; & tomme c'cft far-out dans la réproduction des ércs quc la Nature 4

(15) développé toute la richeffe de (es moyens , & caché toute la pro- fondeur de fes myftéres , aucune partie ne doit prévaloir ni fur l'eme brion qui eft le produit de cette admirablé fonétion, ni far les organes fexuels qui en font les inftrumens.

- Qieft-de ces principes que M. de Juífieu. tire les loix qui doivent fervir à l'établiffeinent des. caracteres 5 objet d'autant plus important que c'eft principalement dans leur "choix que, ré(ide la différence. des méthodes artificielles & de la méthode naturellc. Celle-ci ayant pour but d'augmenter & de. perfe&tionner. . fcience phyfique ne néglige aucune des.analogies que préfente l'oiganifation des étres 5. celles-là ayant pour objet la 'commodité des claffificartions & une connoiffance plus facile des e(péces., renferment leurs. cáractéres dans un plus petit nombre de parties dont lés différentes combinaifons doivent é&re aifé- ment & promptement faifies pata mémoite. . . s

Nous né-füivrons point. l'Auteur. dans l'analyfe des fyfiémes de Tournefort-& de.Linné, & nous. allons paffer. à l'application de fes principes à la recherche de la méthode naturelle. Deux routes doivent, Ífelon lui, nous conduire à la découverte. de cette méthode : Tune, : par unc sfpisis d'analyfe , conduit des ob(ervations aux principes 5 l'autre ,. pat une. méthode fynthétique , 'conduit des principes. dé- montrés à: l'établiffement. des divifions prineipeles qui n'en font plus que les con(£quencés,

Dans la premiere de ces opea í ü faut que Vlilereaenr (i fiffe les enfembles les plus faillans que la. Nature nous laiífe apperce- voir & qui font. comme les échanrillons de l'ordre naturel ; ce font fes pas, & c'eft en les. fuivant qu'on peat s'affarer de. (a fnarche.

Il doit commencer par caractérifer les efpices , &le prémier prin- cipe qu'il doit établir, eft que routes les plantes parfaitement. fem- blables. dans toutes leurs parties , qui fe reproduifent toujours. s [ous les. mémes formes ; font autant d'individus qui appartiennent tous à une feule & méme efpice. Comme cette loi 'a rapport quà des objets. E - fimples & déterminés, elle eft néceffairement süre & invariable. . E.

Les gení£es font un affemblage. d'efpéces analogues entr 'elles, Ici ce n'eft plus une reffemblance complete qu'on exige 5 font des ana. -.. logies fufceptibles de différens degrés. de nuances dont les limites ne font pas déterminées d'uné maniéte auffi préciíe.. Déjà n fent que - les parties qui compofent ces premiers jes ont E-- 3 Parla Nature pour esce Rue t emble ; aM la

(16) m des genres éftzelle: quelquefois: difficile. Leur Esa & leur étendue ont &é' différemment. fixés par chaque Botanifte , la feule régle exacte q'en- puiffe: füivte. à cet égard ; eft. de ie » Jembler, dans un méme genré , que. [es-efpeces: qui. fe rapprochent par Te plus grand 'nómbre "de" Veurs éaract:res; C'eft- dans. l'ezamen de quelques genres reconnus Comme trés-naturcls , tels. que l'Aconit , le Délphinium , Renonculé , la Scabieufe , le Geranium , la: Gentiane, la Valeriade , le Roffér &c.- ; que l'on doit: puifer les. pribcipales rigles qui doivent fervir à la formation des autrés genres, en dií- tinguant , dans les caracteres communs qui rapprochieut leurs efpéces , ceux qui font les plas 'conitans: de ceux qui le font moins ; obfervant de plus qi'un caradére uniforme dans un genre ne l'eft;pas dans un aute, & que dans l'énümération de ces cara&éres uet: feud. caraciére conftant a une valeur égale ou füpérieure à à celle de plufieurs variables; "^Ce que. les genres fott aüx efpéces ; les ordtes'ou'faimilles-le font aàüx genrés; ce font des affemblages de^genres ánalogucs. Plus les analogies font &endues , moins les- caracteres: fur-lefquels elles font fondées font nombreux , moins auffi les limites qui. les circonfcrivent font apparentes ; auff la plüpart des. "Bótaniftés ; ; aprés avoir fixé la dérerinination des genres , oac paffé aa claffifications atbitraires , fans fonger aux en(emibles intermédiaires dont quelques-uns feülement ont donné des cqniffes imparfaites. Néanrnoins la natüté offte-encore aux yeux dc l'obfervateur un grand. &ombte d'exemples de ces affemblages dans les grandes &- sémarquables familles des Graminées ,' des Li- on des Labiées , | des Co npofées 'des Ombelliftres ; des Craeifires Ligwmineufes &c. De l'étude de ces familles , 'obfervateur peut t tire les nigles générales i qui doivent fervir à en "former de pa- dyfant les principaux points qui. -earactérifent leur ref. (cxsblaice. Plufiears caráctéres qui paroiffeht conftans pour les genres , plus qu'a acceffoires dans la détermination des familles ou des ordres , & il eft. encore 'plüs effentiel de^ déterminer ——— umen les difféens degrés qui en diflinguemt l'importance. ^— ^ cr E Tufficu diflingue les fem Ad mm de odtes en trois Fr . . Les uns qu'il met au premier rang font PPS inifoduies dans : tous les ordres (primarii uhiformes) & eflentiels ou tirés d'organes : toujours exiflans. Tels font l'infertion des éraminés-ou leur. fituation ONES Tinfertion. dela corolle lorfau'elle pore les &amines ,

E

( 17) étamines , enfn le nombre des lobes qui accompagnent l'embrion dans la femence. Jamais ces premiers caractéres ne fe démentent dans une famille.

Le fecond rang eft compofé des caractéres que M. de Juffieu ap- pelle prefque uniformes ( fecundarii fubuniformes ) , formés par des organes: moins effentiels , favoir la préfence ou l'abfence du péri- fperme ou corps qui entoure l'embrion dans la graine , celle du calice-ou de la corolle quand celle-ci ne porte pas les. éramines , la flru&ure de cette corolle confidérée comme monopétale ou Sold. tale , la fituation refpedtive du calice & du jpiftil, la fubftance du périfperme. Ce fecond ordre de caractéres eft preíque géneral dans les familles & n'eft füfceptible que d'un petit nombre d'exceptions,

Enfin le troifiéme rang eft formé de caracteres que M. de Juffieu appelle demi-uniformes (zertiarii femiuniformes ) , c'eft-à-dire ,. qui font tantót conftans , tantót variables, de quclque organc qu'ils foient tirés, Telles font les divifions du calice monophylle ou. polyphylle , le nombre des germes, le nombre, la proportion. mutuelle & la con- nexion des étamines, le nombre des loges du fruit: & la maniére dont il s'ouvre , la fituation des fleurs & des fcuilles , .la nature de la tige &c. L'enfemble de ces caractéres peut contribuer à former un caractére de famille, mais chacun féparément ne peut fervir qu'à dé- terminer un genre. Outre céla, il y a méme entre ces derniers carac- téres dcs degrés différens qui leur donnent plus ou moins d'importance ; & en. général de l'eftimation de ces. degrés il ré(ulte que les caradéres . d'un rang inférieur ont befoin d'étre réunis en. grand nombre. pour former un caradtére £quivalen: à à un feul du premier rang...

Ainfi l'on voit que, dans cette analy(e, M. de Juffieu ne c néglige aucune des re(femblances que les plantes peuvent avoir entr'elless que - c'cít de leur enfemble qu'il déduit les affinités par lefquelles les Vé- g&aux font unis; on obíerve encore que , dans l'importance: quil attache à ces affinités, il met une valeur proportionnelle d'ümn córé à la nature. des organes qui en. fourniffent l'obíervation , de l'autre au nombre d' indie & s. ps dans qud) elles (e rencontrent.

king ou méme de inier sorolle. esci LN

, gene :

(18 ) étamines. Mais de ces deux cara&éres , celui de l'embrion & celui des infcrtions , lequel doit l'emporter fur l'autre ? C'eft ce que l'Auteur effaie de déterminer en reprenant, dans un ordre différent , les analogies & les faits dont il vient d'expofet l'analy(e.

La feconde maniéte de procéder dans la recherche de l'ordre na- turel, eft de partir de principes démontrós, & d'en déduire comme con(équences toutes les analogies qui donnent naiffance-aux différentes claffifications dans lefquelles fe rangent naturellement toutes les cfpéces du régne végétal.

Un des principes les plus importans qui aient été établis par l'ana- lyfe précédente, c'eít que les cara&éres les plus généraux & ies moins variables des plantes font toujours tirés de leurs organes les plus effentiiels, & de la modification la plus importante de ces organes. Un organe dont la forme n'eft conftante ni dans les genres ni dans les ordres les plus naturels , ne. peut jamais étre employé pour catac- térifer les premiéres divifions. Suivant ce principe , la racine, la tige & les feuilles, fouvent diffemblables dans des plantes. évidemment analogues, ne donneront jamais de caractéres principaux. «——

C'eft donc dans les parties de la frutification qu'il faut les chercher. ' Or; le'calice/& la corolle éant des parties acceffoires qui manquent

d'ailleurs dans plufieurs plantes , on ne peut pas s'y arréter pour former un premier cara&ére. ;

Les étamines & le pi(til formant le complément de la vraie fleur , font des organes effentiels , puifqu'ils fervent. enfemb]e à produire la graite; mais ils fe fétriffent aprés qu'ils ont rempli leurs impor- tantes-fon&tions , & le germe, ou plutót l'embrion de la graine pour qui ícul tout ce bel appareil eft préparé, croit, fe déyeloppe & mürit defliné à reproduire une nouvelle plante 5 par-tout il eft l'objer des Íoins les.plus recherchés de la Nature. C'eft donc par l'embrion que l'on doir-commencer pour établir les caractéres principaux fur lefquels Íont fondé:s les premieres divifions du regne végéal.

L'embrion ou exifte (cul & fans étre accompagné des lobes (émi- haux no:mmés Corylédons , ou il eft attaché à un (cul lobe, ou enfin il fe trouve placé entre deux lobes. De-là une premiére & grande di- vifion des plantes en Acotyl/dones , Monocotylédones & Dicotylédones , dicihec de fur la conftante aniformité de «e. carare dans tous ce L6 wenET. parties de la fiic ou s'ont pas été affez bwin: Ey Notit enin IEEUCCRCHR UAM UN igni :

( 19 )

fujets à un trop gránd nombre d'exceptions, pour donner lieu à de?

divifions du premicr ordre. :

Les organes qui , aprés l'embrion, tiennent le premier rang, font les étamines & le piftil 5 c'eft à leur difpofition refpeclive que s'ar- réte M. de Juffieu, parce qu'il obíerve que ce caractére , quoique né- gligé par la plüpart des Botaniftes , eft cependant le feul vraiment conftant & invariable fourni par ces organes. D'ailleurs, cette ma- niére de les confidérer en les réuniffant fous un méme figne, (emble beaucoup mieux convenir à des organes qui , dans l'ordre de la Na- ture , font d'une égale importance , ou plutót ne deviennent importans que par leur réunion. Ce caratére peut étre exprimé par celui de; [a feule infertion des étamines, laquelle fuppofe toujours la pofition re- lative du piftil,

Les étamines font portées fur le piftil méme , ou placées au-deffous

. de cet organe , ou enfin elles s'insérent fur le calice qui l'envi- ronnc. De-là trois ordres de divifions claffiques eifentiellement dif- tinétes qui font les épigyzies , les hypogynies & les perigynies. Jamais ces infertions ne fe confondent dans une méme férie. Il n'en cít pas de méme de l'infertion des étamines à la corolle qui fe trouve quel- quefois réunie dans un méme ordre avec chacune des trois pré- cédentes. L'auteur explique cette particularité en obíervant que la corolle , efpéce d'appendice des étamines, doit, dans le cas de cette infertion, étre regardée comme un £imple fupport intermédiaire dont l'infertion par cela méme détermine celle des étamines ; elle eft fuf- ceptible d'étre divifée de méme, peut ére confondue avec elle & prife pour elle , & devient alors un caractére. effentiel. -

De certe. difpofition iJ réfulte fept claffes principales : les Acotyle- dones n'offrant point des organes fexuels trés-difindts: & contenant un moindre nombre d'ordres ou de genres, ne forment qu'une feule cafe ; c'eft la premiéte. Les deux amtres divifions parragées felon - - les trois infertions, donnent les fix clafles (uivantes , & c'eft fous. . €ft arrangement que Bernard de Juífieu avoit diftribué (es diftérens.

. Ordres ou familles dans le Jardin de Tiianon. ETE:

. . Dans ce plan, la. divi&on immeníe des Dicotyledones, quoique I Partagée en trois claffes » fe trouvoit encore trop nombreuíc pour . Caracres fecondaires , mais dont l'unive falité, prefque fans excep- —- "ion, les égale à-peu-prs à des carackires du premier rng, ont

(.20 ) fourni à M. de Juíffieu de nouvelles divifions au moyen de(quelles les - erdres fe trouvent diftiibués dans des grouppes plus uniformes & plus égaux.

"Nous avons déjà dit que l'infertion des étamines , dans les trois points principaux de la fleur, avoit lieu foit immédiatement , foit pat linterméde de la corolle, d'oü réfulte la divifion des trois in(ertions en médiates .& immédiates. Une ob(etvation pre(que conílante prouve que toute infertion des étamines à la corolle fuppofe cette corolle monopetale ; & toutes les corolles polypetales à trés peu prés ont leurs petales diftin&ts des éramines quoique toujours inférées au méme point & ayant avec elles une méme origine. La corolle monopétale annonce donc prefque toujours l'infertion médiate, & la corolle po- lypétale fuppofe l'infertion immédiate. De plus , l'infertion peut étre immédiate, foir dans des plantes dont les fleurs n'ont point de co- rolle , foit dans celles dont les fleurs font chargées de pétales 5: ce qui donne lieu à M. de Juffieu de diítinguer deux fortes d'infertions | immédistes, l'une immédiate abfolue ou néceffaire faute de coroll, | lautre. fimplement imtnédiate qui annonce l'exiftence d'une corolle polypéri!e à laquelle les étamines n'adhérent pas ordinairement , mais . peuvent quelquefois adbérer. .— ;

Ces obíervations fourniffent neuf claffes principales formées pat l'inferion. zmmédiate néceffaire , Vinfertion médiate & l'infertion fim- plement immédiate, ou , ce qui revient au méme, par les Apé- tales, les Monopétales & les Polypetales , (abdivi(ées chacune en epi- gynies , hypogynies & perigynies. Ou retrouve donc ici une des grandes divifions de Tournefort prife de la corolle , organe trés-fé- condaire en lui-méme , mais qui, par Íon union avec un organe -

principal & eífendel dont Tournefort n'avoit pas la connoiffance , íÍe trouve paffer au premier rang. E

-On remarque encore que parmi les fleurs. monopétales adi h 3 corolle. cft épigyne ou portée fur le piftil , les unes ont les anthéres difindes, & les autres les ont. réuzies en tube ou en gaíne. Ceca- radére trés-fécondaire en lui.mémce, & moins important dans les - autres claffes , fuffit dans celle-ci pour former une nouvelle fubdivi-

fion & íéparer la (érie nombreufe des plantes Compofées « bont . &nthéres réunies , de toutes les autres plantes à fleurs épigynes dont

les co difindes; &, au moyen de ce partage d'une des

elaff.: principales , M. de Juífieu erani pecias ont uec ecc cecidit ie Dicite e :

(21)

Enfin les plantes appellée diclires , ou dont les fexes font eífIen- tiellement féparés par la ftructure méme de leurs organes , fans qu'on en puiffe accufer foit l'avortement des étamines dans les fleurs fc- melles, foit celui des piftils dans les fleurs máles , forment unc derniére claffe qui appartient encore aux Dicotyledones.

Voici donc, dans les Dicotyledones , onze divifions toutes répon- dantes à de grands enfembles tracés par la nature & confacrés par la réunion des familles les plus naturelles & les mieux déterminées.

. Les trois premiéres claífes contiennent les Apétales ou les fleurs à Diis immédiate néceffaire , divifées en épigynies, périgynies & bypogynies.

Les quatre fuivantes renferment les Monopétales ou les fleurs à in- fertion. médiate. Elles font fubdivifées d'aprés l'infertion de la co- rolle en hypogynies , périgynies , épigynies à anthéres réunies & épi- gynies à anthéres diftinctes.

- "Trois autres claíffes préfentent les plantes polypétales, eu à infcr- tion fimplement immédiate, divifées en épigynies, hypogynies & périgynies.

Enfin, tout l'enfemble eft terminé par les plantes diclines ou dont les iiis font placés dans des organes féparés par la nature méme dc leur ftructure.

Ces onze claffes réunies aux trois des Monocotylédones & à la claffe des Acorylédones, en forment en tout quinze parfaitement dií- tin&es & dont aucune , fi ce n'eft dans quelques exceptions. fort rares , n'interrompt la fuite des ordres naturels.

C'eft dans le cours de l'Ouvrage qu'on peut voir lenchainement : de ces ordres qui font au nombre de cent rangés fous les quinze claffes dont nous venons de parler, & contenant en tout 1754 gentes. Ce nombre de genres n'eft pas le complément de ceux que décrit ici M. de Juffieu. Il en place environ r$o autres à la fuite de fon Ou- vrage , & ces genres (urnuméraires,, ou ne font pas encore connus fuf- —— fifamment, ou n'ont point encore d'analogic qui ait permis de les placer au rang des autres. M. de Juffieu n'a cherché à diffimuler rien . de ce qui manque à fa. salrhode ; yum que. e été ía loi & la Nature fon modéle. :

^ Cft dans I expoliioc- dies différent carpdiretdeilenrs deci ordres , de ces claffes, MIU qeu kin MN. tc Gent x: 'exac& »fiddle. & philo(ophe,

(22) |

. Chaque divifioh portant en téte fon caractére général, eft accom-

paguéc de rout cc que les caractéres acceffoires peuvent offrir d'analo- gies, de divifions méthodiques , de variétés intérefantes. Chaque claffe ^ cít expoíce de méme , & les ordres défignés auffi par un enfemble.de ca- radéres toujours placés dans le lieu que leur mérite leur importance mefurée. fur leur univerfalité, font encore partagés fouvent en d'autres 5 fcctions qui forment comme autant d'ordres fecondaires, mais dont - 3 le partage eít déjà preflenti dans le caractere général. zi

Deux ordres de notes enrichitfent ces de(criptions : les unes placées. ^ au bas des caractéres claffiques déterminent l'enchainement des ordres. qui doivent entrer dans chaque claffe ; les autres placées à la fuite des ordres ou des familles en font obferver les nuances, les dégradations & les liaifons avec les précédentes & les voifines. On en voit un exemple intéreffant à la fin de la famille des Orties l'on montre le réceptacle de fleurs fermé fur elles dans le Figuier, s'ouvrir dans. VAmbora , s'évafer dans le Dorflenia , (e renver(er dans le Perebea, devenir central dans Arzocarpus & le Meurier , s'allonger dans l'Ortie globuleufe, & enfin dans les Orties à grappes s'approcher. infenfible- y ment de la forme des Amentacées qui conftituent l'ordre fuivant, - E

Outre céla beaucoup d'ordres font terminés par des gentes ana logaes (genera affinia) aux plantes qu'ils contiennent & qui femblent- é&re femés & par la Nature pour les interftices & des nuances intermédiaires.

La dcícrption des genres n'eft pas moins foignée , & le cicuiae générique eft fuivi d'obíervations. acceffoires qui fouvent contiennent . lhiftoire , & pour ainfi dite les mcrurs. des plantes que renferment. : hori: V allifneria en eft un exemple auffi fingulici qu'intéreffanr.

M. de Juffiea, Médecin & Naturalifte , point oublié que la. connoiffance des corps de la Nature n'intéreffe pas feulement ] homme par la noble curiofié que 1ui infpire le fpectacle des objets li vironnent , mais encore par linfuence que ces objets ont. fur exiftence , fur fon boiheur & fur fa confervation. Les Végétaux nous Ésimient des alimens & des médicamens ; la (übftance nutritive pré- parée dans les organes des Plantes recoit en elles (4 premiére fo & un grand nombre de fubflances médicamenteu(es font le réfultae des combinaifons opérées par les inftrumens de la végétation. Il femble donc naturel qu'il y ait une liaifon entre les propriétés des ra lur cpi. JM.dc uen ep Mc

(25)

fon Difcours préliminaire, & , au nóribre des avantages de la mé- thode naturelle , il-compte celui de réunir fouvent des plantes éga. lement analogues par leurs vertus & par leurs formes. Cette vertü tonique & ftimulante que les anciens ont défignée fous le nom de cé. phalique , eft commuhe à toutes les Sauges. Les Buglofes poísédent une vertu fédative & diaphorétique que l'on a nommée pectorale. Les Cochlearia font cat pec 5 les Euphorhgs purgent & les Ga- rances font diurériques.

Ces analogies ne fe bornent pas aux genres. Toutes les Graminées contiennent un périfperme farineux qui forme la baíe de nos alimens. La vertu anüfícorbutique du CocA/earia fe modifie diveríement dans toutes les Cruciféres, Les Labiées font toutes aromatiques & améres, - & tantót douées de principes plüs fixes, elles font principalemenr fto- machiques, tantór pénétrées d'un principe plus volatil & analogue a camphre , elles agiffent jufque fur les nerfs éloignés de l'eftomac, & font alors regatdées comme céphaliques. Les vertus des Liliacées, des Légamineufes , des. Compofées, des Ombelliftres , quoique variées entr'elles , font nantaoins idee pat des nuances qui font fouvent ap- percevoir ,. daus chaque famille , les modifications d'un méme principe. C'et -aiüfi que tous les ordres parfaits font ^ "ünis non-feulement par

lesliens de leur organifation , mais encore par ceux de leürs pro- . priétés principales. Ceux, au contraire, qui contiennent des efpéces . ou des genres dont les analogies organiques font moins complettes

offrent de méme , dans leurs propriétés , des difparates plus ou moins confidérables; ainfi le Ficaria qui n'a rien de nuifible diffüre de la

. Renoncule àcre & cauftique , la Fumeterre du Pavot &c.

Les obfervations que M. de Juffieu fait fur les ordres ou familles, font encore mélées quelquefois de remarques utiles & médicales, A la

fuite des Euphorbes , il en fait une importante ; leur périfperme

Charnu & formant une grande partie de la graine , eft doux & fans. aucune qualité nuifible ; cependant la femence entiére purge fortement. C'eft dans l'embrion que réfide cette vertu purgative. Déjà Sérapion, - Bauhin, Hermann, Geoffroy : avoient averti de le f&parer ainfi que. Fenve- loppe externe, & avoient re irqué

( 24)

des mémes par le fecours du feu : la premiére eft douce & purge . doucement; la feconde cít àcre & vénéneufe. La méme différence entre les vertus de l'embrion & celles du périfperme a lieu dans beaucoup d'autres plantes. Les graines du Nerprun & du Saporillier regoivent dc méme leur propriété active de l'embrion. Les huiles exprimées de la. chair de l'Olive s'altérent & font moins douces loríque le preffoir - a brifé (on noyau & la graine qu'il contient. On fent aifément l'uti- lité de toutes ces remarques ; ainfi l'exactitude que l'on met dans | l'étude de la Nature , porte avec elle fa récompenfe , & l'obfervateuz le plus attentif devient; en méme-temps le plus utile,

Tel eft l'ouvrage de M. de Juffieu , écrit d'ailleurs dans un ftyle dans lequel on trouve toute l'élégance que peuvent permettre les expreffions techniques inévitables dans ces fortes d'Ouvrages. Nous ajouterons encore à fon honneur qu'il a para moins occupé de fa propre gloire quc du foin d'élever un monument à celle d'un oncle égalc- - : ment favant, modcíle & vertueux. Mais ce monument eft double, - & , en TTIEIM deux noms à la poftérité, il offrira aux favans qui les fuivront un grand Ouvrage à continuer & un beau modéle à fuivre. :

Nous penfons donc que - la Société ne peut qu o: fon appro- bation au travail de" M. de Juffieu, & qu'il doit paroitre fous fon pri- -

vilége. Au Louvre , ce 5 Juilict 1789. Sigiés, GEOrrROY, JEANROY ; Harrt. |

La Société de Médecine ayant entendu, dans la féance tenue au - Louvrele 5 du préfent mois , la lecture du rapport ci-deffus l'a adopté - en fon entier , cc que je certifie véritable. Ce 6 Juillet 1789. |

Ms D 'AZYR, Secrétaire perpétucl,

INTRODUCTIO IN HISTORIAM PLANTARUM.

Hissosiz náturalis nominé defignatur fcientia qua Ani- mantium , Vegetantium & Mineralium naturam fcrutatur & evolvit. Hzc láté patens , feu corpora fingula feorsüm exploret ; feu fimul ómnia complectatur, nullos fibi certos conftituit fines; Ceteris ar&é conjun&a fcientiis , modó pramiffa facem hafi- tántibus praefert , modó préeuntium mütuatur opem quà graves utilius fufcipiar difquifitiones & felicius abfolvat. Multiplices corporui formas, infignem in omnibus elementorum connexio- hem aut organorum perperidit texturam, & diverías telluris areas; diveríos emenía tra&us, peculiarem ubique typum ac gerefimi agnofcit. Concordem in fingulis (peciebus velut in otbe contracto miratur partium ftru&uram & vires amice conípirantes ; deiri audaciori nifu fefe attollens, globum ipfum tertz profpicit uni- verfum cujus tum diurne annueque converfiones, tum periodicá phenomena equabilem ubique confenfüm & unicámi vimi fio« tricem aternà fummi Numinis lege modetatam arguunt. Nimis rüm varia corporum partes & omnia in orbe corpofa iridefi- nenti aguntur interno motu. Mineralium agitant molem perpetutus elementorum affinium aut adveríantium confli&us & confe&atia mixtorum veterum folutio tovorumque coagmentafio. Innumera qua terram inexhauflà varietate diftinguunt Plante, diverfis in vegetatione vicibus obnoxiz , quotannis ferafcuntur aut tiovani induunt frondem. Confimiles in vitz decuríu functiones exercent | Animalia, & reciproco folidorum ac fluidorum impetu confer- vata, nutritione fensim inftaurata , fucceffivà quaSUnE aura Eve talis transfufione cónftanter propagantur. : Qua autem in tam multiplici formatumi & fabricarum & : ac- tionum & locorum inveftigatione verfatur fcientia neturz con- . templatrix, ea non magnifica tantüm fed & extenfa nimis, ab . humano ingenio reneri nequit nifi it plures diftribuatur. Natura, . voxanceps duplici potiffimum fenfu accipienda, nunc generalior | entium en aur univerfum telluris fignificat habitünt; ME z 4

&-- *

y !

"uniufcujufque éorporis compagem & exiftentie modum f pecialis exprimit. Hanc (ub primo refpe&u fi quis integram fibi fideas audeat capeffere , animos ille érandi detinebit apparatu & fplen- - dido illiciet fermone idoneifque verbis; fed fincero rerum na- turalium invefligatori non fuflicit earum compendiofa delibatio aut cognitio inchoata. Ipfi noícenda priüs fingulorum natura corporum omnibus fuis partibus abfoluta, quam definiunt pre- cipué elementaris compofitio & organica fabrica. Inde fcientia duplex, elementorum & organorum diftin&iffima , altera in ele-

mentis indolem & numerum & proportionem & mutuam aflini- - tatem computans , altera in organis texturam & numerum & - difpofitionem & przftantiam & reciprocam aCionem metiens. | Rejicienda igitur vetus triplicis Regni diftin&io, nempé Animan-

tium , Vegetantium & Mineralium , cui rectius fubftituitur re-

centior partitio in Regnum organicum & Regnum inorganicum , hinc Mineralia fola, illinc Animantia cum Y egetandbug com-

ple&ens. Regnana- lnorganicam Mineralium naturam conflituit compegel inco pue. torum in diverfa coéuntium mixta quorum juxtapofitione mine- -

rale corpus exurgit , adaugetur, perficitur ; quibus pofteà dif- jun&is vicifsim deftruitur , recentiori nexu in nova concreícens - corpora non ipfi cozva fed ex ejufdem detritu fa&a , diftinc- - tiffimum ab ente organico infrà definiendo. In examinandà Mi- neralium formá & pofitione mutuà fubfidet Mineralogia ; ulterius procedit Chemia , fejungens analyfi corporum principia , horum deprehendens numerum variafque aflinitates inter fe rosea T & ipfam fecundà Synthefeos arte naturam emulans. Eus A praecedentibus difpar fcientia organorum explorans naturam; - non in eorum principiis fcrutandis incumbit qua Cheuilaes:

r potifmé confe&atur. Ens enim organicum ex folidis & fuidis conftat partibus reciproco in fe invicem agentibus motu, quat E folida alie dantur fimilares Sepbofuss, aliae :

T

generat fibi fimilem ultrà perfftens , & demüm folitá state de- cursà fuccidit. Hujus igitur hifloriam naturamque fimul expri- munt partium organicarum ftructura & actio, ac fubindé cognitio a organorum & fun&ionum verami Regni orzanici fcientiam exhibet.

. Communis Animantium & Vegetantium vite fubfiftit apparatus; fimplicior tamen in Vegetantibus quz nervis & mufculis prz- cipué defraudata , non fentiunt nec fpontaneum exerunt motum : communis habetur ideó fcientia in his & illis organifationem profpiciens & vitam , fimilitudines aut difcrepantias numeraris ex conformi aut diverfo utriufque modo dedu&as, & feriem indà confituens naturalem in quà fimilia confpirant, diíimilid re- moventur, ita ut ex hàc immutabili entium diípofitione Certa prafentiatur horum affinitas aut alienatio , & cognitis paucis vi» ciniorum cógnitio faeilior evadat. Ex di&is Animal eft corpus organicum vivens, fentiens & agens ; Planta veró corpus orga- nicum vite capax, motüs & fenfationis expers. Hzc fufficiant de utriufque analogià & diftin&ione : non ultrà par eft in Ani- mantium difquifitione immorari que Zoologis competit; nunc Plantarum hiftori;& penitüs pekieotiins: qua precipua eft fuf: cepti operis ratio.

Plantarum fcientia feu Botanica, aliàs Phytologia di&a , éd eft Botanica. que Vegetantium naturam inquirit, id eft, organorum in ipfis numerum, texturam , adionem , praftantiam , fitum mutuum aut proprium, figuram , proportionem & reciprocam difcrepan- tiam determinat, exindé deducens figna plantis diftinguendis ac definiendis idonea. Hiec plantarum dibendtió facilior fümmum

eft hodiernz propofitum fcientia qua tota in fignis aptioribüs & :

. manifeftioribi us eligendis ac ordinandis incumbit, de caeteris miniis

- fellicita. Vera autem fcientia ex premiffis integra organifationis

. ftudio dedita , rion haret in pauciorum fignorum delibatione , fed omnes omnium organorum modos tenetur perpendere , prepot

eorum fizu&durz & a&ionis accuratà expofitioe. Partes plantarum tiling fes Gsilares fore cilio vues : . in Animantibus ezdem , varié coalefcunt in textum utricularem, Paese eum

í$ d

. in membranas, in vaícula fucco nutritio aut fucco proprio aüt aére turgida. Ex hifce contextis prodeünt cent alis medulla: & inum ambiens & extimus cortex. Perfe&tío b

iv ex pracedentium concurfu organa componuntur, alia planta vitam foventia ut radix & caulis & folium, alia propagande fpeciei neceffaria ut flos & fru&us , omnia fimul in organum generale feu plantam integram coéuntia, quorum ftru&uram & diípofi-. tionem & ufum praeprimis noviffe expedit.

Radix humi defixa fuperiüsin cau/em producitur: axim 7 utriufque tenet medulla omninó utricularis ; ftrata ambiunt lignea , ex longi- tudinalibus vaforum: & fibrarum fafciculis textu utriculari inter .

pofito connexis concreta ; fuperfternitur cortex , ex fibris & vaí- culis & diftináis utriculorum feriebus feré parallelis laxé inter- textus ac quafi reticularis, in radice madens ac fuccofus, in herbaceo caule membranaceus mollis, in arboreo ficcior & faepe rimofus. Succum in tellure paratum , craffioribus exutum parti- culis , chylo animali congenerem, radix , venarum la&earum inflar, exfugit avidé & in caulina defert vaía propellendum altius , copiofum in juniore plantà, in vetuftiore parciorem ra- tione au&e folidorum molis & imminuti vaforum diametri. Pars hujus altera intrà corticem & lignum deve&ta concrefcit hinc in alburnum feu lignum exterius , indé in Z&rum feu corticis interius - ftratum. Altera continuato vaforum tramite vifcidiores in utri- culis glandulifve dimittit particulas , nunc melleas aut gummofas,, nunc refinofas aut acres, & dein ultrà decurrens per cutis & precipué foliorum fpiracula fluidiores ejicit. Fo/ia quippe duplex vaforum fuprà & fubtüs per tenues meatus hiantium conflituit feries , & utrique gemina infternitur membrana facilé poft ma- cerationem divellenda. Pori fuprà pofiti humorem nimium vi proprià & attrahente Sole perfpiratorium exhalant : unde femper - ipfi aut aéri libero obverfatur foliorum pagina fuperior, quam fi inverteris retorto petiolo , ad Solem lenta redit. Poriin averfo | latentes folio & fap villis flipati , matutinum aut vefpertinum. atmofpherz rorem hauriunt, qui in interiora compulfusadradicem ufque detruditur , ejufdem nutritioni famulans. Sic à radice ad

* « Hac brevis ccconomiz vegetalis adumbrazio parti im'extrahitur ex z ..moftrà thefi priftinà in Lyczo medico Parifienfi propugnatà anno TE . €U tiulus ; An Giconomiam Animalem inter & Vegetalem analogia 2

v

folia & à foliis ad radicem m-€— devehitur fuccus, Animan- tium zxmulans circulationem & idem tribuens Vegetanti munus. Alternum hujus afcenfum & defcenfum juvant fpirales tubi vafis Antermixti, tracheis Vermium fimiles , aére turgidi per radicis & foliorum meatus admiffo qui mutuà expanfione & denfatione fuccum elaborat ut in refpiratione animali, & sime juvare dicitur.

Pradi&e organorum defcriptorum aGiones fufüiciunt plantis vi&u reficiendis & vitali earum fovendo motui ; aliz infuper & partes & fun&iones iifdem multiplicandis & propagandis pecu- liariter addicuntur. Obiter hic tantüm indicande multiplicationis artes Hortulanis notiffimz , talee aut propagines in tellure ra-* dicantes, & emiffi ex imis caulibus ftolones, & furculi infititii , & Alliorum aut Narcifforum bulbilli : generalior fexuum concuríu fit propagatio. Düm enim fuccus affluens diverfas Vegetantis partes nutritio rore alluit, é gemmis expediti ffores novz prolis generationi praludunt, exhibentes organa fexualia proprio in- volucro nunc duplicato nunc rarius fimplici cin&a. Exterius in- volucrum calix di&um , interno ftabilius , continuum, cuticulae pedunculi floralis , fzepiüs ipfi concolor ac ideó virefcens , ce- teras floris partes comple&itur. Corolla in calice interior , libro pedunculi continua , altera involucri fpecies nonnunquàm abor- . tiva, fzpé colorata non virens , indivifa aut ex pluribus conftans foliolis feu petalis, pro flore vulgatis habita utpoté manifeftior , fexualibus immediaté apponitur organis qua funt Szzmina maícula ambientia & Pi[flillum femineum centrale. Stamina corollae con- genita, ipfi cozva & interdum adnexa, fimul ex eodem pun&o nata fimulque poft fecundationem decidua , antheram feu folli- culum gerunt feminali turgentem polline & filamento fep inni- tentem. Piftilli partes funt germen feminum rudimentis gravidum uteri inftar ; ftylus vagina fimilis, ex fummo plerumque germine natus , tubulofus fzpé capillaris , interdim nullus ; figa in ftylo

terminale, aut eo deficiente impofitum germini , fepé ' vifcidum & madens. Seu communi te&o , feu diverfis habitent fedibus ,

flamina cum piftillo in idem opus concurrunt. Namque ut primüm maturuére , elafticà vi difüliunt anthere & emifum s viféido frigmati springs ees undo imbi t

vj | :

lllud enim veficulis conftat innumeris , minutiffimis ac varié conformatis, quae düm fluido inaatant, hüc illüc in illo vagan- tur , tumefcunt, latere dein fiffe materiem emittunt gelatinofam , nebula inftar irrumpentem nec aque miícibilem, pro verà ha- bendam aurà feminali folà fecundante. Emarcida penfo abfoluto mox decidunt ftamina , decidente fimul corollà qua vera eft ftaminum appendix premiffumque fucci fru&uarii diverticulum donec in juniorem fru&um utilius ille;defluat prioris immemor vie. Tunc frudus feu pericarpium diftenditur & quandoque craí- feícit utriculis copiofo fucco turgidis. Concepti in ipío foetus clanculüm erefcunt. Succus in idoneum tenere proli pabulum attenuatus ovula ingreditur & ad debitam molem protrahit. Ex- pleto incremento, dein lympha interior in folidam concrefcit , non fimultaneis ut in viviparà Animantium claffe, fed intrà pericarpium alternantibus incrementi & incubationis temporibus. Mox fru&us arefcit & dehifcens plerumque. matura parit femina receptaculo interiori affixa , interdum in offeà cruftaceàve nuce . aut ari/o membranaceo vel coriaceo recondita. Semen duplici faepius membranà proprià obvolutum , extüs A4i/o notatur feu umbilico aut vefligio funiculi cujus ope adhzafit receptaculo 3 intüs exhibet corculum feu plantze compendium ex plumwáa(cen- ^ dente, radiculá defcendente & cotyledone feu lobo laterali fim- plici aut gemino fa&um, nunc fgpiüs in femine fegrex , nunc infru&um perifpermo íeu corpore diftin&o partim aut penitüs ambiente , heterogenio , utili forsàn munimento interiore.

Nec fatis eft : fui compos femen , novam inchoans vitam , feraci telluris committitur gremio ; laxantur tunc meatus , emol- lite finduntur membranule, lobi difcedunt , & düm fubtüs ex- pedita faccos admittit radicula , crefcit intüs in caulem affurgens plumula cui fuggerunt efcam lobi, Vertuntur ii (ensim in folia feminalia qua plantulam adversus irruentia quavis protegunt ipüque lympham tum proprià percepiam fuccione , tum à ve- gstiori radiculà mutuatam parant ac colligunt , abfque quo debilior. fatifceret. Medullà enim copiofiori , fibris feré nullis , ienello infiruitur cortice. Sed nova evolvuntur folia , feminalia —— n hoatà perípiratione augetur. radicis füccio , affluit aos hnaor ; fbrarum exoriens fafciculus . conoideus. puse iE *- i: * rer re. nid [I cujus El infidet :

vw

vi) gemma, fons furculi. Vere novo, mucus quidam organicus , non aqua mifcibilis , corticem inter & lignum medius deponitur , fibrarum exordium conftituens, Fibre in cylindrum aut fpiram intorte , vafculorum infinitam conftituunt feriem ; novi quot- annis faíciculi, nova ftrata prioribus imponuntur ; extenfus in- valefcit cortex ; gemma terminales ad latera repelluntur in ra- mulos producendz ; felicius abfoluto nutritionis opere amplifi- cata affurgit planta, luxuriantes pulchrà fronde ramos emittit , exornatur floribus & fru&um maturat fpem nove prolis. Sed molliora fensim terrei principii mixtione vafa indurefcunt in fibras compa&iores & obturata denegant fuccis aditum ; jam folida fluidis imperant; hec fufpenfa fiftuntur , illa rigefcunt ; preffa nimis aboletur medulla ; pereunt radices & rami preclufis vaforum fafciculis continui , deciduntque. Mutilati corporis in- tima penetrat aér ; alternà humiditatis & ficcitatis vice utriculos , fibrarum nexum, diffolvit; terreas glutine avulfo moleculas diffociat, quz folutae in pulverem extenuantur : indé Vegetan- tium finis.

He funt varie plantarum incrementi & decrementi vices, in fingulis femper ezdem nec unquam pervertende. Fun&iones exponuntur hic delibatee tantum, fepofitis probatoriis Autorum experimentis & diverfis eorum fyftematibus de partium naturà & evolutione & a&ione, preteritis etiam nonnullis minoris mo- - menti organis in pofterum- fuo tempore obiter memorandis. Quadam defe&u organorum in plantis defunt fun&iones ani- males, ut fenfuum aGio & fpontanea mobilitas & digeftionis praludium & folida excretio , quibus facilé abflinent perfeve- rante nihilominus vitali motu, & manifefto tantüm certi difcri- - minis effentiali figno. Ex di&is fané concluditur harum organica indoles & cum Animantibus affinitas legumque- ohyfceriniciiot prolata communio.

Partes autem enumerate, licàt eadem femper exequantur munia , in plantis diferepant ratione mutui fitüs & numeri & formas & interioris aut exterioris flru&ura- &. diuturnitatis , quarum differentiz precipue nunc ágil . definiende, ut iis rité perfpe&is planta

apto verborum dele&u dignofcantur.

I1

viij.

Radix pars plantz in tetram demiffa & fuccos eliciens , quoad fitum perpendicularis eft re&à defcendens , vel horifontalis feu repens ad latera & tranfversim protenfa, tunc interdüm flolonifera cau-, - liculos pafsim emittens. Quoad numerum ftmplex eft , aut ramofa, aut fzfeiculsts ex pluribus ar&bé fafciculatis conftans. Quoad ftru&uram & formam , fübrofa eft aut capillacea radiculis fibrofis aut capillitium emulantibus , zuZerofa in fubrotundum corpus compacta intüs utriculofum & minüs fibrofum , turbinata craffa obversé conica , aut faf/formis oblonga craffa fuperius & inferiüs attenuata , aut premoría oblonga inferiüs truncata , aut nodofa plurits tumens interflitiis coar&atis, Quoad diuturnitatem , annua eft quotannis evanida, aut percmais diutius perfiftens , Aerbacea mollis aut Zi2zofz folidior. Radices quedam parafiticae arboribus aut parietibus infite, quedam aquatiles. Non habendus pro ra- dice bulbus, vera caulis fquamati aut foliorum bafi vaginantium pars infima fubterranea plurimüm tumens, Íquamata aut turbi- nata , fubtüs radicans. ^

Caulis, pars extrà tellurem emiffa (raró fubnulla), folia & flores fru&ufque proferens, nudus eft aut foliatus , integer fimpli- ciffimus aut fimplex apice ramofus aut compofttus à bafi divifus & cefpitofus, divifuris feu ramis alternis pafsim exortis , aut eppofitis geminis ex oppofito nafcentibus , aut verricillaris pluribus. in orbem oppofitis , aut dichoromis pluriés bifariàám divifis. Formà tres cylindricus habetur, aut 4nceps oppofité bianeularis , aut pro numero angulorum & facierum triqueter , triangularis , qua- drangularis .., » Hrigonus , tetragonus . . . , polygonus. Superficie ffriatus lineis exaratus , aut fulcatus fulcis excavatus, g/zber omninó levis, aut fomentofus panni inftar, aut villofus pilis mollibus Ípatfis; aut afper pilis rigidis , aut ftaber. pun&is exafperatus , . aut mucronibus ex cortice natis aculearug , aut iifdem ex ligno

protrufis fpimofus. DireGione eredus aut procumbens aut repens , flexuofus per intervalla , aut fcanden;

fulcra viciniora , aut circà eadem volubilis fpiraliter afcendens dexrroribas juxtà motum Solis

Vel fuifiorsim contrà Solem, aut farmentofus lignofus repens fub- nudus. Diuturnitate Zeracezs annuus , aut lignofus perennis ar^ - ieu maximus , fruzicofus minor, fiffruticofus minimus. Hujus

Wlüper nomen in nonnullis diftin&um, nempà rrncur in arbore,

3 iudici d

IX

fcapus in herbis quibufdam radicalis florifer non foliatus , culmus in Gramineis fiftulofus per intervalla nodofus , /fipes incraffatus in Fungis, caudex radici continuus & quafi conformis cylindricus nudus fub foliorura fafciculo fimplici ultrà caulefcente in Dra- cena, Yuccá, Agave, Palmis.

Folia perfpirationis & inhalationis organa precipua , faepius exiftentia, raró nulla, nunc petiolata feu petiolo nudo aut rarius alato infidentia, nunc /e////ja eodem deftituta , bafi nuda aut füi- pulata feu. ítipata membranis fquamulifve fpularum nomine in- fignitis, variant praeprimis loco , fitu, dire&ione, duratione, ftru&urà fimplici aut compofità & foliatione feu primà evolu- tione. Numerofa indé figna diftindionum eruuntut utilia, non hic prolixé recenfenda omnia , fed praftantiora tantüm elicienda femotis caeteris accuratius alibi memoratis atque definitis. 1?. Folia ratione loci infertionis funt radicalia, caulina , ramea , floralia- 2^. Ratione fitüs proprii aut mutui funt amplexicaulia aut per- foliata aut vaginantia caulem partim aut omninó bafi cingentia aut vaginà compledentia , 4ecwrentia bafi utrinque in caulem indé alatum , a/rerna pafsim abíque ordine exorta , oppofita ge- mina ex oppofito nafcentia bafibus interdüm comzatis , verticil- lata tria aut plura in orbem oppofita, diflicha fecundum duplicem oppofitam feriem , plura fzfciculata aut numerofa densé conferta, aut imbricarm mutuó incumbentia, 39. Ratione direGtionis funt erecla , korifontalia , dependentia , cauli appreffa aut patentia , inflexa aut reffexa , recta aut obliqua. 49. Ratione durationis funt decidua, perfiflentia , fempervirentia. so. Ratione ftru&urz plurima dantur fimplicia feu fuprà petiolum folitaria non partita : horum forma eft Iinearis , fubulata , lanceolata , haftata , fagittata , deltoidea íeu triangula , rhombea feu iwiqualiter quadrangula , cordata , obcor- - data , reniformis , erbiculata. Margo eft integer , ciliatus , fpinofus , dentatus dentibus acutissremotis, ferrarus iifdem proximis, erenatus iifdem obtufis , finuatus , lobatus lobis acutisaut obtufis finus dif- tinguentibus , pa/matus iifdem in unum punctum confluentibus , pinnatifidus oblongus lateribus utrinque plüries profundà finuatis . & lobatis , runcinatus idem fere lobis acutis retrorsum uncinatis. «. Apex eft acutus , acuminatus , obtufus , truncan natus, Superficies paginae faperioris qut feriori

X mentofz , lanata y viridis aut incana , hirfuta feu pilofa pilis diftin&is; hifpida fetis rigidis fparfis, /cabrz pun£tis afperis , puz&ara pun&is non prominulis interdüm pellucidis, aculeata aculeis fparfis , ve- noía venis conípicuis numerofis in reticulum laxum complexis , pugofa venarum interfiitiis elevatis , zervofa nervis à bafi ad api- cem indivisé excurrentibus , aveniz aut emervia venis aut nervis nullis confpicuis. Expanfio fit plana , convexa , concava , plicata , undulata , crifpa , canaliculata, Subftantia eft membranacea. mollis , coriacea folidior , 1eres feu cylindrica , femiteres , fiflulofa feu tu- bulofa , eraffa , carnofa , triquetra , incraflata polymorpha ut in Me- - fembryanthemis. Folia compofita conftant pluribus foliolis eidem petiolo infidentibus , nempé comjugzta duobus, rerzata tribus , guinatz aut digiiata quinis aur pluribus ex eodem petioli pundo . digitatim exortis, pedat2 eidem petiolo bifido intüs digitaüm affixa , impari«pinnata plura utrinque juxtà petiolum communem : nata cum impari terminali , abrupté pinnata eadem abíqueimpari, | bijuga , trijuga... duo aut tria utrinque in eàdem pinnà. Decompofia | feu bis compofita more praecedentium funt bigemina , Biternata , bi- pinnata pinnis pinnulatis. Supràdecompofita ter confluentia eodem. modo funt rergemina , trizernata , tripinnata pinnis bipinnulatis. Mul» tipartita foliolis conftant inordinaté numerofis. 69. Ratione fo- liationis feu prima intrà gemmam aut abfque gemmá evolutionis, propria uniufcujufque junioris folii complicatio eft convoluta mar- gine lateris unius intrcflexo alterum fpiraliter circumambiente , involuta margine utroque feorsim & fpiraliter iptroflexo , revoluta margine utroque feorsum & fpiraliter retroflexo , circinalis apice '- versus bafim fpiraliter-retroflexo , reclinata apice versus bafim fimpliciter retroflexo , conduplicata femel plicata lateribus fibi in» vicem parallelé approximatis plicata. pluribus plicis corrugata, Quoad fitum. mutuum, folia juniora funt convo/uta altero fuprà , alterum convoluto , izvoluta aut revoluta fingulo (eorsim involuto aut revoluto , eguitentia uno conduplicato alterum compar in- - cludente, obvoluta ii(dem conduplicatis alterno margine invicem -

*

complexis , imbricata ii(dem planis fibi inyicem incumbentibus. | Expofitis (ummatim przcipuis radicum & cauliu & foliorum

differentiis , nunc inquirendus in fore & fru&u varius difpo-

/

i Xj tione habenda ratio loci, infertionis, dire&ionis & numeri & mutui fitüs & partium adjun&darum. 1*. A loco flores funt ra- dicales aut caulini aut ramei pro parte floriferà , rerminales in rami aut caulis apice , axi/res in axillà inter folium & caulem, fuprà aut extràaxillares , aut abfque ordine nafcentes (cu fpafi. 29. Ab infertione funt pedicellati innafcentes pedicello feu füipiti proprio, aut fc//es pedicello .deftituti. 59. A dire&ione ere&i aut declinati aut horifontales aut cernui, fepé proni, rariüs obliqui aut refupinati , quidam Soli perenné obveríantes diurnà pedicelli inflexione. 49. A numero folitarii habentur aut plures juncti, pedicellis diftin&is fafciculatis , aut in communem pedua- culum bi vel triflorum...vel multiflorum eonfluentibus. 59. A " mutuo fitu quidam verticillati habentur in orbem amplexicaulem conferti; quidam capinzzi fuprà receptaculum commune congefti fefiles ,interdiim & intrà calicem communem aggregati ; alii fpicazi fuprà rachim feu pedunculum communem axiformem fparfi fefliles fubfeffilesve , & quandoque diflichi feu gemino ordine, aut fecundi - íeu unico difpofiti, aut /pirales fpicà in fpiram. contortà, aut amentacei fpicà denfiore molli caudam felinam emulante & flores apetalos unifexuales infrà memorandos fuftinente ; alli racemoff fpicatis fimiles fed finguli fuprà: axim pedicellati pedicellis fub- equalibus uni aut paucifloris ; alii corym£of à racemofis difcre- pantes pedicellis infimis fensim longioribus ere&is fuperiores al- ütudine adequantibus ; alii paniculeti pedunculis pluriés varié divifis, inzqualiter affurgentibus , diffufis aut coarctatis ; alii umbellati pedicellis fubsequalibus umbelle inftar in idem pedun- culi pun&um concurrentibus; alii cyzofi racemis aut corymbis. bafi in umbellam jundiis ; quidam .demüm /padicei di&i precipu&. in Palmis & Aroideis, à /paice feu pedunculo indivifo aut ra-- moío , fpicatim aut paniculatim florifero intrà /pazkam feu mem- branam ambientem.

Praetereà flores modó nudi funt, modó fub calice aut. at imum pedicellum £ra&cá feu florali- fquamà cin&i, Mec aut multi p laterali aut ampleéente , coloratá aut viri | ;

xij

gluma in Gramineis calici exterior & conformis, fp? bivalvis fpatha in Liliaceis & fpadiceis floribus, bafi pedicellum aut pe- | dunculum vaginans & juniufculos flores comple&ens, fimplex binc fiffa aut multipartita.

Floris partes anteà memorate funt organa fexualia & eorum: integumenta feu Perianthia, hzc calicis & corolle, illa ftami- num S pifüilli nominibus infignita «, quibus fingulis fua eft dif- fimilis ac varians ftru&ura & difpofitio , utraque attentiüs per- » pendenda, :

Calix , integumentum floris exterius feu Perianthium propri& di&um, cem pedunculi floralis produ&io , raró deficiens , fexubus tutandis conftitutus , fub piftillo exoritur, nunc eidem 1 partim aut omninó admafcens epidermidis inftar, limbo fuperiore - tantum libero femifuperus aut fuperius ?, nunc ab exortu diftingus & difcedens inferus ; mox caducus aperto flore, aut cum corollà pofthàc deciduus , aut. ultrà perfiflens ;' fimplex , aut. caliculatus feu caliculo cin&us extimo fepe minore; polyphyllus foliolis conftans pluribus diftin&is, definitis vel rariüs indefinitis, unico vel ge- 4 mino vel multiplici ordine difpofitis , aut mozopkyllus & tunc multipartitus laciniis bafi tantüm junáis , vel Integer Omninó indi- vifus, vel bafi integer & limbo diviíus. Hujus bafis brevis aut oblonga aut longiffima, venrricofa fauce. coar&ata aut'w/ceolaris

- fauce patens, aut tu£ulofa cylindrica aut turbinata obverse conica, aut eadem longior ifurdibuliformis aut planiufcula omninó patens. Limbus eft connivens aut reus aut patens aut reflexus,, integer.

2d.

* His addit Linnzus Nobesinud nomine ieeosr partes przdictis forum organis interdüm additas & ftru&turà diverfiflimas , utfunt -— glandulz, fetz, (quamule , appendices , tubercula , ees fulci , E. calcaratz & cornutz propagines &c. Rejiciendum e (cientià botanià nomen vagum nimis, deícriptionibus & caracteribus implicandis ido- neum, & revocandz potiüs ad fingula organa partes pro prasrin. : habita: , nunc proprio tantüm nomine appellanda. 1 y Calix non abit in fru&um ut ait Tournefortius ,.- nec ipfi veré UA - faperus ct referente Linnzo , fed ipfum à ba obtegit i integrum. fimul - SE concrefcens - (de Ad. Parif. 1773 , p. 213 ). Linnzanum tamen ct Yocibilum Botanics accspram hie admitiur mutari tannóm definitione,

. Xiij aut crenatus aut dentatus , aut acuté laciniatus feu mulzfidus aut obtusé /obatus numero deáinito velindefinito, equalis aut inequalis aut interdüm irregularis. Altero nomine datur calix in Mufcis peculiaris perichetium di&us ab eorum calyptrà diverfiffimus, in Fungis vo/va membranacea calicis inftar fungum juniorem faepé fovens, in Amentaceis quibuídam /gzama deficientem fuppleuns calicem , in aggregatis floribus calix communis multiflorus.

Corolla , interius tegumen, ex libro pedunculi nata , plerumque colorata , in quibufdam plantis nulla 4^, exiftens in pluribus , anté fecundationem vigens, poflhàc fepiüs deciduz cum ftami- nibus, aut rariüs caduca ipfis fugacior , aut interdum perfiftendo

marcefcens & tunc calicing potius quàm petalinz indolis particeps , difcrepat infuper 19. ratione fitüs , utpote perigyza feu infixa calici germen ambienti , aut epigyza piflillo impofita, aut &ypogyna (ub

feld

* Tegumentum floris, dum adeft unicum , aliis calix , aliis corolla nuncupatur arbitrarià lege. Tournefortius in Iíagoge p. 72 nodtm non folvit incertus ipfe , eamdem partem in Tulipà & Hyacintho co- rolam, in Narciffo & Iride calicem appellans. Statuit tamen pro ca- lice habendum cffe cüm proprium fit feminis involucrum , pro petalis cüm fecüs accidit, five brevi pereat five duret. Linnzus fimiliter an- ceps nunc calicem Hellebori pro corollà & ejufdem petala Ranuncu-- laceis petalis omninó affinia pro nectariis fumit , nunc organum idem dicit corollam in Rheo, calicem in Rumice , pofthabitis affinitatum rationibus. Nec fcliciores alii fuére iu definiendà corollà. Si tamen ejus origo & magna cum ftaminibus cognatio & ufus & facilis peraaá fecundatione prolapfio & habitus in pluribus floribus communior at-; tenté perpendantur , tunc corolla definietur illad floris tegumen quod calice cindum aut rariffiné nudum, pedunculi libro non epidezmidi ; continuum , non perfiftens fed cum ftaminibus plerumque deciduum, - frad&um involvit aut coronat , nunquam cum ipío concreícens , & fuas partes cum ftaminibus numero zqualibus fzpiüs altermans. Hzc de] Res corollam. certis E. quz pratereà in ambiguis

xiv E eodem inferta; calicinis partibus altermans aut rarius oppofità. 2*. Ratione numeri partium , utpoté polyperzla petalis definitis rariüfve indefinitis , ex ungue & laminà fais, aut monopctala eofdem calicis monophylli modos admittens , nunc profunde mul- tipartita , nunc tubo indivi(a & limbo definité vel indefinità lobata : crenata, dentata, ciliata aut rariüs integra. 5». Rationeforma, utpotà regularis partibus oppofitis conformibus & zqualiter à centro diftantibus , campanam , infundibulum, cylindrum, rotam, cra- teram, ftellam , crucem &c. zmulans ; aut zrregularis ineequali partium oppofitarum intervallo & ftru&urà , perfonata confidtam faciem referens, labiata, corniformis , papilionacea , vel poly« morpha anomala. 4». Ratione proportionis , utpoté magna, me- diocris , parva , calici & ftaminibus zqualis aut major minorve. $*. Ratione coloris multotiés quidem in plurimis varii, fed te- nacis in bené multis. 6^, Ratione demüm partium quandoque additarum , quales glandula , fovea, calcar , appendix , fquamula , . feta &c. Tec Stamen ; mafculum Vegetantis organum , conftituit anthera proprie di&a , follicularis , feta polline, nunc feffilis , nunc fila- mento ftipitata, cujus confiderantur 19. fitus feu infertio totius | flaminis, nunc perigyni fuprà calicem aut epipetali fuprà corollam , nunc epigyni fuprà piftillum aut Aypogyni fub codem inferti, nunc affixi difco glandulofo inter piftilli bafim & inum calicem exorto; modó calici aut corollz oppofiti aut alterni , modó ab ipfisalienati. - 2o. Situs antherz nunc in apice filamenti ere&z , aut incumbentis feu verfatilis utroque. fine libere aut quafi umbilicatz , nunc ejuídem lateri adnatze , ipfo interdum fuprà prominulo. 3^. Struc- turaanthere extüs rotundz , ovatz , oblonga, fagittata, bicornis, bifetz , arcuatz ; reniformis, didymo, appendiculatz &c., intüs- fepé bilocularis, rariis uni aut multilocularis, plerumque in longum dehifcentis , nonnunquàm apice porofe aut à bafi ad apicem univalvis aut tranfverfim bivalvis. 4*. Stru&tura filamenti - fzpé capillaris, interdüm plani , cuneiformis, dentati, hirfuti, fquamigeri, glandulofi &c. 5^. Occurrens quandoque partium . connexio, nempe antherarum coali:io in unicum corpus tubu- zi lofum , filamentorum colligatio in unicum organum annuli vel

- androgyne feu monoicz floribus mafculis & Rem

xv

plicemve fafciculum antheris duabus vel tribus vel pluribus . onuftum. 69. Staminum numerus nunc ab unico ad duodenarium aut fupràduodenarium definitus , nunc indefinitus , unde plante monandra..,. diandra , ... dodecandra , icofandra , polyandre. 79. Fi- . lamentorum proportio , tum mutua nempe equalis aut inzequalis ,. tum relativé ad partes ambientes quibus equalia funt aut lon- giora exferta aut breviora. 8?. Staminum quorumdam aut omnium abortus. 9?. Pollen demüm feu veficula feminalis fpiritum con- tinens figurà in fingulis conftans, fphericea , ovata, didyma, angulata, echinata, rotata, &c., fpiritu emiffo mox deformata & ceream Apibus materiem fuppeditans.

Piftilum , feu fceminea pars in flore centralis & receptaculo florali impofita , conftat germine, ftylo & ftigmate. Germen fimplex eft mozogynum. aut multiplex polygymum ; nunc fuperum

. calici infero , nunc cum ipfo fupero penitüs concrefcens inferum ,

aut tantummodó bafi coalitum femiinferum ; quandoque impofitum diíco glandulofo , aut eodem infrà cin&um, aut glandulà fimili fuprà te&um ; fzpiüs feffile, nonnunquàm füpite elevatum ; in quibufdam floribus abortivum. Stylus in flore monoflylo fimplex

: fuprà integer partitufve , aut in polyflylo multiplex, aut quan- doque nullus; plerumque ex germinis apice natus , interdum ex . latere, rarius ex bafi; deciduus aut perfiftens ; longitidine &

diréctions & craffitie & figurà varius; rariffimé flaminifer. Stigma

- germini fertili nunquàm deficiens, nuac eft feffile ipfi impofitum , . nunc [zpius fummo infidens ftylo, fimplex aut multiplex, deci-

duum aut perfiftens, longitudine & craffitie & formá pariter varium. Quatuor enumerate partes completum fimul conftituunt florem

- qui unà deficiente incomplerzs evadit. Hic modó apetalus corollà, . vel acalicatus calice denudatur , modó unifexualis famizeus fta--

. minibus , aut mafculus piftillo Ms. tunc à bifexuali Aerma-

« phrodito aut à neutro feu eunucho disesfeni Plante autem plurima

dantur Áermaphrodita omnino bifexuales in eodem flore; quzdam.

de er fimul. commixtis enin ad & tenuitate €—À :agmi

xvj

Flores quidam accuratiori culturà & fucco abundantiori luxii: riantes fua multiplicant integumenta, nempé rariüs calicem , fapiüs corollam tum monopetalam tum pracipue polypetalam, nunc omnibus abortivis ftaminibus fteriles veré pleni, nunc qui- bufdam fuperftitibus fertiles tantum multiplicati; Yndé varietates exurgunt in hortis radiantes florumque ftudiofis acceptiffime ,- "fed adulteratà organifatione à Botanicis defpe&e & in ícientià nulle, nifi quod frequentiori ftaminum in corollam converfione maximam organi utriufque analogiam confirment,

Fru&us ex maturato germine fa&us inftruitur pericarpio am- biente & femine contento. Pericarpium , idem cum fru&u vule 'gatius dido & quandoque nullum feminibus tunc nudis , fimplex eft aut multiplex , fuperum aut inferum aut femiinferum , ejufdem cum germine fitüs & numeri confors, Hujus infuper variat 19. Forma fphericea , ovata , truncata, turbinata , conoidea , an- .gulata, compreffa , orbicularis , veficaria , alata , articulata &c. 25. Superficies teres , finuoía , ftriata, fulcata, levis, afpera , tomentofa , villofa , hifpida, echinata , fpinofa &c. 39. Subftantia membranacea , coriacea , offea, carnofa, pulpofa, fuccofa. 4». De- hifcentia nunc nulla fru&u indivifo ; nunc partialis ; apice aut - latere aut bafi, dentibus aut poris; nunc integra, tranfvería z fructu cireumfciff , valvà fuperiore fimplici operculiformi ; nunc perpendicularis omninó bivalvis , trivalvis, ., . multivalvis, 1 terdum elaftica. 5». Compofitio interior unilocularis, bilocularis,,.. multilocularis ; 4/fpimenzo loculos diflnguente varié difpofito, plerumque perpendiculo aut rariüs tranfverfo , valvis oppofita aut parallelo , iifdem continuo aut tantüm applicito , indiviío aut partibili ; co/umel/4 centrali axiformi interdum exiftente & à diffepimento diflin&à , fzpiüs nullà ; receptaculo íeminifero fim- plici aut multiplici, centrali aut laterali feu parietibus affixo , libero aut ad diffepimentum appofito. 6*, Contentorum feminum numerus in fingulo loculo unicus aut multiplex , unde fru&tus aut loculus monofpermus , difpermus ,.. oligefpermus feminibus paucis, . polyfpermus idem numerofis. 7?. Pramifforum habità ratione momen fru&ui varium darur , nempe capfula membranacea aut coriacea aut cruflacea, //igua capfularis bivalvis futurà utràqueé Oppofità feminiferà, Lrumen fimile futurà unicà feminiferà , nux

mcr tU ' "s effea, ^

in- 3

*

| | xvij ollea , bacca fuccofa aut pulpófa aut carnofa feminibus di(tin&is foéta, pómum carnofum íolidum capfulam fovens , drzpa carnofa nuci circgumpofita, flrobilus feu conus amentácez florum difpofi- tioni fuccedens , plurimis feminibus nucibufve & intermixtis Íquámis in capitulum feu conum dense confertis conftans. 8". Pra- terea florale involucrum, pedunculus, calix , piftilli receptaculum, fucco interdüm turgent fru&umque mentiuntur fic vhlgó didum ac veré edulem in Ficu, Caffuvio, Moro , Fragarià &c. . Semién , ovüm vegetabile , future plants compendium, nüne nudum & pitill receptaculo impofitum , nunc faepius inclufum peticarpio & réceptaculo hujus interiori affixum , feffile aut fu- Ticulo umbilicatum aut rupto nexu nidulans in pulpà, corculo & involuücris propriis conftans , difcrepat extüs 19. fitu ere&o aut declivi aut inverfo; 25. formà & magnitudine & fuperficie plurimüm variis; 39. hylo terminali aut infimo aut laterali, latiore aut anguftiore ; 4". arillo feu folliculo extimo facilé fo- lubili , exiftente aut nulló , monofpermo aut rarius di vel tri- Ípermo ; s». tuüicis propriis fepius geminis , quarum interior tenuis , exterior membranacea aut coriacea cartilagineave auf .«allofa, a!ata aut marginata. . Pars feminis interior precipua & effentialis, vera plantula; .- torculum di&a, unicà femper gaudet tum radiculà tum plumulà, fed lobo feu cotyledone infiruitur fepe gemino oppofito , in- . terdiüm unico laterali, rarius nullo confpicuo : indé diílin&io j . feminum RM MAD iiu: dicotyledonum ^. Radicula - extrà lobos prominula , ere&a eft aut in lobos inflexa, nunc af- tendens fru&üs apicem fpedans , nunc deícendens pedunculo obverfa. Lóbi funt tenues aut craffiufculi , plani aut partim vel omninó flexi aut convoluti aut corrugati. Corculum integrum intrà tunicas folitarium (rariffume triplex ut in Auranlio ) extat ; vel ftipatur perifpermo , corpore heterogenio incr: farinaceo aut carnofo aut corneo aut lignofo, nunc "iplum

T TNSHUM

- - -.4 Dantur infüpér pauciílima | eye . dic , quarum femina duobus inftruntur lobis multi

- .setticillam fimul. mentientibus ; , ur in Pino tied: f p. MES 41$.

2 d

xviij | omminó vefliente , nunc partim amplexante aut tantüm hinc. : applicito ; vcl in ejufdem perifpermi majoris foveolà delitefcit. Enumeratis plantarum partibus cursim addenda funt quaedam minus effentiales; tum bra&ea florales & foliorum ftipule & - fpinofz aut aculeatze propagines jam prolata ; tum infuper gemma feorsüm vel fimul florales & foliacez , plurimis conceff arbo-. ribus & herbis denegate ; cirrhi fpirales indivifi aut ramofi, plantis fcandentibus fulcro alligandis utiles; pili pro vafculis excretoriis habiti; fucci plantarum colorati laGefcentes aut lutei aut fan- ^ - guinei &c.; glandule fuccis fecernendis idonee. Non filendi . quoque inzequalis feminum germiratio citatior aut tardior , in aliis multó poft maturationem facilà peragenda , in aliis ocius necef- farió- inchoanda, forsàn à flatu corculi , nunc abíque perifpermo . magni & valentioris , nunc intrà pond num exfuccum tenuif- . fimi mox are(tentis, Non prztermittenda florationis,. fru&dif-. cationis & frondefcentia tempora in diverfis plantis non eadem, in quibufdam brevia ac circumícripta, in aliis protraétiora. Me- morandze etiam diurne florum nonnullorum explicationes pref- flitutis horis exequende ac fimul quoddam Flore horologium. exhibentes; & matutina foliorum in plantis quibufdam expanfi quàm vefpertina confequitur contradio fomnum fimulans ; & quarumdam in aliis partium irritabilitas ulterioribus experimentis illuftranda ac comprobanda. Eas tamen non ultrà j juvat partes ac fun&iones minoris notz & in ufu botanico partim €: nunc evolvere. T , Ex prenuitiatis partium dificrentiis estie exterioribus de- ducuntur figna diftin&ionum exteriora quidem , fed interioris ftrudurze modum exprimentia, quz cara&erum nomine innotef- cunt, pro certis habenda Vegetantium organifationis & ec ideó naturz indiciis. Cara&teres autem, veri difquifitionum bo- tanicarum fines, plantis dignofcendis ac definiendis neceffirii 'diftinguuntur ratione numeri & preftantie & mutuz aflinitatis. Primó quidem fimplicifimi caraéteres (eorsm expenfi coéur in compofitos ex aliquibus fimul. jun&is, aut ultrà in generales .ex compofitis fa&os, aut demiim in univerfalem omnes Vege- ' tantis partes & modos comple&entem , quo conflituitur habitus : ünicuique plante FO) er e ejufdem natura exteriiis

: XIX manifefta ; undé plantae habitu fimillimae cara&ere & naturà con- formes habentur & vice versà. Pratereà in fun&ionum ferie quaedam ceteris praftant, vegetationem ac propagationem pra- primis promoventes , quarum organa ideó primaria & caracteres ipfis proprii aliis jure praficiumtur. Ut tamen in organis prima- ris partium numerus & forma & proportio alieque fimiles caufa ad exercendam fun&ionem praecipuam minüs conferunt , mutabiles dpsà nihilominüs perfiftente, fic deducta ex hifce modis figna minis zftimantur pariter inftabilia. Caracteres igitur praef- . tantià inzquales pro fubje&i organi, dignitate & diverfarum - ejufdem rationum momento ordinatim difponuntur , alii inconf- tantes feu varii, alii conftantiores , alii conftantiffimi feu effen- tiales, in comparandis plantis non indifcriminatim fed ex ordine adhibendi. Horum infuper plures , in eàdem plantà minime aut . parum cognati , ab invicem plus minüfve difcedunt quafi fui juris fadi; nonnulli contrà mutuó affines precipue in flore aut fru&u . & ex conftantiorum aut effentialium ferie deprompti, ita coníf-- pirant ac conne&untur ut unus exiflens alterum femper aut Ízepiüs prenuntiet:fic germini infero calix femper monophyllus É . adnafcitur, fic flamina corolle monopetale fzpius inferuntur . tunc plerumque numero definita. Coníenfum hunc plura in pof- de . tetum confirmabunt exempla, patebitque multoriés magna ex - "fignorum numero , maja ex eorum difparilitate rgpicid . utilitas. - . Cogniti caraéteres dosericinatdis impenduntur piauis, & eas Species e. . fimiles indicant aut difimiles pro fud in omnibus majori aut Variciates, . minori confenfione. Plante cun&is partibus feu caradere uni- ' 1 verfali convenientes , ex confimili nate & fimilem paritura ^" - totidem funt lodividne fimul conftituentia /peciem proprie dictam . que olim malé defigmata, nunc re&tiüs definitur perenris indi- , - viduorum fimilium facceffio continuatà generatione bene . Hac entium confociatio & feries generatim immutabilis ac pet- , petua, fortuitó interdüm aut humaná induftria fubvertitur ali-- . quantifper, düm fcilicét ratione loci aut temperiei bant morbi. aut cultura variant individua quaedam à primigenio di id . floribus multiplicatis aut plenis aut mutilatis a vani luxuriantibus aut deor colore iim

Genera,

UE

- Qui tamen eos fingulariter noviffe ardet , huic confulenda ef

plantz fub eodem nomine vagé militabant. Veteres enim ple- -

XX * LI LJ - * ^ LJ E rubigine aut uftilagine ; organis uberiori fuccorui affluxu am-

pliatis. Sed eg varietates , in novà feminum germinatione fibi com- mifle, ad primordialem reflituto cara&ere redeunt fpeciem , ce- teris non obftantibus caufis & fervatà lege naturali. Nativa autem fpecies , accuratà definitione certó circumícripta , verum ftat fun- damentum fícientie botanice qua in id penitüs incumbit , ut omnes plané dignofcat fpecies , univerfalem earum cara&erem apprime calleat, eas invicem conferat affines conne&ens & dif- crepantes fegregans , & ex fpeciali cognitione ac collatione ge. - nerali integram omnium nature atque cohaerentie notitiam - confequatur. | -.Ea fpecierum. perfe&a nequit comparari cognitio nifi juvandas' memorie causà in fafciculos primüm conglomerentur ratione - affinitatis , & pofthàc in. fafces ex jun&lis faíciculis compofitas. - Simpliciores fafciculi gener di&i comple&untur nonnullas fpecies - plurimis confentientes fignis , paucis difcrepantes, & ideÓ ca-' ra&ere non univerfali fed tantiim generali conformes. Harum ge- nerica coníociatio certum exigit inter fpecificos cara&eres de- - le&um, non arbitrarium fed folidis innixum principiis, ita ut genus quodlibet fpecies omnes veré congeneres habeat, difpari- | bus nunquam intermixtis, 2 Nulla faére prifcis in temporibus generica hujus conflitutionis £ principia, & indicante tantüm habitu fubfimili inexplorato ,

rique, de re medicà non de botanicà folliciti , plantarum. vires tutem non caraderem exhibuére in operibus pluriés apparaté - inferpretatis quorum magna, fed ab hodierno aliena propofito, |

merita hic recenfere fupervacaneum eft, cum viri aliundé eru-

ditiffimi fcientiz nunc elucidandz nullatenüs aut parum. profuerint. -

. Optima Tournefortii lfagoge Autores fipilizüm enumerans & de-

bitam unicuique laudis partem. tribuens, Horum fucceffores ibidem.

memorati conflantiorem in defcribendis plantis dedére operam, - fed principiorum. defe&u & ignotis quibufdam praxcipuis organis

- xxi.

& quádam defignatione & hiftorià & Veterum fynonymià fummé commendandi.

Intereà nullis adftri&a legibus flu&uans obmutuit fcientia ,

donec intellexerint Botanici eam in cara&erum inveítigatione , in genericà fpecierum connexione, in ulteriofi generum otdi- natione preprimis verfari , & in conficiendis generibus aut or- dinibus quofdam pre ceteris adhibendos effz caraéteres. Non haec tamen do&rina confefüm invaluit. Gefnerus prior edixit figna deduci jure precipua ex fru&tificatione , annuentibus pofteà Cafalpino & Columná. Principium illud aliquandiu negle&um reftituit Morifonius , admifére Raius & Rivinus & coztanei , - omninó illuftravit his recentior Touraefortius. Perpenfis enim diverfis plantarum partibus genericas in flore & fru&tu notas certó confidere afferuit , indéque fua exftruxit omnia genera , alia nempé primi ordinis folà fru&ificatione defignata , alia fe- cundi ordinis in quibus aliud preter corformem fruélificationis firu&uram defignationi additur. Promulgatam legem & numerofo generum fzpé naturalium. conventu ftabilitam uma poftera Botanicorum cohors paucis exceptis.

"Tournefortius i in cara&terum & organorum Sostdóm enume-

ratione piflilli partes & ftamina defpexerat pro vafculis excre- toriis habita ^, licét jam anteà de plantarum fexu-à Veteribus prafenfo aliqpt: protuliffsnt. Camerarius , Caefalpinus, Grewius í& Malpighius. Ineunte przei fenti evo (1702) Burckardus in epiftolà ad Leibnitzium fexualium organorum ftru&uram & ufum fus? expo- füit; varias dein pollinis mafculi formas delineavit Geoffreus 5 Putbadieni placiti 1 nefcius mm a&ionem palàm demus

: e oem

T ; Alienz in Hore partes à flaminibus Nutum à vafis Mri ud

proprium incrementum excitentur [ron . & faeminà.. , affirmatur... EO c. -ánferi quo tempore fpatha hiare fol üne Leer affectione -- acerbi . fo infuaves. ibid. p. 6

"T

UN NENNEN

xxij Vaillantius ; pollinis dehifcentia & aurz feminalis emiffio B. Juffei |. & Needhamii obfervationibus innotuére. lndé piflillum & fta- mina pluris &flimata meliores exhibuére notas quas Linnaeus in genericas apté compofuit. Adau&o fic intrà florem caracderum genericorum numero, eos omnes ex fru&ificatione , nullos ex F caeteris partibus eruendos effe fancivit circumfcriptà antecefforum lege. Secundaria ieitur rejiciens Tournefortii genera , cetera - omnia recudens , utiles unicuique ftaminum & piftilli notas ad- didit, nonnullas infuper ex calice & corollà & fru&u deprompfit anterius praetermiffas, & ordinatim perpenfis partium numero & figurá & proportione & fitu, protenfam uniformemque generum - tum novorum tum reformatorum feriem , gratam Botanicis ac eme nibus fer& nunc acceptam conftituit. Ea generice confliru&ionis norma in prafenti RiscR ftatu utilis, arbitraria tamen videtur & etiamnüm indefinita ideóque - E nondüm generibus veré naturalibus conficiendis omnino fufficiens, - contradicente Linnzo qui fuas generum czefuras femper naturales - judicat & cuilibet ordinationi facilé accommodandas. Dantur enimin (ru&ificatione partes ac rationes alia aliis prafantiores, - & fubindé cara&eres dignitate inzquales, alii primarii eflen- tiales, alii fecundarii tantüm generales , alii infimi plurimüim inconflantes, non omnes certe generice defignationi perzequé idonei. Quidam infuper extrà fru&ificationem fparguntur, prece dentibus infimis digniores, iis longé praponendi , generalibus interdüm cozquales, partim refufi in fecundariis Tourneforti generibus, in alis veré naturalibus fepé conformes, in ipfis ordinibus definiendis nonnunquàm adjutores & ideó non medio- cres in ufu botanico: FaGitía igitur funt regule Linnzanz carac- terum floralium inzequalitem & extrà-floralium quorumdam vir mon eXprimentes ; fed à naturalibus parüm diffitze genera exhibent Tournefortianis preftantiora, plurima femper admittenda, pauciora reformanda , quee fimul utilem in fcientià bafim nunc fuppeditant. - Cognitis cara&terum ope fpeciebus & iifdem in genera col - E - fetis, alius eft Botanico labor inchoandus , nempé ut genera s fpeciefque apto defignet nomine & folidà. deftriptione definiat . ia ut nomine & definitione à ceteris omnibus dignofcantur, sas ien qus. pure Ap ue Krientiag.

xxiij

-

confüituens, huic tamen promovende plurimüm confert , ideó non afpernanda fed elàboranda accuratiüs , ut faciliori locutione conjun&iores Botanici mutuà promptius erudiantur obfervatione aut meditatione. Nihil utile ex Veterum fcriptis eruendum, qui nec aptas fzpiüs defcriptiones nec nomina immutabilia protulére , & indé plures horum plante in ufu medico recepte nunc nui- latens. innotefcunt defe&u accurate de(criptionis. His fucce(- fére viri in re botanicà peritiores , fed nondüm certis circà no- menclationem principiis innixi & in defcribendis plantis contrac- tiores aut diffufi nimis ; medium tenere nefcii. Nec ii profuére fcientiz, qui defcriptione & nomine fimul conjun&is plantas de- fignabant definitione phrafim integram adequante, que fpeciei ; secet n defcribendae impar evadit : indé mendofa praecedentis feculi nomenclatio à Tournefortio * admiffa pro- gredienti fcientie moram interpofuit. Huic veré maximam tulit opem Linnaeus, düm folutis phráfium botanicarum vinculis plantas omnes duplici tantüm infcripfit nomine, altero generico fubftan- - ivo, altero adje&ivo feu fpecifico, caracteres MEC Rum in defcriptione adaequatà , verbis fignificantibus , multa paucis exprimens füilo technico. Regulas infuper tum nomenclationis tum defcriptionis tradidit , plerafque optimas & generatim. ad- mittendas , quafdam forté infirmandas ^ & ipfimet non (acras. Sic fagient id infira. nomen. Kgaeicum effe debet immu-

IS —-

* Ille tamen Lpibenc Ug ec judicans , aicbar in lag. :

P3g..63, 64 : Nomina funt guzdam veluridefiniiones , quarum. prima

vox genus, caterz differentiam, exprimunt... Nomina fint brevia...

nonnulla prolixiora vix uno fpiritu fuftineri poffunt . . . . Aliud eft plan-- c

tam appellare , aliud defcribere. Hr L Sic vocabula ex diee: & latino. fonte non deducta 2

fupprimir Adharodam , lee x last e [

Kétmiam , Manganillam ,. -Guanabanum , uaa

. gotam , Tapiam Gc. , quibus fua- fabftituir, gioaliundé defletens admiffis Marmeá , .

es Curcumá , nar ec.

uccá ; s Hard, s Te.

raid dti

I2

xxiv

rabile 4, fimplex, non geminatum aut ex geminato malé com- pofitum ^, non fefquipedale nec barbarum aut maléfonum c, no- , minans 4 potis quàm fignificans *, generi proprium non alteri

corpori commune /, non fyllabae unius additione aut detra&ione

7 T CE. acum. Ca NDS C

^ Qui novum genus conftituit, eidem nomcn imponere tenetur , & nomen genericum dignum, alio licét aptiore non permutare licet, €edicente Lionzo PA; Bor. n. 218. 243 , & annuente Botanicorum choro. Legem tamen íxpé infregit ipfe legiflator , imitantibus aliis. Nuila enim cau(a manifcfta eít cur nova aut antiquiora fubftituerit nomina pluribus à Tournefortio datis aut con(cctatis , qualia. funt Abutilon, Acacia ,Balfamina,Bugloffum, Brunella, Bugula,Caprifolium, Caffe » Caffida. ,.Cataria , Elychryfum, Lappa , Mandragora , Pimpi: nel/a, Rapunitium » Sphordylium , Stramonium , Syringa , Tamarifcus , Tamnus, Terebintkus » JT hymelsa. Gc. Quorumdam vulgó ufitatiorum 1eflitutio vifa fuit opportuna , parcids tamen agenda , ne deli&i labes in cenforem ipfum transferatur, - doe. 5 Ut Corona Solis » F'irga aurea , Dens Leonis , Lingua cervina , auro-cerafus , Corallodendron.

:

VUE Bypopkylocarpodendron , Szachyarpagophora , Jahotapita. Sis

milia quzdàm ex Aublero alüfque nunc mutuamür rudia nimis

in pofterumleviganda , düm de certá horum generum fabricá confliterit, - 4 Nomen genericum utpoté noti neceffarió fignificans , arbitrarium ideó dari poteft, 1^, pozticum ut 4donis , Narciffus , Hyacinthus , Amaryllis, Circaa 5 15. divinum aut regium , ut Serapias , Atropa , Mercurialis » LEyfimachia, !rtemifja. H le; iun $ de. aut primis nunciis ut Niceriama, Cinckona , Sa Cenid; 49. cx Bota- nices fautoribus uc Eugenia, Borbonia , Bignonia , Cliffortia ; 5o. ex peregrinatoribus ut Banifleria , Lippia , Gundelía Commerfonia , Doméeya ; 6^. ex Botanicis optimis ut Gefneria , Columnea , Cafal- pinia , Bauhinia , Morifonia, Tournefortia , Plumeyia , Dilleria , Lin- naa, Juffiaa, Halleria, "Adanfonia, Jacquinia Gc. quarum appellationum à Tourncfortio primüm rariífimé admiffarum & tunc honorifcarum nu-

: | merus. increvit in infinitum abutente Linnzo , ita ut eviluerit decus . indé con(tCarium , cuilibet nànc' conceffurn Botanophilo.

.— C * Indi delesida ipius Gloriofa , Mirabilis , Impatieks , verba verd .. AdjeQtiva , & idcircó (ubflantivis pejota, Phil Bor 5.355.

: ex inventoribus

(fU: Ephemerum , Onagra , Elepbas , Muricula, Sogitta, Burfz. ,- : : d al. LN : acre odi

XXV alteri nomini conforme aut comparativum «. Nomen fpecificum fit pariter fimplex ac facile, fed pretereà fignificans , precipue defumendum ex folido cara&ere fpeciem à congeneribus diflin- guente & tunc veré /pecificum " , aut eo deficiente interim unde-

.- quaque eliciendum , nempé ex folo, regione, tempeftate, dura-

tione, colore, fapore , odore, ufu &c., tunc deterius rriyiale dictum-. Defcriptio vel eft partialis vel univerfalis : hec propria Monographis unicam plantam defcribentibus aur peregrinatoribus de vegetantis ha&enüs incogniti genere incertis , fingulas nomi- natim recenfet partes ordine uniformi ( ne quzdam omittantur) , nempé radicem , caulem, folia , inflorefcentiam , calicem , co- rollam, ftamina, piftillum , fru&um & femina, ea(que omnes ratione exiftentiz , fitüs, numeri , connexionis, figure & pro-

. portionis, additis infuper habitu, patrià, folo, vernaculo no-

" mine & u(u. Defcriptio partialis ufitatior aera genericcs, al- tera fpecificos delineat caraGeres eodem ordine, nunc prolixior in differtationibus & phytographià partiali , nunc in univerfali contradior diffimilia tantüm proferens figna precipua , qualis in nuperiori Linneano fyítemate habetur generum adumbratio & defcriptoria phrafis fpecifico nomini adjecta. Ez autem compen-

* diofz Botanieorum defcriptiones fzep& peccant pravo cara&terum dele&u, effentialium omiffione , comparabilium defe&u , indica- tione non fufficienti , quas igitur iterum atque. iteritm reconcin- nare opus' eft. His. fubjicienda- funt non. fine emolumento fynzo- nyma feu diverfa nomina ab. Aibribus npiecpuh primariis rod

"

* Nomina comparativa alia fyllabam przmitunt , ut Lizagrofiis, des Ame "Chamacerafus Gc. , alia eamdem poftponunt , 1 - flereides , NOE E Salicaria , Juncago | &c oi

: Leucoium vernum , de E bu Lisium |

"Viola edorata , Anchufa offcinalis ,- atur [Ens Paftinaca oleraea. - pet in domas peto is

Claffes & Syítemata.

xxvj

plantz impofita, quibus. velut ariadneo filo anteadorum expla- matur laborum diíquifitio, pateht vitandi errores , merita in- clarefcunt & fuum cuique tribuitur. Plurimüm etiam ftudio confert ^ lchniographia feu plantarum repraíentatio eri incifa, non ofü- - ciosé mendax fed genuina ac fimplex, defcriptionibus potior in

habitu exprimendo. Prifcorum icones plereque vitiofe, Recen- .

tiorum accuratiores , é quarum numero praecipue feligantur fy» nonymis admiícendze , aut in novis plante nondüm delineate * mox incidantur. Sic nomenclatione facili, accuratà defcriptione, d fynonymià certà & iconibus nitidis folida perficitur plantarum

defignatio & earum tum Ípecifica tum generica cognitio cone - firmatur, 3 . Que autem fpeciebus coníociandis prevaluére principia à - Botanicis edida, eadem conficiendis generum claffibus fimili | jure fed contradiora profuerunt. Ut enim generica confütutio precipuos elicit fpecierum caraGteres,, fic claffica primarios de- libat in genericorum ferie. Indé fpecifices in omnes, generica in quafdam, claffice in pauciffimas partes diffunduntur note; - Progrediens fcientia fimplicioribus fimul & praflantioribus utitur 3; fignis : genericas defignationes integra fructificatio, clafficas unica 3 feré ejufdem pars fuppeditat , legem. prafentiente Cafalpino , Morifonio partim exequente , firmius (anciente Tournefortio confirmantibus aliis, iterum & ftri&ius promulgante Linnao. ' Hzc diftributionis norma Veteres latuit qui organis minüs per- -

Ípe&is fuas ex habitu, loco, diuturnitate , florationis tempore , - sfu medico &c. * ordinationes deduxerant. Ubi primüm fruc- -

-

palis

omittir , ipfis & (cientiz & fibi nocet. Sic defait Linnzus , vir cam í j Tournéfortio Botanicus Princeps , dum hujus negle&à (xpids Syno- mymià & mutatis nominibus , oculis omnium quafi fubduxit zmulum

. quem non obfcuraverat : tantus amor indivif laudis !

* Orthodoxos dicit Linpzus Autores ex fruclificatione merbodum ; defümenres qui funt F, ruéiifla , vel Calicifle , vel Corollifia, vel Sexua-.— ifla; Hetergdoxos ab alio principio Vegetabilia. diflribuentes , quales 2m habentur A4/phaderarii ordine alphabetico , Rhigotomi à radicis flruc- -

turá, Phyllophili à foliorum fpeciebus , Pkyfiognomoni ab habi, x

Ae b

di acdebondi: * Song E Écosse

: xxvij tificationis praftantia veris innotuit Botanicis, fingulus fuo ar* bitratu partem in manifeftiorem aut praecipuis cara&eribus i;ultiplicandis aptiorem elegit. Sexubus nondum cogritis , alii í(ra&um , alii calicem , alii corollam prepofuére , fuo modo fuperftruentes unicuique methodum varié difpofitam ac veré

- fyftematicam.

- Utilitas methodi ea eft ut genera fpecies fimiles conneentia , in fe&iones notis fecundariis defignatas convocata, ulteriüs con- gregata in claffes ex tonaullis fe&ionibus compofitas fignoque definitas primario ac fimpliciori , ordinationis hujus beneficio facilé dignofcantur dato caractere , & incun&anter nomine proprio falutentur. Sic quilibet in exercitu miles mox reperitur, cognitis hujus legione & turmáà & manipulo & contubernio. Sed ea plantarum diftriburiones methodice in tantüm valent , in quantüm naturales & faciles & uniformes habentur : 1r? Qui enim nature feduló parent Botanici in individuorum & fpecierum connexione, ab nimiüm recedere erubeícunt in generum ap- .

.proximatione , quorum dantur plurimze feries apprime naturales.

omnibus acceptiffima , aliis ordizes naturales , aliis fragmenta na- turalis di&a. Harum nonnullas methodus quelibet fervat indi- vifas, perfe&ior habita tacito nature juffu, quó plures ad- miferit. 2». Explanande tamen fcientie ftudiique contrahendi cupido Methodicos à maturà (pé detorquet, notitiam facilem - univerfaliori prasponentes, quibus plantam prafertim nomináffe, minis ex integro noviffe expedit : inde omnes requiruntur fyf- tematis divifiones non confufe nec ambigue, fed diftinctiffime & perfpicue & intelle&u faciles, fignis manifeftis & conftantibus innixa. 39. Aliqua infuper laus tribuitur fyflemati cujus pri- - mari omnes ex eodem organo & fecundarim ex altero divi-

admittant.

a : E : X

Chronici à tempore florendi , Topophili à loco al "s rici ab

ufü. medico, Sepizfiarii à Pharmacopatórum "*.oig-3l. Ue

XXV)

Hz (ant compofitionis fyfiematicee praceptiones , arbitratidi | quidem & nature partim repugnantes , fed in fcientià adhucdum incertà utiles, quas nunc feveré coniidis: nunc remiffores | quilibet ad nutum varié interpretatur. Plurima exiandé prodierunt ex intervallo fyftemata , fingula laude digna & certa Autorum ingenii ac doGrina indicia , nulla tamen przdi&is omninó con- | | formia regulis, fed ab iifdem plus minüfve difcedentia, qua a hinc diverfis addiia partibus diverfos earum modos plurimafque - | retegunt afünitates magno fcientie emolumento, ilinc ex ad- verfo inftabilibus innixa principiis arbitrari legis vitium fcien- .tizque artificialis. tenuitatem evidenter manifeftant. Singulari omnium judicatione confirmaretur premifíz affertionis veritas, - .. fed in iis figillatim fiftendis ac difcutiendis ^ immorari non ex-- : pedit , ne nimiüm producatur fermo contrahendus & in alias - utiliter convertendus meditationes. Sufliciet utcunque fyilema- 2 : (., * ftum inter omnia certó precipuorum ,. Tournefortiani nempe & | Ss Lipnzani, fincera expofitio & collatio mutua & zqua. perpen- - fatio, quibus ex integro cognitis patefcent utriufque Commoda - & incommoda, ac fubindé totius fimul fyftematice doctrine . utilitas & merita ftabiliter definientur.

"Tourrefor- Qe primus aptiora con&ruxit genera Tournefortius in horto tii | inétho-

"

3 Onde: enumerantur à Linnzo ( Claff. Plant. ), difpofita ra-- tione organi methodum przcipué definientis, Suos à fructu przprimis. depromp(ére caraderes Caalpinus anno 1585 , Morifonius 1680, - a Raius 1682, Chriftoph. Knautius 1687, Hermannus 1690, Boerha- - .avius 1719 5 à calice Magnolíus. 1720, Linnzus 1757; à corollà Ri- - vinus 1690, Tournefortius 1694 , Chriftian. Knaurius 1716, Ruppius | e 1718, Pontedera 1720, Ludwigius 1757; à ftaminibus & plantarum. fexu Linozus 1735. Singula hzc in predicto opcre fyftemata feorsüm apté delineantur. fach r negotio "percipienda. Adanfonius eadeni com- . memorat C Famil. Plant. ) , additis aliis recentioribus exaratis à Royeno

A740, Hallero 1742, Morando 1744, Seguicrio 1745 , Wachendorfio OT. Heiftero 1748, Gleditchio 1749, Allionio 1762 &c. , quibus füos ; addit numerofos diftribationum modos, nimitüm mente ut fimul & -

.. exemplo & precepto. coofirmaret. facilem nimis dari umi bs I rbisracia Buiteedonear AT EM ASI

i

XX1X Parifienfi Profeffor ab anno 1685 ad 1708, primus etiam generalem methodum re&é delineatam , praumiffis longe preftantiorem & Botanicis acceptiorem exhibuit. De ftudio explanando & plantis idcircó commodé ac equabiliter ordinandis praefertim follicitus , fue fundameatum diftributionis pofuit in corollà ( feu, ut ait, flore) utpoté manifeftiore, apud vulgum praeftantiore & pluri- mos (fuflficiente caracteres facilé obfervandos , fcilicet exiftente aut nullà , fimplici aut intrà calicem communem multiplici feu compofità, monopetalà aut polypetalà , regulari aut irregulari. À Veterum tamen inftitutis nondum omninó defleGens , antiquam prapofuit herbarum & arborum diftin&ionem , non uni feveré addi&us parti, & dein claffes herbaceas feptemdecim , quinque : arboreas protulit. Prima harum & illarum partitio datur in pe- talodes feu corollà inftru&as & apetalas eàdem orbatas , fecunda petalodum in fimplices & compofitas, tertia fimplicium in mo- nopetalas & polypetalas , quarta utrarumque in regulares & irre- gulares ; quinta ex diversà omnium formá deducitur. Altera in Apetalis & Compofitis habetur divifionis ratio infrà memoranda. Pramifüs igitur herbaceis petalodibus fimplicibus prodeunt in primà claffe corolla monopetale regulares Campaziformes feu campana patentis aut tubulofz aut globoíz formam zmulantes; in fecundà ezdem regulares Znfundibuliformes feu infundibulo aut hypocratere aut rote conformes; in tertià eadem irregulares - "dnomalz , formà plurimüm varie , fru&ui capíulari premiffe ; in quartà ezdem irrevulares Labiatz íeu limbo quafi bilabiato , frü&tu pretereà tetrafpermo nudo; in quintà corolle polypetale ulares Cruciformes , feu tetrapetale petalisin crucem decuffatis; ——— extà egdem Rofacee petalis fzepiüs quinque , interdum pluribus . aut paucioribus, in. Rofam difpcfitis; in feptimà rofacez pee ^ ——tapetale Urbelli fera feu. pedunculis. unifloris in umbellam €ol- E . le&is & fru&u infero diípermo nudo ; in odavà polype | gulares Caryophyllea , petalis ex imo calice tubulofo emer wnguiculatis., ut in Diantho: feu Caryophyllo * ilga in nonà ezdem Li/iacez. feu Lilio conformes , tri . aut tantüm fexfida, frudu fupero aut infe in. decimá polypetalae irregulares Papili ona E! vexillum, ips egi) popili on

XXX leguminofo ; in undecimá ezdem non papilionacez fed 47zcmalz . multiformes, non aliter definienda. Simplicibus compofitz fuc- cedunt corolle, in calice communi plures aggregate-& mono- petale , germini proprio infidentes fuprà thalamum. feu recepta- culum commune ; nunc in. claffe duodecimà omnes Flofculofa Íeu.- tubulofe limbo quinquefido; nunc in decimà tertià omnes Z;zu- late íeu tubulofz & apice hinc fife, indé in ligulam produce; nunc demüm in decimà quartà Radiate, id eft , centrales flofcu- lofe, marginales ligulate radium conftituentes. Subeunt pofthàc Apetale, alie in quintà claffe Szzmirez flore (calix. & famina) & fru& 2, alie in decimà fextà F/ore carentes : non femine, aliz de Ens: feptimà Flore & fructu carentes, At^ bores fruticibus jun&e funt in decimà o&tavà apetale fimpliciter Stamineg, in decimà nonà apetale Jmentacez floribus ftamüneis - & pfztereà inflar cauda feline fuprà amentuni feu axim come | munem Ípicatis, in vigefimà Monopetala , in vigefimà primà po- - lypetale Rofzcez regulares,in vigefimà fecundà polypetala irre- 2 gulares Papilionacez. Claffium íeGiones defignantur nunc ipsà - corolla formá aut florum difpofitione aut rariüs plantarum habitu, nunc fepius fru&u fupero aut infero, fimplici aut multiplici, baccato aut capfulari, uni aut multiloculari, mono aut pos x fpermo. e Sic perficitur methodus principiis fimplicibus & fignis mesi feftis innixa , ideoque facili plantarum ordinationi ac ftudio con-. ducens , nonnunquam abíque exceptione naturam collimans : admiffis i in claffum numero ordinibus veré naturdlibus, quales - extant Labiatz , Cruciformes , Umbelliferze ,Papilionacee, Com pofite &c., pluribus etiam fe&iones aliarum claffium integras - conflütuentibus. Sed ea czteris. fimplicior , aliundé. vitistut

19. pravà herbarum & arborum diftin&ione nullis circumfcriptà -

certis limitibus , affinia disjungente genera in Rofaceis, Papi- lionaceis , Compofitis, fpecies difgregante congeneres in Aralià , zt Buplevro, Salice , Rubo, Daturá, Senecione , Geniftà; Coro- - nilà alüfque benémultis generibus partim herbaceis, partim arboreis frutefcentibufve , que tamen diffimulante pec herbis aut arboribus indivifa adduntur; 4o. ordinatione interdüm vagé |— Magie IER: vii -onaeesiers Lii

*

xxxj . dicitur flore non femine carens , & Caryophyllez ac Liliacez folo defignantur habitu ac quàdam fimilitudine , & quadam Li- liacez: ( Hyacinthus, Narciffus , Gladiolus) certó non polype- talae cognatis admifcentur polypetalis favente lege naturali, fyí- tematicá refragante ; 5o. improbo cará&terum in corollà infimorum . deledu praecipuis pofthabitis , düm conftans corollae fitus vix fe&tionibus defiznandis adhibetur, & varias ejufdem forma claffes definit in Campanulatis , Infundibuliformibus , Anomalis &c., aflines fubindé fegregat Campanulam & Lobeliam, Rubiam & Rubeolam , Cerinthem & Pulmonariam &c. , difcordes conne&it - Araliam & Afparagum , Lobeliam & Ariftolochiam , Butomum . & Helleborüm, Violam & Orchides , Paridem & Cruciferas &c.; - 4. pauciorum cara erum enumeratione, iis tantüm prolatis fyf-! tematico more, qua fpeciei ad fummum diítinguend& ac nomi- nande fufficiunt , ceteris omiffis ; ;?. integumento florali certé fecundario & tamen in primarium organum male conftituto clafficofque fuppetente cara&eres, düm organa fexualia veré primaria , nempé flamina & ftyli, omnino pretermiffa ne fec- tionibus quidem defniendis impenduntur. ; .. Ex di&is p. xx;. Tournefortius ignotá fexuum a&ione ftamina refpuerat, quorum prefentiam pofthàc manifeftam fi noviffet priüs, tema. ea certé in ufüm botanicum evocata perfediori generum & clffium fabrice adhibuiffet. Utiles in claffibus delineandis ftami- .DeOS cara&éres animadverterat Burckardus , in cogitatione 2 fubfidens. Ultrà proceffit Linneus Proteffor Upfalienfis ab anjó ^. 99 1741 ad 1778, & confirmatà organorum fexualium dignitate , -- . fuum exftruxit fyftema fexuale dictum , cujus caracteres fectionum Io -fapilis ex piftillo, claffium femper ex ftaminibus depromuntur. —.. . In his perpendit numerum & proportionem & connexionem mu j tuam & conjugationem cum piftillo , & occultationem & quan- - doque fitum : undà viginti quatuor exurgunt claffes, fingula ratione numeri germinum aut ftylorum multipartite, .. Sic priores undecim claffes numero ftaminum defigito ad duodenarium , undenario nunquàm exiftente e)8 . conformi grzco-latinà defigaantur , dide Monza Trandüz, Pentandris, Hexandria, Heptandi

P

xxxij |

referuntur ftamina plura, fiepé viginti , calici inferta ; ad Polyai: driam adjun&tam eadem veré indefinita ac numerofa , calici noa inferta. Habità deia ratione proportionis ftaminum , nomine Di- dynamig & Tetradynamia feorsüm adftant in claffe decimá quartà & quintà planté tetrandrz & hexandre quarum flamina duo aut quatuor duobus ceteris longiora funt. Poffhàc perpensà eorum connexione , filamentis in unum aut duo aut plura corpora con natis triplex datur claffis , nempé Monadelphia, Diadelphia & Po- lyadelphia; ex antheris in cylindrum coalitis unica eruitur Syz- genefía di&a. Pone fubit Gynandria cujus ftamina cum pittillo

concrefcunt, aut eidem infident, Preterità in vicenis claffbus -

florum hermaphroditorum feu bifexualium ferie , prodeunt uni- fexuales mafculi aut foeminei, quos nunc eadem planta mixtos profert in Monoéciá , nunc diftin&z planta gerunt in Dioéciá , nunc interdum quédam promifcuos habent cum hermaphroditis in

Polygamii. Congeruntur demüm in Cryprogamiá planta quarum . flores & ideó ftamina pre tenuitate nondüm aut minüs innoteí- - cunt, obfcuratà fimul fexuum adione. Claffium diverfa íe&iones | plerumque definiuntur germinum aut ftylorum numero , com- - muni horum & illorum deaominatione di&z Monogynia, Digynia, | Trigynia , Tetragynia , Pentagynia .. . Polygynia. Interdüm diftins guuntur floribus varié polygamis; feminibus nunc gymnofpermis | nudis , nunc angiofpermis pericarpio te&is; fru&u filiquofo aut fili- : «ulofo; ipfomet ftaminum numero düm clafü defignande non |

praefuit.

Syftematis hujus ut & pracedentis alie fant laudande partes, - alie redarguerda. Pra cateris uniforme & accuratum & uni - principio addi&ius, omnes ex unicà parte clafficos eruit carac- - reres ita delineatos ac circumftriptos, ut facili negotio percie - piantur & plantis omnibus ordinaté diftribuendis ac fine praecep- - tore agnofcendis conducant. Quaedam infuper hüjus claffes feré | omninó naturales habentur , ut Tetradynamia, Monadelphia, Dia^ '

. delphia, Syngenefia. Sed x^. fyftema tenuiffimis interdüm innititur 1 organis, oculo armato & acu divellente tunc difficilius obfer- - vandis, ignofcendo tamen vitio moleftiam tantummodó & erroris - m Y inducente. 29. Pratereà arbitrarium. fyftematico more, |

*

e

xxxiij

parte molitur dsstodiele tuhc folidorum cara&erum penurià,

effentialibus promifcué addit inconftantes quos etiam utpote nu-

merofiores frequentius ufurpat, prioribus plerumque negle&is.

Indé primarias ex ftaminum numero & proportione notas minüs

ftabiles deducens , difcordes in iifdem fe&ionibus congerit plantas,

in Diandrià Piper & Jaíminum, in Triandrià Tamariridum &

lridem , in Tetrandrià Rubiam & Evonymum, in Pentandrià

Prüsibini & Colfeam, Ulmum & Cicutam, in Hexandrià Ber-

beridem & Hyacinthum, in O&tandrià Tropeolum & Ericam,

in Decandrià Malpighiam & Alfinem, in Polyandrià Chelido-

nium & Tiliam &c. Affines aliundé fecernit didynamas à tetran-

dris, Chloram à Gentianà, Blitum à Chenopodio, Ericam ab Andromedá, Ceritunculum ab Anagallide , Canarinam à Cam-

panulà , Myofurum à Ranunculo , Sibbaldiam à Potentillà , Sem-

pervivum à Sedo, Caffinem ab llice, Labiatas diandras à didy- - namis , Gramineas triandras ab hexandris &c. 39. Staminum

numero fic difcrepant non tantüm genera cognatiflima in fyfíte-

mete fejunda, fed & fpecies congeneres ab invicem dimoveri nefcie , in Convallarià , Polygono, Rivinià, Verbenà , Gen-

tidnà, Valeriani, Rubià , Lepidio , Geranio , Ceraftio, Lino, : Tillaà , &c. , quarum ar&iorem nexum non folvit fyftema , ex- - €eptionibus ideó deturpatum & minus uniforme. 49. Simile, licét multó rarius , diveríos ejufdem plante flores obfidet numeri . difcrimen in Monotropà , Chryfofplenio, Adoxà, Trientali , - Difandrà, Rutà aliifque indé difücilius ordinandis & flaminei hujus cara&eris inflabilitatem confirmantibus. $*. Quadam fte- rilefcunt aut & fupprimuntur ftamina in Bignonià, Gratiolà , Chelone &c., abortu inveterato plantarum ordinationem im-« mutante. 69. Gynandria parüm à praemiílis (precipue à Mo-- . mandrià) difcrepat claffibus, in eas optimé refundenda, & in- - fuper plantas pauciores veré gynandras complexa. 79. Nec fer- vande claffes fexuum difceffione infignes, cum multz monpoica : - aut dioice & omnes polygame plante tales. habeantur foo - partium abortu , veris hermaphroditis re&iüs con |

. Si methodus facilis & magis: Nature er Yd DS per mes

. quibus, fecundüm figna in faciliorem proprie invefligationis -

non fa&itüs fed immutabilibus fubjicitur legibus quas Natutad us

E here naturalis qua: bunc omn PAL

feriem veré naturalem diftribuantur,

XXXiV

- expeditior. Linnzani fyftematis ordinatio nonnunquam operofa

defiguationes interdüm difficiles & frequentior plantarum diffi- dentium connexio. Sed illud magis circumfcriptum, certius de- finitum , fignis innixum feduló exaratis & ex unà parte primarià depromptis, numerofiori fuperbiens Vegetantium agmine fub iis ordinatim militante & rarius devio , meliori ditatum defcriptione |

ac nomenclatione tüm genericà tum fpecificà , pluribus abundans -

commodis , ideó praevaluit univerfo feré Botanicorum confenfu. | Hac autem fyftemata arbitrarió conftru&ta, fcientiam exhibent | fiditiam non naturalem & plantis non penitüs cognofcendis fed

tantum compendiose definiendis ac certó nominandis addictam. - Habenda funt igitur quafi praludia botanica , aut refertoria apté - digefta, indicefque non alphabetici, alii aliis commodiores , ia EL

laborem mutuique Botanicorum commercii nexum admifía, pacto. : ordine difponuntur plante , donec felicius iteratà mesa in

Ex premiflis innotefcunt plantarum partes & fandi & partium differentia & cara&eres indé confe&arii, Nofcuntur etiam. fpecierum generumque defignationes & appellationes & fimul aptiores utrarumque perficiendarum modi. Neminem in- fuper praterit hinc plantarum ordinationis neceffitas , illinc ar- bitraria ac imperfe&a fyftematum hucufque ordinantium com- pofitio , artificialis non genuina, veris affinitatibus proferendis nullatenis accommodata & utilem tantummodó verioris fcienrize profpe&um exhibens. Ea novo íub afpe&u nunc confideranda,

plantis aperté infculpfit, cuilibet affiduo obfervatori manif las. Botanicum diü delufit errans aut vaga nimis definitio 4 fcientia

. 4 Botanices pars priof in rectà plantarum cognitione fita eft.:. Plantas apprimé noffe aliud nibil videtur, quam in promptu habere nomina quz iis apté impofita funr. Tour, lfag. p. 1... Botanica eft fcientiz naturalis pars, cujus ope feliciffimé & minimo negotio Plantz. cognofcuntur & in memorià retinentur. Boerk. Hift. 16... Bc

**.

XXXY quà dàm plantis tantummodó defignandis ac niominandis incubuit, caracteres folos excerpfit ad hanc defignationem neceffarios ce- teris omiffis , & tunc in generum fpecietumque determinatioüe atque nomine fepiüs anceps ae fibi non fimilis, ápud vulgum vifa fuit fcientia merze nomenclationis , ton menti fed memoria exercenda praprimis idonea. Cum autem fincerus nature con- templator , ipfam in plantis exploráns, teneatur integram earuni organifationem fcrutari ac evolvere , omnes ideó profequitur cara&deres , & negledà methodo pauciores memorante, eam tántüm inquirit que, nullos omittens & mutuas omnium depre- . hendens affinitates, abfolutam plantarum cognitionem fuppeditat, Hac dudüm quzfita ordinatio , , inter omnes longe praecipua,

fola veré uniformis ac fimplex , affinitatum legibus conftanter

obtemperans , eft methodus di&a naturalis que omnigenas conne&it plantas vinculo indivifo,, & gradatim à fimplici ad compofitam , à minimà ad maximam continuatà ferie procedit, quafi fimilis catena cujus annuli totidem fpecies .fpecierumve faíciculos re- prafentant, aut compar mappe gecgraphice ^ in quà fpecies » pagorum inftar diftribuunttir per territoria & provincias & regna. Ex unà parte quemlibet annulum cum duobus tantüm vicinio-

ribus coherentem admittens plantarum circumícribit affinitates ;

ex alterà eafdem amplificat & fingulas fpecies aut geneticas clafficaive ordinationes pluribus ambientibus equaliter conter- minas exhibet. Utcunque fe res habeat, genuina plantarum con-

Máhodit faturalis;

nexionis & przftantiffimz hujus methodi exiftentiam ac digni-

[ : " db

* Claes quà magis naturales , citteris paribus praftantiores funt;

Summorum lodiciqe laborja his fadat,& defudare decet,

1 Methodus naturalis hinc ultimus finis Botanices eft & erit. Linn. Phil

Bot. n. 106. Primum & ultimum in Botanice quafitum eft methodus naturalis, Hzc adeo a Botanicis minüs do&is. vili babita ys

pag. 485. P -. .* Natura non facit faltus. Plante oma x fiaot, ud Teritoriam in Mappà g-og:

*

.XXXvj ww -tatem tacité: aut jolóm agnofcunt Botanici principes tum ante: ceflores tum- & hodierni , quorum aut labores ad hujus di(qui- fitionem fpecant , aut fyftematice clafles ipfam imitantur , (epe tamen improípero exitu fufcepti operis difficultatem arguente. Diveríos inter Autores qui felicius in inveftigandà methodo naturali defudárunt, przcipui dantur Linngus, Bern. Juffeus & Adaníonius. Fragmenta naturalia primus edidit Linneus anno - 1738 (in Claff. Plant. ),» pluriéfque dein emendavit , nullam tamen eorum fabrice ac difpofitionis rationem adjiciens. Ordines na- .turales jampridem coníult& elaboratos anno 1759 Juffeus dif- pofuit in horto regio Trianonenfi, quos fibi minüs fidens nun- quàm anteà promulgaverat * nifi in familiaribus colloquiis , nec pofthac aufus eft prelo fubjicere , utpoté nondüm ipfo judice fatis - confirmatos. Anno 1763 plantarum Familias principiis in preefa- tione expofitis fuperftru&as protulit Adanfonius. Singulis Auto- ribus fuz funt tribuende laudes quas tamen hic enarrare ac ju- dicio confirmare nondüm expedit, cum anteà tradenda fintleges - methodi naruralis,quibus rité perpenfis & in perpetuum confignatis, - dein virorum labores mie eorumque merita certiüs . eminebunt. - x "Metodi Methodus naturalis , verum. & optimum ícientie propofitum, ' parmrali ?- Botanicos latuit & adhuc partim latet defe&u cognitionis plantarum omn um ordinandarum & principiorum ordinantium. 19. Entium res | verà neqdit coritinuata ftabiliri feries , nifi priüs innotuerint omnia. Quotidianis profunt inventis peregrinationes botanice ; exotica. - tamen forté fuperfunt plura detegenda quàm dantur dete&a, nec unquàm fperanda omnium exiftentium abfoluta cognitio. Sed - cunce licét nondüm fint explorata telluris regiones , caeere nihilominus à Geographis in mappá fedu!ó notantur fuo queque loco difpofite. Quamvis etiam numecofi in catenà defint annuli prócul difperfi , plures habentur facilé connectendi in diverías catene partes quae pofthàc diverfío tempore novis annulis inter- mediis. -— paucioribus fensim fpatiis intervacantibns diftin-

ew

LE. D" 2 "e : Ue aurem ii igér sd viri labor innotefcat & cum ceteris con- arür, m:morati o:dines hic i in prozmii fine tranfcribuntur , quales

"ui mim in horto Trianonenfi i, timi indice roprià manu crar *

xxxvij guentur. Methodus ideó catenam aut mappam gmulans pariter eft elaboranda; non obítante generum exoticorum penurià. 29. Nec valet impedimentum ex difficili principiorum naturalium. invef- tigatione dedu&um : ea enim extant plantis ar&iffimé inherentia & cuique obfervanti facilé obvia, qua duplici poffunt explanari ratione nunc viciísim deer ut altera alterius fit quafi confirmatio. : Prima ac communior datur progreffio afcendens à cognitis Ejufdem fimplicibus ad compofira incognita, & ex uniformi ac concisá ———. obfervationum & enuntiationum ferie vera abfque gravi nepote erudntur methodi naturalis principia. *:

Sic nofcitur primum fpecies propriis definita fignis, entium Certa fpeciei fimillimorum adhaefio, nunquàm- dividenda fed fimplex una- eogainite nimi confenfu, fimplex jubente primarià Nature lege perfpec- tifimà quà in unam [fpeciem colligenda funt vegetantia feu individua omnibus fuis partibus frmillima & continuatá generationum ferie femper eonformia , ita ut quodlibet individuum fit vera totius fpeciei pree- terite & prefentis & futura efheies. .- : : : 2

Que autem in unam compellit. fpeciem individua omninóÓ pa- specierum - rilia , eadem fpecierum fimilium adjun&ionem equo jure lex de- 2&nium terminat. Nam pariter, nemine diffitente, coz/ociandae funt. fpecies perio z majori caraBerum numero conformes , ac ideÓ dimovende que pluribus differunt fignis. Hac prior connexionum ratio primam exhibet affinitatum trütinam quà examinantur fpecies qualibet

"in eumdem fafciculum congregande. Genus indé conflituitur , Ípecierum fimilium congeries, cujus tamen nulla traditur defi- nitio certa nec accurata conftru&dionis przceptio.,: precipue in methodo. naturali. Ea fiquidem , à fyftematicà plurimüm ab- ludens, non ftri&os generibus limites affignat , fed omnes nexu infenfili conne&it fpecies fervatà affinitate, quas dein fcientize

concinnanda causà, ce(uris fer& arbitraris in diftinda compin

genera, pluribus aut. paucioribus ad. libitum ditata e

.& dicenda veré naturalia düm affines non

y difturbant feriem. -

xxxviij | extant genera quzdam apprimé naturalia nemine refragante , ut - Aconitum , Delphinium , Ranunculus, Séábiofa, Geranium, - Gentiana , Valeriana , Rofa &c. , quibus figillatim perpenfis verus genericze conftru&ionis modus apparebit, undé caetera poffint. 1 ad horum exemplum certó conflitui, Sic Rofa eft genus fruti- cofum, alternifolium & ftipulaceum, calice urceolato quinque» . | Qido, pentaperalum & polyandrum petalis & ftaminibus calicis fauci infertis, polygynum germinibus in eodem calicelatentibus & fingulis ftylo laterali ac ftigmate fimplici inftru&is , feminibus i. totidem calice baccato te&is; corculo feminum re&o, perifpermo nullo, Singula generis fpecies precedente defignatione confor- - mes; inter fe difcrepant calice ovato aut globofo, levi aut - echinato, ejufdem divifuris modó partim appendiculatis & partim. | nudis, modó rarius omninó nudis , petalorum formá & colore & magnirudine , feminum figurà & numero, caule elato aut bumili, zx inermi aut aculeato , foliis pinnatis aut rariffimé fimplicibus, - foliolorum numero & formá, foribus folitariis aut fübcorym- bofis &c. Valeriana , alterum genus herbaceum, oppofitifolium, - floribus inftruitur corymbofis , calice fupero, corollà epigynà monopetalà tubulosà & ad limbum quinquefidà, ftaminibus epi- petalis definitis, germine infero fimplici monoftylo, fru&u fub- . monofpermo , corculo afcendente re&o , perifpermo nullo. Dif- ferentias hujus fpecificas conftituunt caulis humilis aut affurgens , LE folia varié figurata, fimplicia aut pinnata , corymbus florum - densus aut laxus , calix integer aut dentatus, corolla bafi cak carata aut gibba, limbo regularis aut irregularis , ftamina & fügmata numero varia, fru&us nunc pappofus monofpermus, . nunc loculofus bi aut trifpermus apice dentatus. Seu genus illud in geminum difpefcatur ratione fru&üs, feuindivifum perítet, hujus diverfz nequeunt ab invicem dimoveri fpecies in ferie naturali.

Ex Roia & Valeriane cara&terum enumeratione concluden- dum certé 1, eofdem non effe femper genericos, fed quofdam dari in generibus conftantiores ut fitus partium &c., quofdam - nunc ffabiles nunc varios ut forma & numerus &c.; 2». plures €x frucificaione & nonnullos extrà eamdem defumptos dari ^

urimos à fmidifcatione alienos tum & quofdam huic

Xv-..

proprios. Omnes igitur hujus carares non jure prasficiendi funt ceteris extrà prodeuntibus : foliorum enim fitus nunc vincit

in Rosà formam calicis , nunc in Valerianà ipfimet ftaminum,

numero praítat. 49. Pretereà cum caracteres habeantur alii ple- rumque mutabiles , alii alternatim ftabiles aut varii, alii ftabi- liores, diversé ideó ordinandi funt ratione conftantize & in re- CERE non numerandi fed ponderandi , ita ut fuus cuique conflituatur gradus & unus conflans pluribus incon[lantibus compar aut & fuperior evadat.

Placitum illud , obfervatione confirmatum & inter leges veré

naturales reponendum, priori additur legi quà confociande funt

planta majori caratlerum numero affines ; & ex his duabus congruenter expofitis ac amplificatis integra pendet genuinz plantarum dif- tributionis norma. Qui pluribus equipollet unus caradeer, is in genere femper eft uniformis ; qui paucioribus , valet interdum ; qui pauciffimis, fpeciei definiende tantüm impenditur : indé fo- liorum fitus, inter cara&eres femiftabiles ordinandus, generica nonnunquáàm defignationi prodeft , equo jure cum femiftabilibus fru&ificationis fignis. Non fufficit tamen cara&erum partitio triplex ; unaquzque plurimos admittit gradus zgré definiendos ,

- optimufque Botanici Naturam fe&antis labor is erit, ut carac-

*

terum omniüm momenta perpendat , fuum fingulis locum daturus immutabilem; fed folà generum veré naturalium mutuique eorum

«onfortii affiduà meditatione heec ardua poterit ftabiliri gradualis i

cara&terum difpofitio. 2 Poftquam confines in fuum naturale genus fimplex aut parti-

tum fuerunt ada&ze ípecies , confimili modo ac eàdem lege Ordines - nectenda funt genera cognata & in ordines congreganda. Hujus naturales.

autem confociationis exempla in apertum comjiciuntur favente - naturà, nempé ordines certó naturales & fpetatiffimi , in Syf- tematicorum methodis fzpé indivifi , quales funt Graminez , Liliacez , Labiatz ; Compofite , Umbellifera, Crucifere , Le- guminofe. Ut praecipui fpecierum cara&eres conf ituendis neribus. impenduntur, fic non omnia generum figna fed

. tiora tantüm defignandis ordinibus priora meritó aptantur. Quo. generalior enim extat plantarum Pe qualibet , pau-

xl | "legi; ea cogitur praficere que precipua ac valentiora pluri- - bus equipollent infimis vilioribus. Quod ratiocinio fulcitur axioma, illud obfervatione multiplici & imprimis ordinum fu- pradi&orum commentatione confirmatur.

Diverfos inter horum cara&eres in operis decurfu pofthàc enuntiatos ac ibidem recenfendos manifefla datur difparilitas & | multiplex zflimatio.

1?. Alii fiquidem dantur in fingulis hifce ordinibus primarü femper uniformes, feu effentiales ex organis effentialibus de- prompti , ut infertio ftaminum feu horum & piftilli mutua dif- —— pofitio , fitus corolle ftaminifere , loborum numerus in corculo. .

. Unilobum illud femper extat in Gramineis & Liliaceis, bilobum in ceteris. Stamina funt conftanter hypogyna in Gramineis & | Crucieris , epigyna in Umbelliferis, perigyna in Liliaceis & Le--

'guminofis, epipetala in Labiatis & Compofitis quarum priores E

. . €orollà hypogynà, pofteriores epigynà inftruuntur. : : 27. Alii fecundarii funt fubuniformes, feugenerales & excep- tione tantüm varii, ex organis non effentialibus ideóque inter- düm deficientibus elicit , ut exiftentia aut defe&us perifpermi & calicis & corolle non flaminifere , ejufdem flru&ura corolle utpoté monopetale aut polypetale , mutuus calicis & piftilli - fitus, indoles perifpermi exiftentis. Sic corolla fzepiüs in eodem ordine fimiliter habita, in Gramineis & Liliaceis nulla, mono- . petala in Labiatis & Compofitis , polypetala in Umbelliferis & Cruciferis & Leguminofis , raró datur monópetala in Legumi- nofis, rarius in ii(dem & in Cruciferis deficit. Sic calix in ple: rifque plantis exiftens, manifelé «amen deeft in Calthà aliifque pauciffimis ; idem germini fuperus in Umbelliferis & Compofitis, - -

- Anferus in Gramineis & Labiatis & Cruciferis & Leguminofis, variat in Liliaceis modó fuperus modó inferus. Seminis peri- | Ípermum in Gramineis habetur farinaceum , in Liliaceis corneum» E in Umbelliferis lipneum, in Labiatis & Compofitis & Cruciferis nullum, in Leguminofis nunc nullum, nunc rariüs quafi exiflens

..& carmofum membranà intimà feminis incraffatà ipfum amu- - ee lante ; undé fignum anceps & in novis ordinibus perveftigandum cz MEME Macr. epe fecundaria. Idem forté dicendum de fitu . fabilbus,fedimerdim dubüs& accuratérecognofcendis, ———

*

TTMSCWONNS

xlj 3e. Alii tertiarii femiuniformes , modó in ordinibus conftantes,

modó varii, tum ex organis effentialibus tum ex alis dedu- cuntur , nempe e calice mono aut polyphyllo, germirie fimplici

aut multiplici, ftaminum numero & proportione & connexione,

fru&üs dehifcentià & loculorum numero , foliorum & florum

fitu, caule arboreo aut herbaceo , aliifque aut fimilibus aut

levioribus notis, quz, íeorsüm generibus diftinguendis apta, fimul definiendis ordinibus impenduntur. Neceflaria inter illas manet inftituenda gradatio , cum alie aliis fint aut mu!tó aut

paulo conflantiores. Sed ulterior promoveri nequit earum aefli-

matio que forsàn pauciorum nunc ordinum notiflimorum inqui- fiione illuftratur. Illud tantüm in promptu jamjam concludere juyat, nempé dif-

| 'tin&las dari cara&terum cohortes quibus fingulis fuus eft generalis

-— preftantis gradus, quz ramen non certo circumfcripte extre- mis inter fe coherent ac quafi complicantur , & pofthàc au&o or- dinum vere naturalium numero , ampliato obfervationum campo, multiplicatis probationum rationibus & accuratiori fubindé inf- titutà zftimatione , in plures aptriüs definitas iterüm dividentur. Admifsà interim trifarià caracterum genericorum partitione , - difpar ex iis deducitur generum affinitas , fcilicet nulla ex folis femiuniformibus minoris nota, mediocris ex iifdem conftantiori- bus , aliqua ex fubuniformibus, major ex uniformibus. Aliundé.

. etiam in inflituendis ordinibus - veré naturalibus diverfa cujuf-

libet partitionis eft habenda ratio: genera enim in iis coordinata confentiunt neceffarib cara&eribus primariis , generaliter fecun- dariis , plurimüm tertiariis conftantioribus , interdim iifdem in- fiabilioribus. Sic in Cruciferarum ordine primarii uniformes funt . flamina hypogyna & corculum bilobum. Secundarii funt- peri- - fpermi defe&us , calix exiens & germini inferus, corolla. hy- pogyna & polypétala, corculi radicula defcendens' . ES in- ferta duplici receptaculo laterali oppofito. Tertiarii * n calix tetraphyllus deciduus, petala quatuor calici à elt mina fex tetradynama , germen fimplex , fru&u fidiclus Bi ; SHsds bivalvis , folia alterna , flores. non axillares ; extant tamen rariffimé- calix perfiftens ; flores abortu diandri au mundi, sed uni aut Hio

xlij & flores axillares ; undé quidam tertiarii in ordine caeteris minüs lunt conftantes , qui tamen feorsüm non fimul varii generalem ordinis caracterem non pervertunt. His pratereà adduntur pauci inferiores quafi quartarii , quibuídam ordinis generibus com- munes & fedionibus tantummodo confiituendis idonei, nempe fru&us in aliis longus filiquofus ftylo deftitutus, in aliis brevis filiculofus monoftylus. Tali cara&erum diftributione £icilis eruitur Cruciferarum defignatio. Qui ceteros modo confimili cognitos Pperveftigabit ordines, eamdem perípiciet inter caracteres pro- Brcffionem , & tunc confirmiatà lege eorum difparilitatem fta- tuente, düm novis incumbet ordinibus delineandis , generaliora femper praficiet figna , uniufcuju(que vim computans. Hec unica eft ordinum fabricationis norma , hac fola ratio detegen- darum aflinitatum in quarum difquifrione fincerus Botanicus ' curam omnem defigit.

Chfisnx Ut naturali nexu. fpecies in genera coéunt & genera in or- -

dines compelluntur , fic continuatà ferie cognati ordines in eamdem concurrunt claffem. Natura enim ab edi&dà (uà non E defle3tens lege, diverfos plantarum fafciculos in majores femper 3 colligit faíces quas dein iteratá fensim amplificates connexione, omues uno demüm complexu coércet. Cum autem in diftribu- tione generali valentiores debeant preponi cara&teres , definiendis claffibus ideo minüs conferunt tertiarii folid defignationi fufli- ciende impares, & re&e antecedunt tum fecundarii tum certius primarii, in plantis univerfales aut uniformes, Sed variant in- terdum fecundarii , primarii conflantes habentur : inzqualis igitur extat horum. & illorum preftantia, & primariis merito jus tri- buitur definiendi primarias ordinationes. Hi deducuntur ex cor- culo feminis, ex ftaminibus & piflillo , ex corollà ftaminiferà.

Y

Ec 'Àn horum vis eadem & abíoluta quatuor organorum aequatio 5

an potis diverfa & organorum S cara&erum primariorum dignitas ? i. | Methodi In faciliorem quaftionis folutioneri praecedentia paucis revol- AL Vere expedit inverfo ordine, non procedendo à fimplicibus ad teaiaio. compofita, fed à compofitis ad fimpliciora , ita ut contra&o ra-

um magis ac magis pateat. difparilitas & preftantiores (u-

tiocinio & congeflis obfervationibus praemiffa confrmentur , ca-.

-

xliij

peremineant. Huic probationi plurimüm conferunt fuprádiai or-

- dines naturales nunc admitfi, in quibus tentantur promulgande

. leges botanica , accuratius confervande dum nulli contradicunt ordini, incun&anrer rejiciende íi vel uni repugnent.

19, Cara&teres in ordinibus plurimüm aut nonnunquàm infta-

- biles iis primarió definiendis nullateniis inferviunt, quia fignum

- in ordinatione partiali varium , in generaliori profeQó non valet.

- Inde ablegantur partes in generibus coordinatis interdum fapiüfve

non conformes, ut radix, caulis & folia. Radix in Liliaceis nunc

tuberofa extat nunc capillacea. Compofitarum folia funt pro-

mifcué alterna aut oppofita, fimplicia aut pinnata. Leguminofae

& Umbellifere in aliis dantur herbacee, in aliis fruticantur aut

- arborefcunt. Inde etiam non re&iüs in plantis difcernendee (unt

herba & arbores quam in Animantibus quadrupedibus Elephas

& Mus,in Avibus Struthio & Trochilus, Pretereà caulis &

- folia quandoque nulla, ideó praecipuas inter partes numerari

--A ad "3

- nequeunt. 26. Primarii igitur cara&eres in partibus fru&ificationis & | praeprimis in effentialibus delitefcunt ; indé minus curgfítur calix

. & corolla, quia utrumque illud integumentum minüs- neceffa- - rium , fimul aut fingulatim abfque noxà deficit, lore nihilominus ad generationem apto & ideó perfe&o. Horum infuper precipui

. quandoque titubant caracteres, fociatis in eodem ordine corollis . monopetalis & polypetalis , esee fupero & infero , —e erm - & polyphyllo. . -— 39*.-Exclufis calice & corollà,, jure prodeunt organa fexualia , . fpeciei propagandz necefíaria & ipfi tunc effntialia, qua fi - sbortu defint in individuo, nihil indé confequitur mifi imper- | feQum plante fpecimen à naturà abludens & in univer(ali ferie. - nullum. Hzc vera perfecti floris organa fimul confpirant in ge-

- nerationem feminis feu future plantule qua novam germinando - ingreditur vitam, ultrà proceffura donec conformem tem- . pore prolem fufceperi. Jm aa.

E 42. Expleto munere. decidunt famis. cum Ry

1 dclitefcens , primum junioris p

xliv | Vegetante praécipua ac generalior , ad cujus conformationem - & nutritionem & prafidium cetera fru&ificationis organa con-- currunt , pofthàc arefcentia. Entium progeneratio fummum eft. Nature propofitum & fun&io primaria. Hujus apparátus, fexualium organorum dignitas, & floralium ambientium utilitas ,. & utrorumque poft fecundationem aut maturationem prolapfio. E feminis tam magnifice elaborati preftantiam arguunt, & p

marias ex eo feu ex corculo , effentiali feminis parte, deducenda

€lffespi. Triplex & numero partium. corculi p. xvijj &.ejufdem ger mari à cor. s Monocotyledonum & Dicotyledonum , jam à nonnullis Auto-

ribus celebrata , ab aliis pofthabita, in horto Trianonenfi pre-

cipué recepta. Hiec conftans « & naturalis ablegatur tamen tum ex Fragmentis Linnzanis tum ex Adanfonianis Familiis,, utràque

"ordinatione Monocotyledones Dicotyledonibus intermixtas non-

nunquàm exhibente. An autem finguli ordines feorsum à Naturá- conftituuntur abíque ullà mutua ipforum affinitatis confidera- "tione? Jp contrà communi nexu claffico colligantur omnes , i ut indivifam conftituant feriem ? Claffium exiftentiam & fim ; E preftantiam corculi indicant probatiffimi ordines hujus ftru&urà- ; primarió defignati, & plurium eodem figno praeprimis confor- - . mium manifefra cognatio, & fingularis demüm analogia cum |

mv

. *? Caraderis hujus conftantiam denegant Autores nonnulli qui planta$ -

dicotyledones monocotyledonum quandoque congenereseffe contendunt. Sic Cactis bilobis re&é confociatur Mclocactus ex Linnzo unilobus

& Liliaceis unilobis Juncus ex Adaníonio bilobus ; fic Pedicularibus |

; bilobis contermina datur Orobanche ex eodem uniloba. Sed ez iterará

ebfervatione confirmandz (funt afferiones. Mihi quidem vi(us eft

. Juncus omninó unilobus , cujus germinantis folium primarium fimplex, :

.. apice gerens cruftam feminis perfiftentem C vide inftà Monocotyl. obf...

o F-12), bafi vaginante cztera folia juniora comple&titur. Similiter re-.—

: cenda eft germinatio anceps Aroidearum & Cufícutz, & Ranun-

elacialis L. ex quibufdam folium feminale unicum. emittentis ,

or exiftimandus eft fecundo anno pulllans monophyle -

dw Ée

Te xlv Animantibus quorum incubatio fimilis eft Vegetantium germina- tioni. Cor , in animali fceta primum movens & vivens firu&urà fuà diverfas definit Animantium claffes quarum unaqueque plu- rimos ordines complé&itur. In Quadrupedibus: & Cetaceis & Avibus biloculare & biauriculatum , in Pifcibus & Reptilibus uniloculare uniauriculatum , in Vermibus & Infe&is uniloculare . mon auriculatum, ia fingulis nunquàm varium, evolutione fuà . ac perenni motu diffzrentias illas amplificat , adjun&is fignis ex- terioribus fecundariis prenuntiatas , ita ut unaquaque claffis ha- bitu proprio facilé dignofcatur. Sic etiam corculum in plantis "primum vivens pracipuas earum ordinationes defignat, cordis auriculas quafi zemulans lobis duobus aut unico aut nullo, & aliundé hujus cara&erem pera&à germinatione fugacem, fupp'ent extima nota quibus conílituitur proprius fingularum claffium habitus. Hec duo Animantis & Vegetantis organa primaria, in. utroque primis à fecundatione temporibus ens integrum confti-- tuentia, univerfam tunc comple&untur organifationem coarc- tatam ac vitali motu pofthàc evolvendam , & cun&os idcircó Cara&eres in unum quafi contrahunt mox occupandum antequim diffluens increfcente foetu in plures difpertiatur. Indé ordines feu . corde feu corculo fimiles, veré conveniunt plurimis fignis in. unum colle&is, & prima confirmatur Animantium ac Vegetantium divifio ex organo primigenio deprompta ; indé univerfalis plan- tarum diftin&io in Acotyledones , Monocotyledones & Dico- tyledones recta ac inconcuffa fubfiftit. . Primae fubeunt Acotyledones ftru&turà fimplices & in uni- . : verfali. ferie pauciores. Subíequuntur progreffione naturali Monocotyledones numero plures ac minüs fimplices. Demàm prodeunt numerofifüme Dicoryledones organifatione plenioti 2 predite. Non feveré circumícribuntur ille claffes f; ften . more, fed abfque intervallo juxtà Nature normam extremis | . invicem coherent generibus ambiguis. Nec fatis eff : ezdem nimis ample in fecundarias neceffarió dividuntur fimiliter gon- . mexas, quarum praecipui cara&teres equo jure E runtur, ex. Ines effentialibus: dep pue

EO xvj.

m

A quibus fecunde pariter defignentur? Hujus sme in quilibet - 1 diveríos admittit ER quorum exempla pracipué in Mono- cotyledonibus confpicua fe produnt , generali earum cara&eri infrà adje&ta p. 21. Cum tamen Monocotyledones nonnulle fruc- tificatione vix diffimiles, germinatione difcrepent ut in Afpho- delorum ordine p. 515 cum prztereà Dicotyledonum confinium germinatio non certó habeatur uniformis, folida idcirco ex non deducende funt note nifi priüs in fingulis attente perpen: datur. Alii. proítant ejufdem organi cara&eres przcipui , nempé fitus corculi in femine & feminis in fru&u ^. Corculum nunc perifpermo caret, nunc eodem inftru&um in ipfo centrale eft. aut laterale, minimum aut mediocre aut majus ; fuam infupet - Obvertit hilo radiculam , aut eam trudit ex adverfo ; lobos emittit fzep& re&os, rarius inflexos aut plicatos aut corrugatos - | Semen intrà fru&um receptaculo centrali aut laterali, elevato | aut demiffiori, feffile aut loratum anne&itur. Singula hec fignà . in quibufdam ordinibus veré conformia,, in ceterisaut nondum fatis funt explorata, aut interdüm primo afpe&u contraria vi- dentur. Uíquedüm igitur iteratis ac certis obfervationibus inno tuerint omnium germinationis modus & fitus corculi & feminis. infertio, nullus indé ftabilis extrahetur caracter.

Aftam. Exhaufto feminis penu , é partibus poft ipfum przcipuis ac effen*

num & pit tialibus jure deducuntur primi claffium inferiorum cara&eres; -

: ud ficab ap €x Organis nempé fexualibus que ejufdem procreationi confpi-

? infertione rantia neceffario praeexiftunt & in Vegetantium eeconomiá magni

à mm aftimantur. Ut áutem in feorsüm nullius funt momenti , nec

* Hos forté meditans caracteres Linnaus aiebat: Qui clavem me thodi naturalis fabricare ftudent, íciant nullam partem univeríalem magis valere , quam illam à fitu , przfertim feminis , in (emine punctum vegetans, quod. vel perforat longitudinaliter (emen, (eu undique in- | volvitur, vel ad ejus latus reponitur ; hoc. vel extrà cotyledones vel. intrà 5 vel in bafi, j juxtà baüm, ad latus, vel in apice feminis bafis. feminis eft cicatricula illa, quà pezicarpio vel receptaculo proprio af- ORI c Moe ee ce

xlvij- P d nifi conjun&tis viribus preludunt in futurz prolisgenerationem, ^

fic pariter nullos feparatim produnt folidos cara&eres , quos

jun&a protinus exhibent. Ex predi&is enim p. xxxij inflabilés

habentur in eodem ordine ftaminum numerus & proportio &

connexio ; nec conftantiffimz p. xl. x/j ex germine fupero aut in-

fero, fimplici aut multiplici, uni aut multiloculari &c, eruuntur

note. His itaque negle&dis , manet inquirendus effentialis ca-

rader, utrique organo communis , qui quidem unicus extat veré

primarius ac in probatis ordinibus certo uniformis , mutuus fci-

licet ftaminum & piftilli fitus, feu infertio ftaminum refpe&ivé

ad piftillum , à plerifque Autoribus praetermiffa. Linnzus in levio-

ribus haerens ftaminum modis, valentiorem minüs perfpexit quem

rato ipfimet generice adjecit definitioni ; hunc in Familiis conf- . tanter memoravit Adaníonius.

Tiiplex eft mutuus flaminis & piftilli fitus ; alterum enim Diverfz fla-- . alteri fubjacet aut ipfi juxtaponitur : indà triplex precipua fta- mipum in- . minum infertio, epigyza fuprà piftillum, Aypogynz fub eodem : Tee . perigyna parti piftillum ambienti feu calici ^. Harum unaquaque . 9b aliis diflin&iffima nunquàm iis permifcetur in eodem ordine: Umbelliferas conftanter definit ftaminum epigynia, Cruciferas , & Gramineas hypogynia, Leguminofas & Liliaceas perigynia. Aliis fubdita legibus quarta prodit infertio ,, nempe epipetala |

feu fuprà corollam , qua nunc ordines integros definit ut La- . biatas & Compofitas, nunc interdüm tribus pradidis infertio-- . nibus przcipuis feorsüm confociatur in eodem ordine, in eodem . Benere & ctiam in eodem flore. Sic ftamina in Leguminofis y pe- rigyna, in Mimosà & Trifolio generibus coordinatis funt in- - . ferdüm epipetala; fic in flore Dianthi & confinium flamina ^' -— vedón . dantur quinque epipetala & quinque hypogyna. eun m xi ete

" pecm datur inferia, em ftamina inhzrent ei pado

. fuperus à germinc infero , aut. germinis (aperi t

E infero difcedit , indé dübitantek nunc epigyna aut perig

- figyna aut hypogyna. Compar exit düm flamina difcum ex eodem puncto prominulum qui, int

* "s xlviij - ». rationem explicat maxima corollz affinitas cum ftaminibus quotütt V ex didtis p. v. vj. xvj. vera eft appendix & quafi pars luxurians; ES ex eodem receptaculo enata. Hzc dum ipfis non adhaeret , mi .MNR. noris efl momenti; düm contrà cum iifdem infrà coalefcit , UC vsytgnnc quafi flaminifera ac fubindé neceffario exiftens , fulcrum. - ^ refert intermedium cujus propria infertio ftaminez infertioni fubrogata, huic oniínino affimilata , converfa in cara&erem ef- fentialem , cum tribus premiffis infertionibus feorsüm conve- nit. [ndé flamina corolle. adnexa habentur quaft inferta -parti. tune corol'iferz 5 indé etiam triplex ipfiufmet. corollae ftaminiferz di- verfiffima extat infertio, nempé hypogyna , epigyna & perigyná, in eodem ordine nunquàm promiícua, in Labiatis femper hy- pogyna, in Compofitis epigyna. : e E Duplex igitur coroll beneficio generalis habetur modus in- . fertionum notandus feduló , alter immediaius dum ftamina me- morato triplici pun&o immediaté afüguntur, alter mediazus düm. eidem adhaerent mediante corollà que tunc ipfa eft ftaminifera. - Uterque modus in eodem genere & in eodem flore interdum commixtus , affinis fubindé cert judicatur, modó tamen eadem | fit utriufque origo & fimile infertionis punc&um. Sic in Trifolio | perigynià immediatà fignato , quedam fpecies eamdem mediatam exhibent , nempé corollam ftaminifzram ipfammet perigynam; - in Dianthi flore dantur ftamina quinque immediaté hypogyna ; : & petala quinque his alternantia, flaminifera fimul & hypogyna. - Trés ideb praecipue funt infertiones ab invicem omnino diícre- : pantes & in ordinibus nunquàm conjun&dte, qua (ingule in du- - Ege plicem raro mifcellaneam , mutuo timen affinem dividuntur. : -. élafum PérípeQà ftaminum infertione & flatutis ejufdem legibus, fa- 2 prima difti- cilis: eruitur prima clafum pramiff;rum diftributio. Acotyle- redd dones fexubus vix conípicuis & obfcirato ftaminum firn, cl faminum ficam idcirco nequeunt fuflicere notam & interim indivifz perftant. | enn. Tripartito fcinduntur. Monocotyledones ratione infertionis epi- | ^gyne, hypogynze. & perigyne, non obflante corollà in iis : ... femper deficiente. Similis ex triplici infertioné deducitur rrifarii | .. Dicetyledonum partitio , unaqueque-comple&ens tum- flamina : "ni floris pun&to inferta , tum corollas flaminiferas eidem pundo

* "

inüxas. Indé feptem prodeunt fecundarize claffes , MOiPatR bos. 24 organorum effentialium fignis definitz. e s 3 : Hac ulterior Végetantium ordinatio confirmatur 4ivifioné'. | Animantium pariter feptenarià p. x/v & pracipuissfidem partium . : *. primitiarum cara&teribus ftabilità. Quadrupedes enim & Aves; ^

corde biloculari & biauriculato fimiles , diferepant fexüum ftruc- .

turà determinante generationem in his oviparam, in illis vivi-

- . param. Manifefta etiam datur eorumdem organorum diffimilitudo.

TT

feptenatiam claffem fupridi&ani-diftribuuntur , habità rationé . firu&ura corculi & ftamjnum infertionis & corolla ffaniinifer - Nullas reverà claffium cáe(uras indicat; quafi qui non claffes f ) . Ordines tantüm admiferit; fed in privatis documentis premiffos ; . femper pradicavit cara&eres, & pr&tereà feriei ab eo propofite- . Confideratio vel levior abunde comprobat hanc ipfi fuiffe mentemi

in Reptilibüs & Pifcibus, corde uniloculari & uniauriculato cz- terüm conformibus. Apte igitur , velut rami prodeuntes ex eádem ftirpe, congruunt due Regni organici partes quarum fimplex. & conftans & Certó coequalis habetur ratio atque progreffio ; Te ita ut principia uni addicta alteri etiam converiiant , & ex organis in utráque praecipuis ac fimiliter agentibus compares tum pri- marie divifiones, tum fecundarie eliciantur. Definiendis in hàc aut illà Nature claffibus nori fufficiunt organa inferiora aut in- feriores organorum fuperiorum modi & indé dedudi cara&eres

. ad fummum tertiarii, qui Methodicum quemlibet iis innitentem

à naturali abducunt tramite , nifi fauflé notas feligens effentia- : libus confociatas , affumpto fic famulari figno , ees inícius. attigerit,

Eximium Trianonenfis ordinationis Autorem Bern. Jutfeuur non praeteriit haec cara&terum inzqualitas , & inflabilium abje&io; & conftantiorum praftantia , & dignitas corculi atque fexualium organorum , & affinitas generum atque ordinum hifce fignis aut. . Partibus primariis confimilium. Quos conftruxit ordines, ii ge- neratim veré natarales & principiis anteà memoratis aptati, im.

ut horum. communi nexu fuos « ordines. col 1

- fecundario pra

1

partita. in claffes feveré ciccunidiolie facili Botanices ftudio

minüs conducit. ln hác igitur major exoptatur numerus claffium

ideo contra&iorum, ut indé promptior ac expeditior evadat Be :

nerum fpecierumque inveftgatio.

Claffium autem multipiicationi obftat caracterum siiearialmin

penuria. Qui enim finguli ceteris omnibus conjunctis equipollent praftantiffimi , hi feorsium definiunt abundé claffes que unico tali

figno notata certó naturales habentur. Düm contrà defe&u pri- -

mariorum alia impenduntur figna fubfequentia, tunc plura funt coligenda qua viribus valentiora jun&is ad primaria propiüs accedunt; fed equa prius inflituenda eft eorum eftimatio , difücilior quó plura fimul fefe offerunt primo afpeQu aequalia; & intereà ceffat ulterior claffium partitio , sped qua fimpli- cibus non fit abfolvenda fignis.

Cüm tamen Botanices ftudio numerofiores veré famuleg")

tur claffes , in folidà earum conftitutione nunc eft elaboran-

dum, adhibitis caracteribus fecundariis p. x/, fervatà quantüm - fieri poteft lege naturali, fervatis etiam genuinis ordinibus non - | fine fcientie detrimento diffolvendis. Cara&teres memorati , alii , effentialibus cognatiffimi , ipforum immutabilitatis fiunt omninó confortes, ut exiftentia & infertio corolla ftaminifere ; alfi pri« mariis affines & ejufdem immutabilitatis tantum femiparticipes , | generales habentur p. x/, exceptione nonnunquàm varii, ut co*. rolie partitio aur integritas & ejufdem non ftaminifere fitus: -

-

fic ex obfervatis corolla monopetala eft fapius ftaminifera , &

eadem polypetala fepiüs eft non ftaminifera, ex eodem cum fta- minibus pun&o plerumque enata : undé paucis exceptis , ex

infertione & numero partium corolla concluditur faminum ip-

Íorummet infertio.

. Corolla igitur ftaminibus affinis ixiliarices poteft notas 34 3 . dere, quibus nova claffes aut claffium pramiffarum divifiones -

defignentur, à naturà nonalienz. Quapropter Linneanum fyf-

flinguens, infcius ftaminum interdont: partim 3c bie xrí ta

. tema Tournefortiano minis eft naturale : Linnaeus enim in or- - gano effentiali figna. tantüm felegit tertiaria ; Tournefortius in - ofuit fecundaria , & monopetalos flores ab aperalis ;

lj & hujus cum corollà confenfum prtermi(erat , -undé firmiores protuliffet caracteres. Quos omifit , ii nunc infüumendi funt tem- pore opportuniori , & ipfo praeeunte quarendüs in cotollà fim- plex multiplicandarum claffium modus , uos ullà: ordinum le- gumque naturalium fubverfione.

:Hüc proptereà funt revocanda primüm dés ftaminum in- fertiones fupradi&tz p. xlviij , altera immediata , áltera medigra, quas non commifcere ut in feptenarià diftibutione , fed ab invicem feduló diflinguere expedit. Raris enim exemplis p. x/v;j in eodem

'fociantur ordine aut in eodem flore, & infuper miutatà infer-

tione plerumque mutatur fimul corolle ftru&üra : fic corolla Fraxini monopetalis plantis cognatiffimze , ftamina abjiciens, fit fimul polypetala aut omüino evanefcit; fic eadem in Legumi- nofarum ordine polypetala & non ftaminifera, in Trifoliis qui- bufdam leguminiferis prodit ftaminifera fimul & monopetala ,

. petalorum connexione epipetalam ftaminum infertionem: quafi - pregrediente. Hinc facilé iteranda fequens affertio : paucis excepris . €orolla monopetala eft fimul flaminifera ^, aut aliter, corolla flami- ifera eff fimul fepibs monopetala.. Uribfque tanta eft cara&eris . Cognatio , ut propemodüm unus alterum pramuntiet-: inferrio-- . mem igitur mediatam generatim defignat corolla monopetala.

Effintialis in hác infertione habetur corolla, fed in infertione

| immediatà dantur ordines alii apetali ut Graminez & Liliacez,

. alii petalodes ut Umbellifers & Crucifere & Leguminofz. Raró . Corollatis intermifcentur ordinibus planta apetalz, ut Ceratonia . Leguminofis, aut Cruciferis Cardamine impatiens 5. nec. vulgó . daatur ordines partim petalodes , partim corollà deftituti. Noa

obílant idcircó rariffima exceptiones quominüs , claffum multi E. . plicandarum causá, corollati ordines ab apetalis fe »*

non negle&à EE infertione que tunc eft aut abfoluté. aut

; eptens eme Corolla enim » feu fulcri €ÁÀ—8 defe

5j in Apetalis abfolute determinat infertionem certo immediatàti; In petalodibus autem fit fimpliciter immediata in mediatam ali- quando mutabilis, quia ab exordio ftamina corolle exiftenti congenita & tamen diftin&a, cum ipit interdüm bafi epalefcunttg s quafi eidem impofita. c . Plante naturà apetale non petalodes evadunt ; petalodes contrà exuunt.quandoque corollaam, aut fiunt raro ex polypetalis mo- | nopetale in Trifolio, Saponarià, Cotyledone &c., rariffime ex monopetalis.. polypetala in Fraxino. Indé in infertione abfolute immediatà nulla unquàm datur corolla , in fimpliciter immediatà fottuito deficere: poteft fed fzpius exiftit , & tunc ex obfervatis plerumque. eft. polypetala ^. Ergo generatim quafi cara&eres ana- logi. & alii aliorum. prenuntii habentur corolla monopetala & infertio mediata , corolla polypetala & infertio fimpliciter im- mediata... corolla nulla & infertio abfoluté immediata; ergo ha- rumce infertionum figno interiori rudique appellationi commodé ac tuté fübrogari poteft manifeflior caracter nomenque acceptius plantarum. monopetalarum , polypetalarum & apetalarum. ladé altera. facilé delineatur methodus à Trianonenfi feptenarià parüm dicrepans, plures complexa claffes , ordines naturales fervans integros, pisecipuos corollae EE, Tournefortianos exhibens, & pneu folido. Sonincgunm Anfertionum figno innixa.

Wu Srathiti infertio quzlibet epipetala, tum folita in Misdpesiis; , —— gum im Polygetalis infueta , forté nihil aliud eft quam coalitio bajum ftaminis & corollz , quz Bufés non diftindz fed ar&iffimé jun&üz, ad «ommune infertionis punctum concurtunt ,- mutuam fibi rutelam mi- niftrantes. Indé-inferrionis hujus. analogia cum cateris confirmatur, ut

^. & triplex coroll ftaminifcrz infertio ab invicem diftin&ffima. ——

:/& Polyperali: fores ftamina à petalis diftin&a gerunt. Exceptio tamen 1 admittitar rarids : Starice penrapetala filamenra unguibus petalorumin-

s: - feta haber. . Lychnides alterna. ftámina unguibus pétalorum (pius

-— -adne&unt. Linn. Phil. Bor. n. 108... Monopetali fores dantur ftami- ibus à à corollà Epi Bicornibus , Eri, QEEUE &c. ibid. 4

liij

Inconcuffa manet prima in Xcotyledones, Monocotyle- & Dicotyledones partitio.

?, Acotyledones indivife perftant, donee certiüs innotuerit esci organifatio. Sexuales in iis partes inconfpicue funt aut fepé diclines; idcirco difficilis eft infertionum obfervatio & nondüm uude claffis divifiones.

39. Cum in Monocotyledonibus defeQu corolle unicus ha- . beatur infertionis modus, nempé abfoluté immediatus , trifaria . indé nequit amplificari earum diftributio exhibens in triplici claffe »flamina hypogyna, perigyna, epigyna ; nec ulteriori quidem disjun&ione indigent claffes paucis ordinibus gravida.

49. Dicotyledones numerofiffima ac premiflárum feré decuple , claffium veriüs exigunt multiplicationem , que corollz beneficio perficietur facilé , mutatà paulifper ordinatione Trianonenfi , ha- . bitá diverfarum infertionum ratione & diftin&is vicifsim plantis - apetalis, monopetalis & polypetalis. |... $9. Apetale , utpoté fimpliciores feu uno organo deftitüte , | prima fubeunt Monocotyledonibus fubjacentes fimiliter aperalis . & pariter tripartite ftaminibus immediaté epigynis , perigynis , . hypogynis.

- .. 6v. In Monopetilis fubfequentibus ftamina fzpiüs epipetala ,

. propriam ideo vix variant infertionem , cui fubftituitur triplex corolle ipfius ftaminifere infertio hypogyna , perigyna & epi- gyna. Infuper in epigynià difcernuntur ab antheris diftin&is an-

E fniunt : : undé quadruplex facilé datur Monopetalarum claffis.. - ». Polypetale tripartito dehifcunt ratione infertionis ftaminum

- there connate que numerofam Compofitarum feriem re&é de--

Methodus exindé de- delis & in Horto Pa- rifienfi exa-

rara.

. epigyna,, hypogyna & perigynz , aut ipfius corolla fzpiüs non

8«- Dicotyledonibus claffis additür decima , phátas cóamlecs

. tens diclines PR o an infertionum demtÀ fubditas -

liv | Em ; | | nenfem abfolvunt ordinatienem , tum quia à ceteris plurimüm difcrepant claffibus, tum quia ftaminibus ízp? calici aut calicing parti infertis ad polypetalas perigynas facilius accedunt, licet - corollà vulgb deftitute. Veris autem diclinibus non permifcende funt diclines fpurie qua tales abortu tantüm extant & fingula affinibus hermaphroditis in premifforum ordinum ferie adji- - ciuntur. : : | YHicumde Hac methodus* multiplicans claffes, fcientiz ftudium promovet, indé tantum potior Trianonenfi cui ceeterüm confonat primarid corculi partitione, Acotyledonibus indivifis , triplici Monocoty- ledonum czíurà , perfpe&iffimà ftaminum infertione & naturali- bus iifdem ex integro fervatis ordinibus. Düm tamen fcientieex- | planande causá trinas Dicotyledonum claffes ad undenas ulteriori | - diflributione provehit ; dàm caraGerum effentialium defeQu ge- ^. merales infumit exceptionibus obnoxios, tunc minoris horum - conflanti: ipfa particeps, exceptiones pariter cogitur admittere quas Trianonenfis eludit ordinatio. Sic in polypetalos ordines 3 irrepunt nonnunquàm plante monopetalé aut apetale omninb affines, in Leguminofas Mimofa & Trifolium & Ceratonia "T€, Sempervivas Cotyledon, in Portulaceas Trianthema in Fico deas Tetragonia; fic commifcentur rarius monopetalis ordinibus - fpecies apetale aut polypetale , ut Fraxinus Jafmineis ; aut apetalis admoventur monopetale , ut Amaranthis Plantago. lllud. methodi propofite vitium , fele&is cara&eribus aliquantifpet variis, eft inelu&abile ; multo tamen rarius habetur quàm in fyfte

te - * Hujus tabula prodit infrà p. /xxj. Anno 1774 primum exarata fuit ; : . fa miethodus in Scholà Horti Regii Parifienfis , traditis fimul ejufdem —- principiis in diffectatione academicà (A&. Acad. Parif. 1774 p. 175), in quà argumentorum íeries nunc prolata fimilis ferà exhibetur. Ali- quantulüm nuper fuit emendata methodus, principiis tamen non im" 4 * mutatis : ea figmidem prius in quatuordecim claffes diflribura , nun€ -— quindecimam addit claffem Apetalzrum ftaminibus: epigynis , ex quo "Ariftolochiarum corculum germinatione bilobum confirmatur. Prarereà - :

lone ; quidam in

lv. matibus quibus ea methodus praefat, in quantüm à diffidentiis ma- s nifeftis prorsus aliena, veras generum aflinitates plerumque non invertit. Sed ipfius ordinum dicotyledonum difpofitio , que pri- marios à corollà monopetalà aut polypetalà aut nullà , fecunda- rios à ftaminum infertione caracteres defumit, ideo forfan à naturali defle&it ferie , effentiali figno praficiens aliud tantüm generale, & dimovens infertiones generatim affines , eas nempe qua ex eodem pun&o mediate aut immediate , abfoluté aut fim- pliciter prodeunt. Si prior reftitueretur ternaria Dicotyledonum divifio ex partium infertione deprompta, recenfitis pofthàc in : triplici uniufcuju(que claffe vicifsim plantis petalis, monopetalis & polypetalis, ez tunc trifariàm fciffe pluriés mutuo intermif- cerentur inverfo claffiuum ordine, accederentque Campanu'aceis Oragra, Caryophylleis Amaranthi &c. ut in diftributione Tüano- menfi. Hzc quadantenüs. prevaleret ordinatio utpoté qua , mul- . tiplicatis pariter claffibus & fervatà fimullege naturali , figna pri- - maria conftantiüs fecundariis anteponeret. Non tamen indé - eonfequeretur utilis memoratarum exceptionum amandatio nec X perfe&ior conftru&io claffium qua in hác aut illà femper ezedem, . diversé tantüm ordinarentur. Mediocris igirur percipienda eft : utlitas ex muratà earum ferie quz pratereà plurimis acceptas - Botanicis divifiones Tournefortianas ex corollà primario de- promptas difturbaret. . rS : 2

Quacunque maneat earumdem claffium difpofitio, plures in. o tium im quáliber congregantur ordines communi caractere claffico effen- cafibus & tiali aut generali coherentes ; plura etiam in quovis ordine dantur periit genera fignis inferioribus connexa , fecundariis aut tertiariis & difpoütio. fubindé mom folitarib fed colle&üm exhibitis ac conjundtione va- ——— lentioribus. Hinc ordinum definitiones inferuntur prolixe aut —— , contra&iores , pro fignorum coordinatis generibus communum . numero, Quo prolixiores autem habentur, eb difficilior eft or-- dinum faciliorque generum cita perceptio , & vice versà : düm enim plures in ordine communes congeruntur carack res

"iles & iidem difnguendis idonei Inicuris ern

libet fe&ioais caractere, quo fimul fepofito brevior ac fimplicior extat generica defignatio. Pratereà inter communes ordinum & 1 fe&ionum & generum cara&eres enumerantur nonii tantüm quos. fru&ificatio profert , fed alii plures ex inflorefcentià p. x. & foliis & caule defumpti , nullatenüs pratermittendi düm cognatis

generibus communes habentur, Horam nonnullos Tournefortius

admiferat in generibus fuis fecundariis ; omnes feveré excluferat

Linnzus ex genericà definitione, fubvertens certiffimnam Nature

legem qua cara&eres in defignandis ordinibus fiepé adjun&os; à fortiori in generibus ultró adhibendos effe flatuit. To Maxima | Ex effatis autem fequentia meritó concluduntur methodi natu-

: Eu hi ralis commoda ; nempe i Hujus ordinatio pluribus definita moda. fignis difficilior eft fyítematicà paucioribus utente, ita tamen éd ut ex fyftematicà citior fed tantüm inchoata , ex tiaturali tardior & fimul non modica cognitio deducatur. :

2o. Contr facilior eft naturalis generum defignatio quàm fy£. tematica, quia pauciores infumit cará&teres, cateris valentiori. bus in claffe aut fe&ione prepofiis : fic definitis fufiüs Grami- :

meis p. 28 & additis fe&ionibus, Alopecuri definitionem p.29 -

. explent gluma biva'vis, calix univalvis apice fimplici & flores -

- fpicati.

3". Cum tamen generum defignatio naturalis figna quevis .

communia tum in fru&ificatione, tum extrà eamdem feleda aut 3

exprimat aut jam in ordine expreffa:fubfequarur, indà plenior

. a€ perfectior eft fyftematicà quz licét extenfa mutilas plerumque

. definitiones profert : fic in prolixis generibus Linnzanis frequen- -

. Ter omittitur ftaminum infertio & interior fru&üs feminifque firu&ura & cara&er quilibet extrà-floralis,

4^ Agente naturali lege nunquàm aliena confociantur aut co-

.. gnatiflima disjunguntur plantz, ut in. fyftematibus qua interdüm - .. fpecies in diverfifimis ordinibus dimovendas proclamant con-

. generes. Plurima in Veterüm fcriptis & quadam in Recentiorum - ... Operibus * occurrunt genera fic miícellanea; nec ab iis abftinuit

x

lvij ipfe .Linnzus arbitraris legi nimiitm obtemperans, qui tamen genericas conftitutiones nlerumque optimas exhibuit.

5^. lgnota nequit in fyftemate ordinari planta, nifi cara&erem- clafficum & precipue florem perfectum expromat. Adhibitis contrà in methodo naturali fignis plurimis, fzpé primariorum auxilia- riis, dum quadam evanuére , cetera perftantia & habitum cont- . tituentia determinando ordini aut & generi fufficiunt : fic Rubia- ceum cara&erem p. 196 plerumque defignant in frutice folia op- pofita & utrinque ftipulà unicà mediante jun&a ; Poly£oneum p. 82 indicant folia alterna. bafi vaginantig, quorum juniora funt fubtüs revoluta;

69. Prater auxiliares minoris note, alii etiam praftantiores dantur caracteres in eàdem plantà cognatiffimi , plerumque aut femper connexi, jam anteà prenuntiati p. xix , & infrà fingulis &ccuraté premiíli claffium obfervationibus. Quó plures fic fo- ciantur, conftantiores extant, quia mutatio unius determinat fzpé alterius mutationem , & plurium difficilior ef quàm pau- ciorum inverfio. Sic corolla monopetala exigit càlicem mono- phyllum & ftamina ut plurimüm epipétala atque definita ; que eidem impofita non indéfinité multiplicantur nifi priüs baíi coa- . léícant. Facilior ind& in Leguminofis quàm in Papaveraceis co-. . rolie polypetala non ftaminifere in monopetalam ftaminiferam converfio , quia priores jam anteà calice monophyllo & flami- . bus definitis ac. bafi coalitis , pofteriores. autem calice poly- Jphyllo & flaminibus indefinitis ac. diftin&is inftruuntur. Similia . peterunt benémulta enucleari problemata, obfervatis caracterum aÉinigghus & t perípe&tà lege quà plures cognati diflicilius mu-

Es tradit methodus naturalis , fed & plantarum fimul | virtutes indicat magno rei medice & alimentaria rt

- Nd tantüm integram cara&terum & afünitatum cogni-. e:

lviij E cule fua fit fimplex virtus, ex organicà igitur particularum - connexione vis mixta prodit , in organis fimillimis femper eadem nec ideó difpar, experientià tefte, habetur in plantis confpeci- ficis feu confimili omnino organifatione inftru&is , nifi natale folum & vzria fuccorum proportio aliquam inter montanas & pratenfes, inter hortenfes & (ylvaticas tum intüs tum extüs levem. Antulerint mutationem. Vix etiam virtute diffident congeneres 4 plante caracteribus feu organis fubfimiles : fic Salvie omnes funt cephalice , Anchufz pe&orales , Cochlearia antifcorbutice, Euphorbiz cathartice , Rubiz diuretice ac tin&orie. Ulterio collatione eadem fensim protrahitur confecutio & genera confi feu pluribus ac praecipuis organis cognata, virtute quadantem proxima conjiciuntur , quam reverà plerumque uniformem »: ordinibus veré naturalibus aut in genuinis ordinum fe&ionib comprobat obfervatio. Sic generatim Graminez nutritie funt. farinaceg ; Crucifere diversé fcorbutum impuso abia! aromatice dantur & amare, ita tamen ut in aliis fto nachii amarities, in aliis cephalicis aroma pravaleat. Sic rcu : Liliacearum , Leguminofarum , Compofitarum & Umbelliferaru virtus minis circumfcripta ac mutatà elementorum proportiot quafi fibi non fimilis, in fingulis harum feGionibus diverse m nifeftatur , ejufdem tamen primigenie indolis femper par Pen autem Jungunie fpecies quadam malé congeneres

P to

ui Plantz qua genere conveniunt, etiam virtute conveniunt; ordine naturali continentur , etiam virtute propiis accedunt. &c. Li Ph. E n. no : -

aromaticz , SODCTONUE &?pellentes ; in aquofis venenat unt . Verticillate (Labiatz) funt fragrantes , nervinz , refolventes & :

lentes &c... Siliquofz (Craciferz?) aquofz , acres, infidentes , abfte gentes & diuretic funt; exficcatione imminuitur virtus... ilior

lix , genera minüs re&é coordinata, fimilis tunc fubfequitur virtutum diícrepantia : differt enim à Ranunculo cauftico Ficaria innoxia P. 233, à Papaveraceis narcoticis Fumaria p. 237 humorum acrimoniam temperans. Maxima igitur inter caracteres & vir- tutes fubfiftit affinitas , tanta quidem ut alii aliarum fint quafs prenuntii & ex cognitis Vegetantium quorumdam virtutibus ignota confinium virtutes propemodüm certo concludantur. Que vero apta remedia, falutarem efcam & artium promovendarum . modos multiplicat fcientia naturalis, hzc fedulo excolenda fcien- tiam fyftematicam feu artificialem minus fruduofam .valdé for. pereminet., : Ex di&is pater quanti fint momenti labores ad methodi natu- ralis difquifitionem fpe&antes quos nemo fruftrà fufceperit, dum. Ípecies plurimas in genera vera & genera in ordines re&é com- pulerit, dümque majora moliens partialem aut univerfam deli- neaverit ordinum feriem. Vera enim qualibet affinitates feu jam - dete&a, feu in pofterum detegende , perftabunt immutabiles . abíque ullà fcientie retroceffione : fic multa Tournefortii & plura Linnaei genera nunquàm fubvertentur ; fic quaedam gene- . rum connexiones in Linnzeano fyftemate & plures in Tourne- fortianà methodo apprimé naturales diffolvi nequeunt; fic & in cun&lis fyftematibus nonnullae pafsim dantur optima plantarum confociationes nullatenus ' difturbande. De fcientià promeruit, . Linneus fragmenta condens in quibus multó numerofior quàm . in quolibet. fyftemate prodit affinium concurfio. Horum tamen . conftrudionis atque diflrributionis leges nec antehàc innotuére - defe&u probationum, nec unquàm funt excerpendz ex meditatà hác ordinatione qua» diffidentias ^ infignes. & legi cuilibet ad- . verfas profert. Plerofque forsàn mutuó exequavit carateres , : - commixtis promifcué primariis & fecundariis & tertiariis,. vix . admiffo inter ipfos difcrimine. Familiarum autor Adanfonius or-

h3

* Connedit in p XL Commelinam & pdvodí iof me. Meniípermum , Gentianam & Hypericam , Melianthum &c Pingoicu- vicem

unen, Spigeliam. & Olicnlandiam, uoan: & Scliol i

dx

-... dines accuratius elaboravit diffidentiis paucioribus deformatos & Vo. pluribus ditatos certis generum conjun&ionibus , fed caracteres E tantüm quofdam generales & nulos effsntiales admittens , eorum.

- difparilitatis legem non fancivit nec clafficas indé deduxit parti tiones in fuà ordinum diftributione pené arbitrarià, cujus ut &

' Linnaane vera ac generalis non prorsüs intelligitur ratio. Cam sutem effentialia atque precipua in plantis prodeant organa

FP: xlij, ex quibus primarii p. x/. xiv. xlvij eruuntur caraderes |

in ordinibus femper uniformes ; cüm pratereà primarius unus fecundariis aut tertiariis pluribus equipolleat p. xxxix, & ideà admovendi fint p. x/iv ordines tali caractere conformes ; pre-

di&is igitur rum Fragmentis tum Familiis przftat Trianonenfis ordinatio ^ quae memoratis generatim affentiens legibus, meliores plerumque profert ordines , & clafficam eorum veré admittit pat:

^. . -fitionem aut eidem pofthàc inftituta plenius congruit. /

Conduáo. Et nunc flatutà Hiftoriz naturalis & fcientia organice & Bo-. eun tanices certà definitione , expofitis. plantarum partibus & func-. . tionibus & differentiis & ccra&eribus , definità fpccie & traditis aptioribus nominum atque defcriptionum formulis , arbitrariis confirudionum genericatüm & ciifücarem exhibitis praceptio-

nibus, quibufdam fy(tematicis & inter omnes praecipuis planta-

.rum ordinationibus delineatis ac rite perpenfis, fyflemata qua-

libet plantis nominandis utilia fed Nature minüs confona à ufurpato verioris fcientize gradu ad inferam praludii Botanici

. Tthodici indicis ^ conditionem de(civére. His genuima mox

. Fragmenta Linnzana $8 dinumerantur, Adinfonianz Familiz to- tidem , ordines Trianonenfcs 6; , Perifienfes nuperrimi 100. Hos ra- tione loborum corculi & corollz polyperale aut monopetalz aut nullz & ftaminum firüs & demüm organifationis completz aut incompletz;- fimplicioris aur plenioris , difpofuit in Di&. Encycl. z. p. 32. D. L mark cujus diftributioni fyflematicz (ua eft veic laus tribuenda. .. - * Ut libro cuiliber index opportune (übjicirar brevem. contentorum. Hóonem enibens, ficii Docnicn wis e fyfemacas o

feu index merhodicus plantarum: liftributionem proferens fac

. fubfüituitur fcientia quz Vegetantium non. modó nomina fed & naturam inquirens , intezram eorum organifationem 4 cunctofque caracteres profpicit; qua fimplicibus etiam ac certis fuffulta principiis , naturalem feriem feu methodum exhibet digeftam ra- tione affinitatum ; ita ut confocientur Vegetantia majori carac- terum numero aflinia & in caracterum enumeratione przftan- tiores pluris habeantur. Quadam infuper notiffima generum & ordinum veré naturalium fpecimina hifce aflinitatum legibus ad- - duntur, eafdem confirmantia , & novis generibus ordinibufque fimili ratione conficiendis utilia ,"& ad accüratiorem caracterum computationem inflituendam neceffaria. Iis juvantibus jam certo

- diftinguuntur invicem cara&teres uniformes , fubuniformes, femi- uniformes & nunquàm uniformes feu tantüm fpecifici. Pretereà

. uniformium mutua jam certiüs flatuitur eftimatio ; primariz ex

- eorculo deducte divifiones multiplici confirmantur probatione; fta-

- bilitur organorum fexualium dignitas & orta ex mutuo eorum

- fitu ordinatio. Maxima comprobatur. ftaminum & corolla affi

- nitas & peculiaris regula infertionum «exindé deprompta, nova-

rum fons divifionutn. Claffis ordines complexa paucis definitur

earaGeribus primariis ; ordo genera fimilia conne&ens pluribus ac numero. indefinitis defignatur fignis femiuniformibus ,. minc conftantibus nunc variis & ideo difficilius mutuo eftimaridis.-

Illud autem prafiantius habebitur- quod in pluribus ordinibus

conftans fubfliterit. Hinc multiplicandi primüm ordines unanimi

: fed ganorum in fingulis pervefligandorum atque a füiniratis ftauend & ordinationis ionis perficien

tior Animantium & przcipu? Quadrupedum (ciem

confenfu veré naturales , & computatlone pofthàc inflitutà ca- - ra&eri cuilibet totidem tribuentur praftantiz gradus quot ordi» - j nibus adfuerit flabilis : fic pofitis ordinibus fexagenis , foliorum - 3 limbus plerumque varius & vix in uno aut altero uniformis , à conftantiffimà corculi ftru&urà feré fexagies fuperatur. Botanicos | opportune ordinum multiplicationis & diuturne cara&erum com- 3 putationis. molitores excipiet publica laus & felix non tamen mox plenior eventus. Scientia arbitrarias ejurans leges & natu- ralibus obfequens , in primis nunc haerens vie nondüm trita - fladiis , lento. primüm fed firmo nec unquàm retrogrado incedet | greffu, jun&ifque dein Botanicorum viribus citius invalefcet. Recenfita ordinationes nondüm omnibus fuis partibus manent abfolute , nec intrà breve tempus confummabuntur , ommes. demüm in unicam componenda. Suam ipíe judicaverat imper- fedam Bern. Juffeus, utpoté qua fpatiis vacuis frequenter ab Tumperetur , connexiones quaídam retexendas admitteret , | | iteratis ob incertas partes elucidandas indigeret obfervationibus« Optimus ille nofter patruus in quem videbantur apté coalefcere in genui primarum ztatum mores & futurarum do&rina , fe non me- thodum naturalem fed tantüm iter ad ipfam infüituiffe exiftima verat, pluriés à Botanicis perluftrandum antequàm tyronibus - recluderetur. Alteram intereà exoptaverat dari in horto publicc diftributionem , qua dantenüs fyftematicam nec tamea ordines naturales aitrertenei qua ftatutis ac multiplicatis claffibus. faciliori accomodaretur "fiudio. In fcholà igitur Parifienfi exarata methodus in quà ordines & primarii feminis orgai rumque fexualium. fervantur cara&eres , additis pratereà facil Tournefortii primis divifionibus. Felix autor, fi hinc Botanicis veris confulens, naturalibus affinitatum ex pofitis legibus & tra dità ordinum atque generum. accuratà definitione , illinc gratiam tyronum ordines & genera difponens in Td 1gl aliis certiffimis, aliis generalibus & fimul manifeftis innixà , ac ceptum his & illis ediderit opus, .& perenne fui ergà ux NX TUE gai AER animi. zn

Lei

BERNARDI DE JUSSIEU ORDINES NATURALES

IN Lupovici XV HonTO TRIANONENSI DISPOSITI

FuNGI. Mucor. Peziza. Helvella. Clavaria, Clathrus. - Phallus.

- Lycoperdon. : ". Hydnum. - Boletus.

- Agaricus. ÁLGA. - Byffus.

- Conferva. - Chara.

- Spongia: - Ulva.

. Tremella.

UC C

| | Jungermannia, Marchantia. Nd

teris.

Eb s :

Anno 1759.

Sphagnum. Poreila. Lycopodium. Ophiogloffum. Ifoétes. NaiADES, Naias. Cal'itiiche. | Myriophyllum, Ceratophyllum. Hippuris. Trapa. Proferpinaca.

ARISTOLOCHIA.

Piftia. Afarum, Ariítolochia.

FiricEs.

.Pilularia.

Onoclea.

' Acroftichum.

Afplentum.

"Irichomanes.

Adiantum.

Polypoadium.

- Lonchitis. er - Hemionitis.

Blechnum.

OncHIDES. 4

Cypripedium. Epidendrum. CANNA.

Canna. Amomtüm, Coftus. Alpinia. Maranta. Curcuma. . Kzempferia. AE Muss. Mauía,

-— Antholyza. ees . Meriana Trew. ^'^

Watíonia M.

Iris.

" Crocus. sce; Core 2: , Nancmssr.

lxiv - gave.

Pontederia,

^ Erythroniuti. ie * Gloriofa. "^X * Fritillaria.

. ** Uvularia.

Anthericum.

Sagittaria; Butomus.: Sparganium. PALMAE. Chamzrops. Borafífus. Corypha. Cycas. Cocos. Phornix;

Pothos.

Ruppia.

-. Potamogeton. Men :

GRAMINEZ, : - Nardus. ,

Bobartia.

. Saécharum, -

Phalaris. Phleum. Cinna.

Bromus.

. Cyperus.

Melicá: Apluda. Lygeum. Tripfíacum. Cornucopiz. Cenchrus.. Cyriofurus. Elymus. Hordeum., Secale. "Triticum. Lolium. Arundo: Briza.

Poa. Uniola.

D actylis, Feftuca.

Ariítida. Agilops

Scirpus. Etriophorum. Schaenus. Carex.

Coix.

: Zea.

Typha.

Zoltera. CICHORACEMR: -

Tragopogon.

- Scorzonera.

Picris.-

- Sonchus. Lactuca.

Chondrilla, . - Prenanthes.

- Catananche. .

. Elephantopus:

CINAROCEPHALA; - Gundelia;

- Echinops.

. Arctium.

| Serratula;

- Carduus,

- Cnicus;

. Onopordum.

- Cinara,

- Carina.

- Atractylis:

-. Carthamus;

[ Stebe. *

- Centaurea.

- Stzhelina.

- Xeranthemum:

E COKXM Gsdbdé

Seriphium.

1 Sphzranthus; ' Milleria.

- Sigesbeckia; Tagetes.

Othorna. Arnica. Doronicum: Helenium; Bellis.

Chryfanthemum:

Matricaria. Cotula. Anacyclus. Anthemis: Achillea. "Tridax. Amellus; Buphtalmum:

. Helianthus:

Rudbeckia. Silphium.

* Chryfogonum: ' Melampodium.

Calendula. - Arctóris. Ofteofpermum: Polymnia. Eriocephalus; : Filago:

Gnaphalium: -

' Micropus. Artemifia. Parthenium:

ea: ^ Ambrofia. -

^ Xanthium. DiPSACEA:-

Valeriana. Morina. Allionia. Dipfacus.

^ Knauta. - —-Scabiofa. : ."Niburnum:

Cornus.- Sambucus.

- À(perula:

. Tarchonanthus:

lxv

Galium.

. Crucianeila.

Valantia. Rubia. Phyllis. Spermacoce. Diodia. Hedyoris. Oldenlandiat Anthofpermum: Mitchella. Pzderia. , Cephalanthets: Lippia.

Ixora. Knoxia:

Pavetia.

Coffea. Chiococca: Morinda. Genipa. Randia. Cinchona: Catesbea.

- Petefia.

Pfychotria:

- Pordandia. -. Hamelia: Richatdia.

Mec esee er '

2 dan ; .. Hydrocoty e. Eryngium.

icula. Altrantia: Buplevrumi. Echinophora: Tordyium. . Haffelquiftia....— Caucalis. —— Artedia.

Ixvj -

Ferula. Laferpitium. Heracleum. Ligufticum. Angelica. Sium.

Sifon. Bubon, Cuminum. QGnanthe. , Phellandrium, Cicuta, JEthufa, Coriandrum. Scandix.

Chzrophyllum. :

Imperatoria. Sefeli. Thapfia.

. Paftinaca.

' Smyrnium. Anethum. Carum. Pimpinella. Apium. um ZEgopodium., Aralia. Panax.

LvsiMACHLZ,

Tozzia. Centunculus, Ana His.

Schwalbea. Polygala. Securidaca, Veronica. Pzxderota. Browallia. Euphrafia. Buchnera. Etinus. . Gerardia. Stemodia. Limofella.

Monniera Brosyz. . Sibthorpia. SCROPHULARLA.

Ruffelia. Befleria. Halleria, Chelone. Calceolaria. Scrophularia, Polypremum. Digitalis. Buddleia. Antirrhinum. Celfia.

Verbaícum. |

Cortufa. Spigelia. Scoparia. Schwenckia. SOLANE JE. Bontia. Brunsfelíia. Aquartia. Creícentia. Lycium. Arduina.- Ceftrum.

Obula:ia. Cymba;ia. JASMINA. Syringa Eranthemum. Liguftrum. Jaíminum. Nyctanthes. Phyllirea. Olea. Chionanthus. Fraxinus. VERBENJE. Verbena. Phryma. Houftonia. Lantana. Petitia Jacq. Cornutia. Callicarpa. Vitex. " Clerodendrum. Volkameria. Citharexylum, Duranta. Petrza. Gmelina. AÁCANTHI. Capraria. Dodartia.

Face

SAPOT A. Myrfine. Leucoxylon Burm. Achras.

. Chryfophyllum. Sideroxylum. Carifía,

Olax. Rauvolfia. Jacquinia.

. Ophioxylum. Cerbera.

APOCINA. Plumeria. Foie

eropegia. Néhun

. Apocinum. Aí(clepias. Periploca.

. FPergularia.

Cynanchum.

^ Stapelia.

- Vinca.

. Tabernemontana.

- Cameraria. CONYOLYULI.

Convolvulus.

Ipomza.

Evolvulus.

- Polemonium. :

. Phlox.

Diapenfia.

. Losíelia.

-. . BoRRAGINEs.

rd od

Mefferfchmidia. e

Hydrophyllum. Paragonula. Ehretia: Cordia. Varronia. Menais. LABIATAE. Lycopus. Amethyftea. Cunila. Ziziphora. Monarda. Rofmarinus. Salvia. Colinfonia. Ajuga. 'Teucrium, Satureia, Thymbra. Hyffopus. Nepeta. Lavandula. Betonica.

,Sideritis.

Perilla. Mentha. Glecoma. Lamium. Galeopfis. Stachys. Ballota.

Leonurus

Phlomis. :

Molucella. Clinopodium. Origanum. Thymus. Meliffa. Dracocephalum. Horminum. .

Podophyllum. Nymphza.

'"Sarracena.

Clypeola. Biícutella. Lunaria. Ricotia. Dentaria. Cardamine. Sifymbrium.

- Eryfimum. - Cheiranthus.

Heliophila.

Hefperis.

Arabis.

'Turriris.

Braffica.

Sinapis.

Raphanus.

Cakile T. PAPAVERACEA.

Bocconia.

Sanguinaria.

Chelidonium.

. Argemone. : Papaver. -

Hypecoum. Fumaria. Impatiens.

Monotropa. ^—— —— CAPPARIDES. -—

Ixviij RANUNCULI,: AGza. Clematis. Anemone. Atragene. Thalidtrum. Adonis. Pzonia. Caltrha. Myoturus. Ranunculus. Helleborus. lfopyrum. 'Trollius. Aquilegia.

Delphinium. : PS

Aconitum. Garidella. Nigella. LavRi. Epimedium. Leontice. Beiberis. Hamamelis.

Rura. Di&amnus. Peganum. Fagonia. Zigophyllum. Guaiacum. Diofma. Lawíonia. Ciítus. Hypericum. ' Afcyrum. i: GERANIA, ' Malpighia; Banifteria, "'Triopteris.

Sapindus, irr. Heliocarpus. "'Triumfetta.

'Tilia. Grewia. 'Thea. "'Tribulus, Corchorus, Bixa. Helicteres. Liriodendrum, Magnolia.

"^ ANONJA. Anona. Uvaria. Xylopia. Curatella, Ochna.

lllicium.

CARYOPHYLLEAE. Bufonia. eem Ortegia.

. Loefüingia.

Holofteum.

Pharnaceum, Alfine, Linum.

"Thefium.

Sarothra. JALAPJ4E. Pifonia. Boethaavia, Mirabilis, Ovieda. Plumbago. Sratice. Plantago. Creffa. Gomphrena. Achyranthes. . Celofia. Irefine. Amaranthus, SALSOLJA. Salicornia. Salfola. Crücita. Anabafis.

Ceratocarpus,

Blitum.

- Piper. zm P

c Atriplex. Yn Coriípermum, Axyris. Acnida. Beta. Spinacia.

^ Pettveria.

Rivinia.

. THYMELEZ- .

E E E

-., Camphorofima,

-. Bafella.

- Polygonum,

Atraphaxis,

Coccoloba.

Rumex.

Rheum.

T riplaris.

Corrigiola.

Telephium,

'lamarix.

Herniaria.

Ilecebrum.

- Scleranthus.

- Tranthema. | SEMPER VIV E.

Montia. :

Claytonia.

Portulaca.

Saxifraga.

"Tiarella.

- Mitella.

Ribes.

- Hydrangea.

Heuchera.

- Samolus,

- Adoxa.

- Chryfofplenium,

- Penthorum.

Aldrovanda,

*-

t

Blaria, Azalea. Kalmia. Epigzxa. Gaultheria. Rhododendrum, Andromeda. Erica, Arbutus, Vaccinium. Hedera. Empetrum. Ledum. Pyrola. Clethra. Samyda, Citrus. Melia. Trichilia, Swietenia,

2 Cedrela.

Marvz,. —— 'Theobroma. ... Ayenia.

. Byttncria.

Melochia. Pentapetces, Sida. Napza, Malva. Malope.

' Alcea. - Althza.

^ lavatera. Urena.,

Goffypium. Hibifcus. A4aníonia,

^^t Stewartia.

5 Indigc

Hzmatoxylum. Hymenza, Bauhinia, Cercis. Anagyris.

ra.

Parkinfonia, Borbonia. Ulex. Genifta. Spartium. Ebenus. Afpalathus. Crotalaria, Ononis. Anthyllis. Pforalea. Trifolium. ., TTrigonella, Lotus. Medicago. Cytifus. Dolichos. Phafeolus.

* Erythrina. Arachis..

- Lupinus. Clitoria.

Hedyfarum. . Coronilla. : Amorpha. | Glycyrrbiza. -.-

Galega. ^

Ixx.

CAMPANULA. Campanula. "Trachelium. Roella. Gefneria. Phyteuma. Jafione. Lobelia.

ONAGR x. Circza. Gnothera. Gaura. I

udwigia. . fuum Philadelphus. Blakea.

'Turnera: Combretum. CUCURBITACEJE. Sicyos. Bryonia. Melothria. Momordica. Cucumis. Cucurbita. "Trichofanthes. Fevillea. Gronovia. Zanonia. SALICARIA. ardia. -

Eugen ja.

Ceapothus, Celaftrus. Bofea. Caffine. - Evonymus. Sraphylea, Ilex. Prinos. Phylica. Gouania. ROsACE x. Sanguiforba. Poterium. Cliffortia, Alchimilla. Aphanes. Agrimonia, Nevrada. Rofa. "'Tormentilla. - Sibbaldia. Fragaria. Comarum.: Potentilla.

Mefpilus.

Pyrus.

Spirza.

4E(culus.

Acer. 'TERERINTI.

Anacardium.

Avicennia.

Chryfobalanus.

Hirtella.

Piftacia. Zanthoxylum. Juglans. AMENTACE AZ. Salix. Populus. Platanus. Liquidambar. Betula. Carpinus. Fagus. Ulimus. Celtis. Corylus. Quercus.

"Morus.

Humulus. Caunabis, Theligonum. Urtica. Parietaria. Ficus. Dorítenia. . EUPHORBIZX. Mercurialis. Acalypha. "'lragia Euphorbia. Buxus. Phyllanthus, Andrachne. Clutia. Ricinus. Jatropha. Croton. Dalechampia. Plukenetia. Hura. Hippomane. Sterculia. Carica. CONIFER AZ. Ephedra. "'laxus. Juniperus.

-"Cupreffus.

"'Thuya.

Pious,

E

Ixxj

INDEX METHODI ORDINES NATURALES COMPLECTENTIS.

SEEDPEER VIUA OA TE. cc.. VOCENT

Sáinifa Eerniicm: II Monocotyledone s. dr perigyna. III epigyna. IY Stamina epigyna. * Apetalz, perigyna. VI hypogyna. VID Gorolla hypogyna. vul perigyna. IX antheris E y L- ^ . : connatis. BDicoryledones. 3 : epigyna. o E | (Stamina epigina XII Polypetale. $- hypogyna, XII.

Diclines irregulares. xv D

Ixxij

SERIES

Crassis I,

i: Fungi.

2 Algz.

3 Heparcz. 4 Muíci. $ Files ..

6 Naiades. Crassis II; Aroidez. Typhz. Cyperoidez. 10 Graminez.

. Crassis IIL 11 Palme.

12 Afparagi.

13 Junci.

14 Lilia.

15 Bromelix.

16 "Afphodeli,

17 Narciffi.

ec

o

.. 18 Irides.

i

Crassis IV, 19 Mufz. 20 Canna. 21 Orchides.

22 Hydrocharides,

CLassis V.

..33 Ariftolochiz.

€rassis VI. 14 Elxagni. S once in

e Mes

.38 Polygonez,

. 29 Atplices.. .— e Crassis. VIL, E " Amaranthi.

3 k ue

35 Plumbagines. Crassis VIII.

34. Lyfimachiz.

35 Pediculares.

36 Acanthi.

37 Ja(minez.

38 Vitices.

39 Labiatz.

.40.Scrophulariz. .

41 Solanez. 41 Borraginez. 43 Convolvuli.

' 44 Polemonia.

4j Bignoniz. 46 Gentüanz.

| 47 Apociuez.

48 Sapotz. Crassis IX,

45. Gualacanz.

je Rhododendra.

$1 Ericz.

$2 Campanulacez. CrAssrIS X

$3 Cichoracez.

$4 Cinarocephalz.

$$ Corymbiferz. Crassis XI.

$6 Dipíacez.

f7 Rubiacez.

$8 Caprifolia.

o Umbelliferz.

Chassis X IIL

€x Ranunculacez,

x Papaveracez.,

6; C 64. Capparides,

! 6 $ Sapindi,

ORDINUM NATURALIUM.

66 Acera.

67; Malpighiz.

68 Hyperica.

69 Guttiferz.

79 Aurantia.

71 Meliz.

71 Vites.

753 Gerania.

74 Malvaceaz.

7; Magnoliz.

76 Anonz.

77 Meriíperma;

78 Betberides.

79 Tiliacez.

8o Cifti.

81 Rutacez.

82 Caryophyllez: Crassis XIV.

85 Sempervivz.

84 Saxifraga.

85$ Cad.

$6 Portulacez.

$7 Ficoidez.

88 Onagra.

$9 Myr.

90 Melaftomz:

91 Salicariz.

"92 Rofacez.

93 Leguminofz.

| - 94. Terebintacez: CLassis XT, $9 Araliz,

95 Rhamni. CLassis XV. 96 Euphorbiz. 97 Cucurbitacez. 98 Urticz, .. 99 Amentacez,

1900 Coniferz. /

I.

ACOTYLEDONES; LES ACOTYLEDONES

Corculum feminis Cotyledonibus defti- tutum. .

iom

C ORCULUM in germinatione extenfile, non partitum in cotyledones feu feminales lobos , fed indivifum, 1n alis ( Ord. 1, 2, 5, 4.) fubtüs ra- dicans aut floccidum , fuprà & in ambitu varié : e E GP QN UTERE i productum , in aliis (Ord. 5, 6.) (uprà caulefcens, bai caulis laterales emittente radiculas. - ES * . OBs. Precipuus Ácotyledonum caracter & femine de- ducendus diveríos in ejuídem evolutione modos admittit. . fuprà expofitos, & fecundarie divifioni inftituende pre- rimis idoneos, modó premifsà obfervationeinomnibus innotuerint. Huic minus proficit divifioni refpectivus Íexuum fitus, in claffs nondum fatis definitus quia vel ignoti occultantur fexus , vel in diftin&is perianthiis : [epius fezregantur. Inde ftat ufquenunc indivifa claffis —— in plurimos tantüm ordines difpertienda. —— ES

X CLAssIs IlTSEMO YE

CLASSISI PLANT/E ACOTYLEDONES.

4O RGANA snalir i in aliis minime aut parum con-

- fpicua, in aliis cenuiffima aut incerta, in aliis fpe&abilia.

Mafcule partes, dum conípicue, interdüm mixte fce- mineis in eodem organo , fepitis in diverfo fegregats. Pollen mafculum nunc nudum , nunc latens in SAHES

'aut folliculo , quorum diveeli infertio ac difpofitio.

Piftillum ftru&urà & partium fitu numeroque va- rium , germine nudo aut fepius te&o. Semina quorum-

dam notiffima , plurimorum nondüm viía, ceterorum.

vix confpicua, in germinatione non manifefta : undà

incerta in multis & obfervationibus confirmanda ger-

minis fuprà indicata evolutio.

-. Ozs. Sextuplex hüc revocatur ordo ; Alge & Naiades nondüm fatis definite; Fungi, Hepatice, Mufci & Filices apprime natu- rales. Fungi Animantibus Zoophytis partim analogi , Vegetantium

feriem inchoantes , inter hac & illa quafi medii, quibufdam -

tantüm Alpis conveniunt , à ceteris plantis ftru&urá, floratione & habitu diverfiffima. Ab Algis ad Hepaticas progreffio facilis

mediante Lichene ; facilior ab Hepaticis ad. Mufcos iifdem feré

praeditos florum organis. Utriíque Filices fubne&untur floratione

folliculari fubaffines, ceteris fignis tamen minüs fimiles & Pal- . marum quandoque mentientes habitum. Memoratos quinque or- - ie dines comple&itur Cryptogamia Linnaei fic di&a à fexuum tenuio-

rum occultatione aut difficili invefügatione. A precedentibus plurimüm diffzntiunt Naiades, quarum floraiio jamdiu fpe&a-

ps . bilis, fed anceps germinatio , nondum certus cara&er generalis, m: vaga P6 cm EE itas. x

FumNGTL 3

ORDOL ji FUNGI, LES CHAMPIGNONS.

Funuci parafitici , aut erumpentes e tellure modó nudi ; modó inclufi in volvá fciftili. Sabftantia aliis fuberofa aut corticofa , aliis mollior & carnofa , aliis mucilaginea. Quidam (implices aut ramofi , quidam Íphericel ; plures inftructi pileo ftipitato aut feffili , nunc orbiculari & pel- tato, nunc íemiorbiculari & lateribus. inferto. Folia nulla nec flores, fed antheratum loco pulvis intrà aut extrà difperfus. Piftilli vicem fupplent orgapa varie con- texta, nempe lamine, ruge, fulci , pori, tübi , papille , quamule , reticula , cavitates , interdüm univerfa e DABes * in iis latent corpuífcula, que terrz commiffa fimilem , feu' eerminando feminum inftar; feu radi- cando ut furculi , plantam progenerant. Suberofi Fungi perennes funt-& feps parafinci; ceteri parafitici aut terreftres, fugaces, ad putrefcentiam pron. ——

I. Fungi carnofi fphericei. - [p Uu MUCOR , L.* Mo/fffure; Veficulae leves , intüs pulverulente ;- folitarize aut varié aggregate , fefliles aut fzpiüs flipitate , flipite fimplici aut ramofo. .- LIAE eo 3s

. LYCOPERDON, T. L. * Pff:loup. Globus ntidus aut volvà ra- 1 diatim dehiícente cin&us , feffilis aut rariss ftipitatus, levis : aut rugofo-pulvereus , intus primó carnofus , mollis, folidus,- . dein cavus emiffo per fiffuram aut foramen pulvere copiofo, . TUBER, T.* Lvcoprmpow, L. * Truff. Globus fubterraaeus , . feffilis, intüs carnofus, compa&tus, cortice venofo, .. te&o fquamis innumeris, fubtüs forte feminiferis. CLATHRUS, L. * C'athre. Volva fpharicea aut ovoid . &ut flipitata, includens reticulum primó molle fol ipsà lacerà cavum cancellatum, pulvere coníper

IL Fungi carnofi pileati, pileis c

3t CrLaAssis I, ORpo f.

BOLETUS , T.* PnaLLus,L.* Morille, Pileus coaicus fubtüis lavis aut ftipiti adhaerens , fuprà finuofus & cellulofus, non perfo- ratus, flipitatus flipite vix fiftulofo.

HELVELLA , L.* Monacelle. Pileus membranaceus fuprà & fubtüs levis, plurimüm corrugatus & undatim complicatus , feffilis aut ftipitatus ftipite rimofo ac fiftulofo.

PEZ/ZA , L.* FuNGoiDrs, T. * Pefffz, Pileus ftipitatus aut fzpiüts feffilis , utrinque levis, modó planus, modo cupularis, fubtüs interdüm granulofus. :

CANTHARELLUS. * Füxcus, T.* AGARICUS,L. * Chanterelle; Pileus füipitatus turbinatus, fuprà lzvis , interdum concavus, - fubtüs plicatus plicis lamelliformibus rádiatis, :

AMANITA , Hall.* FuxcGus, T." AcARICUS »L.* Champignom

- Pileus umbeliiformis flipitatos, fuprà lzvis aut interdim rugo-

fus; fubtis lamellatus , lamellis circà ftipitem radiatis; pileo con- tiguis. Species numirofiffina. in plures dwviduntur jertiaues ( forfan -poflhàc in plura genera ) ratione füpitts pleni aut frftuloft , apnulati au. - nudi , lameliarum equalium aut inequalium , volye éxifleniis aut nulle.

-- €oloris partium , fucci venenati aut tnnoxii..—. s f

SUILLUS, Hall.* Fuxcus, T.* Borrrus L.* Cépe. Pileus umbele- litormis ftipitatus, (uprà lzvis, fubtüs tubulofus , tubulis con--

. fertis, in onien pileo contiguum difpofitis.

HYDNUM, L.* FUNGUS , T.* £rinace. Pileus turbinatus aut cya- thiformis , ftipitatus, fuprà aut intüs lzvis, fubtüs aut extüs aculeis papillifve te&us, - Y :

AIL Fungi plerumque füberofi, pileati , pileis fe^ .. miorbicularibus , latere flipitátis aut feffilibus,

: AGARICUS, T. L.* Borzrus,L.* ^Araric, Pileus fuberofus paras —.. fiticus formà varius , fepe feffilis, raro ftipitatus, fuprà levis, - fubtüs excavatus finubus ingequalibus , aut pertuíus poris, aut- tubulofus tubulis in ree "uoorq e ftratum difpofitis. Spe-- cies quedam orbiculares. feffiles , fuprà finuofe- aut porofg., fult ^O Leves j quadam carnofa. Genus in plura forté erbe. aw MERULIUS. * Acanicus, L.* Pileus parafiticus fuberofus ( doque carnofus terreflris) feffilis aut. raro füpitatus , fupi - levis, fubrits lamellatus, lamellis radiatis. Ziizc referatur Agari- . —cus alneus L.

AURICULARIA , Bull.* Pileus parafiticus feffilis coriaceus t . muis, junior contractus fuprà levis aut reticulatus , fubtus pi- .. lotus & arborum cortici omnino applicitus, veruftior dilatatus , marginibus hiac difcedens fensimque inverfo habitu refupinus, .. MERICIUS.* Hypxuw » L.* Urchin. Pileus paráfiticiis fuberofus

(rr ME fubcarnofus , ftipitatus aut feffilis, modó fuprà levis, fubtüs- |. aculeis aut papi] Is tetus , modó uadique papillaris exc: in-

íerüionis laterali; papilla primó extüs Sulssrilend

vane up $

AÀTLG S. $ dein pulvere evanido ad apicem tumida. 44» pulvis mafculus , tumor femineus ? :

I V. Fungi anomali, fimplices aut ramofi.

CLAVARIA, L.* CoRALLOIDZS, T. * CORALLOFUNGUS, V.* Cla- vaire. Fungus fubcarnofus , terreftris aut parafiticus , modo cla- vatus fimplex oblongus, modó coralloides ramofus, ramulis apice tumidis , papillarum emulis. Zinc eliminande Clavarig 1-$ Linnai., : ;

Oss. Incerta adhucdüm Fungorum generatio, licét ab Autoribus defcripta, Michelius organa in laminis & tubis marginalia exferta dicit . maícula, & alia intra laminas & tubos recondita fo:minea afferit ; Íed interddm, memorante Hedwigio, marginalia deficiunt organa 5 interdum etiam íeminibus jam maturis vigent, pro antheris ideo non habenda, rcctids forían pro germinum interiorum fligmatibus. Admiffis autem germinibus Michelianis, obfervavit Hedwigius in lamellatis & tubulatis pileis organa. przcociora ac fugaciora, idcircó maícula ,. nempé materiem ex filamentis fuccofis & annexis globulis compofi- tam, quà veflitur intus tela filamentofa ex contracto pilei immaturi margine ad hujus ftipitem producta, expanío pileo facile folubilis , & glebulis mox evanidis circa ftipitem annuli inftar (epé perfiftens. Ad- verfantes alii pollinis mafculi feminumque denegant exiftentiam , & germina fupradi&da veros exiftimant furculos in tellure non germi- nantes fed tantummodo radicantes. Alii Fungum quia maturus fzpé vermiculis ícater putrefeitque. animantium more, inter animantia Zoophyta annumerant. Tenuitas partium in primà evolutiore non finit nodum plané folvere, fed obfervara phenomena fexunm adionem & analogiam cum czteris plantis confirmant. Naícentis Fungi primor- dium filamentofum eft & byfünum , in tellure aut a;borum cortice latens radicis inftar, paísim tuberculis obfitum | occultis, vicifsim extrà prominulis & in verum Fungum produdis celeri incremento 5 undé D, Duchefne, in opufculo nondüm ediro , Fungos Lichenibaus aflimilans, hos pro ícutis habet extraneis plantarum fübterranearum feu clandeftinarum. Hzc de Fungorum naturà : difücilis etiam fpc- cierum dererminatio atque diflributio , quia plerzque nimitim fugaces & abícondite inveftigantem oculüm effagiunt, indé à Linnzo pau- - ciores memoratz. Nomenclatio ejufdem non omnis admittitur, ürpote munus recta & à vulgari nimis di untur

6 Crassris T, ORpo IL | aut gelatinofe , Fungis aliquantuüliüm analoge; alie co-

riacez aut cruftacez ; quedam herbacee , quafi foliof», c«teris plantis magis aliines Organa dime in quibut- dam omnino latentia , in aliis fpe&abiliora, in aliis notiflima, plurimum diverfa inter fe quoad ftructuram & fitum.

T Filamentofe aut gelatinofe. Fru&ificatio latens; Bv ss.

BYSSUS, L. * Subftantia filamentofa aut pulverulenta. Plante im humidis , fugaces. i

CONFERVA, V. L.* Arca, T.* Corfcrve. Fibrze capillares inter noliis numerofis diftin&z , fimplices aut ramo(» aut reticu- lare. Planta laciffres & maring.

TREMELLA, L.* Nosroc, T.* Noftoc.Subflantia gelatinofa variae figurae. Plante in humidis , fugaces 5 quadam tatlu irritabiles , oà- fervante Adanfonio. ' : : :

II. Membranacez aut coriacez. Fru&ificatio incerta. C—PFucr |

ULVA, L.* Fucus, T. * Subfantia membranacea pellucida, in quibufdam tubulofa aut veficulofa. P/zne rivulares , lacuftres & ODmarunng.oc «

FUCUS, T. L.* Arca , T. * aec. Monoicus. Frondes coriacee fparfis inftru&z vcficulis , quarum maícule pilis intertextis intus hifpida , feemineze gelatiná turgida in quà nidulant glo-

- buli perforati femine foeti. Plane aquatica marina 5 fpecies formá primum varie,

III. Coriacee aut cruftacee. Frucificatio Ífpeda- -bilior.. Lic üENEs. : CYATHUS. * Fuxcoipzs T: *Prziza , L.* Calix radicalis , co-

... .FMtCeus, campanulatus, patens, in fundo feminifer , feminibus ... lentiformibus. Hc perrinzt Peziza lentifera £. :

' flipitis turgidi excavatze

H EFACEC X. 7

SPHJERIA , Hall. * CERATOSPERMUM , Mich. * Monoicum. Ver-

' race hemifpherice cruftacez , fub corticibus arborum naf- centes , & iifdem diftra&is exfertze feffiles ; extus confperíe pulvere mafculo mox evanido , intus ad peripheriam excavatz alveolis minimis numerofis 1-fpermis, femine lunulato. ZZzc re- ferantur Spharie feffles & cruflacee Halleri,

LICHEN , T. L. * Liches, Monoicus. Masc. Farina frondi infperfa , aut verruce eidem immerfe, granulosà turgide maffà (ex Hedwig.) mox evanidà. Few. Scutelle feffiles aut fubfti- pitate, fzapé fubrotundae & marginate margine integro aut denticulato , interdim lineares oblonge aut convexe fpheroi- dez , pulvere fcemineo fcete. Plante terreffres aut faxofe aut parafttice , formá plurimim warie ; frondes cru[lacee , aut córiaceg complanatg , aut fübrofz teretes fapius ramo[a ; f[cutelle in fronde

. €entrales aut marginales aut. term:nales, Species. fcyphifere fruti-

€ulofe fcutellis convexis fpheroideis terminalibus genere poflhac difin- Buende , ut & L. fcriptus & congeneres quorum tubercula feffilta li- nearia minima corticibus é» foliis arborum emortuis innafcentia plans

| ctam ex integro conflituunt,

Oss. Ambiguis innititur fignis cara&ter Algarum qua düm re&iüs

innotefcent , in duos trefve pofthàc ordines diftribuentur. Byffi Fungis affines; Hepaticis Lichenes analogi ; incertior Fucorum cognatio.

nsdmsdli

"

ORDO III HEPATICE, LES HEPATIQUES. ——

Frons monoici aut dioici. Organa mafcula. granu- lofa aut follicularia, polline aut vifcido humore turgida , olitaria aut fepius conferta, nuda aut in perianthio Communi aggregata, fefüilia aut rarius pedunculata. Tgana foeminea. nuda aut fzpius perichatiofeu calice monophyllo feffili inftructa , intrà perichetium folitaria - SERnt Nd unico fepius fuperítite & ceteris feffilibus , fingula nuda aut involuta membrani ftyliferá ad api- Cem fxpiüs dehifcente, rarius infrà circumfcifs&. Cap- . Tule totidem uniloculares, mono aut md xm - feflles aut rarius ftipitate, nude aut membrana ca- - . lyptraformi füprà te&e aut fepius eddem circi ftipitis. bafim perfiftente cin&z. Semina nunc levia nunc nibus elafticis affixa, in germinatione infri radi

" RIED »

8 CrAssis T, On DO III.

terreftres aut parafitice, repentes , fubtüs polyrhize. . Frondes nunc aphylle complanate, indivif aut lobate, ^nunc polyphylle foliis diítichis aut. rarius imbricatis. , Organa mafcula in polyphyllis axillaria aut terminalia ^ aut foliolis infidentia , in aphyllis fuprà frondem fparfa

aut marginalia; foeminea in his é frondis apice aut

finubus exorta , in illis axillaria aut terminalia.

RICCIA , Mich. L. * Monoica aut rariüs dioica. MAsc. Conulus exíertus ( pun&um granulatum ex ZZedwigio) feffilis, apice trun- catus & denies . granulosà maísà foetus. Few. Capíula

- frondi femiimmería fphaericea, ftylo acüminata , polyfperma feminibus granulatis. Frons aphylla complanata , plerumque radia-

. (im lobata ; flores faminei centrales , AR; marginales aut frondis

e finubus innajcentes.

JBLASIA, Mich. L.* Monoica, rarius dioica. Masc. Pun&dum granulatum ( capfula ex Mich. & Linz.) frondi immerfum feffile,

vix prominulum, tempore evanidum. Fa. calix ( maículus ex Mich. & Linn.) pun&o perennior , feffilis 1-phyllus, bafi vene tricofus , fuprà tubuloíus , limbo integer , feetus granulis ràcematim per tubum expulfis & circà limbum aliquandiu ag- -

».glutinatione perfiftentibus. Frons aphylla complanata, lobata; fingulis divifuris medio 1-nerviis, versis finem nervi 1-floris ffore femineo , juxtà. margines pafsim unicá punttorum ma(culorum ferie inftru&is. Matura humi & etiam in capfulá germinant granula calicis ideó feminei. A -Ricciá differt calice extrà frondem prominente.

AANTHOCEROS , Mich. L. * Monoicus aut dioicus. Masc. Calix

(. frondi femiimmzríus , primo claufus, dein urceolatus apice la- . -. erus & patens folliculis pluribus circiter 3 ( femina ex Mich. -

- Lina.) feflilibus , margine annulatis feetus. Mn Calix feffilis - €ilindricus ( mafculus ex i/fZ.) apice fiffus aut dentatus , enrit- . tens capfulam (ia exortu calyptratam ex Hedwig.) longam fili- queformem 2- valvem polyfpermam ; femina crine afüxa valvis aut axi centrali filiformi. Frons apkylla complanata lo- Lata , versis limbum terminalem paf[sim pan

- ITARGIONIA , Mich. L.* Monoica? Calix fcffilis 1-valvis C mat- | ;

HEPATIC $

finubus latentes. FM. Perichaetium feffile tubulofum ; apice fium. Intüs germen 1 minimum feffle, ftylo inftru&um ; fepius cin&um aliis corpufculis oblongis piftilliformibus, fed inanibus & ipfo increfcente ad latera reje&tis. Huic membrana exterior ( corolla ex Sc/nid. ) arilliformis ftylifera , pofthàcapice varié dehiícens , & exhibens capfulam ( anthera ex Linz. ) primó* - fefülem , dein flipitatam ftipite gracili celerius elongato , 2 nitüs 4-valvem , polyfpermam , filis elafticis feminiferis fce- tam. Carathr ex Schmidelie. Herbule terreffrres. aut. parafitice ; fronces. nunc fimplices 1-phylle (Marfilea Mich.) varié incifa , in füpefice aut marginibus ftorifere , nunc polyphylle foliis imbricatis aut diflichis , floribus axillaribus aut. terminalibus aut foltorum apici infideitibus. Hedwigius Schmidelio a[fentiens in determinando partium ufu , vidit infuper femina humi germinantia & radicantia. Ex ipfo in. X. nemorosá , J. afplenioide , J. pufillà membrana capfulam am- Biens , infr folvitur more calyptre Mufcorum. Perichatio & corpufculis germini appofitis defltuitur J. pinguis ex. Schmidelio. :

-MARCHANTIA, March. L. * HePATICA , V.* Hépatique. Monoica : aut dioica. Masc. Calix margine inequalis aut finuatus ; nunc ftipitatus turbinato-peltatus Rire um Schmid.) fubtus in-

inflar ; und? Linneus fcyphos dixit fe

x to "CraAssriSs T, Onpo IV.

non folitaria frondi infidens , capfuld urceolatá non penitàs 4-valvi, Kis crinium fzminalium elafica à Marchantio primüm | memorata. «dn genus dividendum ratione monoecig aut dicia , calicis mafculi Jifflis aut pedunculati , pilei feminei conici aut radiati loculis uni aut multifforis ?

Ozs. Hepatic, alias Mufci hepatici dictz , Mufcis quidem hinc veré affines folliculis mafculis, perichztio foeminco , germine arillato in flylum attenuato & corpuículis piftilliformibus interdum cincto , capíulà poft arilli fciffionem prominente fa*pé ftipitarà 1-loculari po- lyfpermá ; indé diffimiles fronde Ízpius fimplici complanatà , follicu- orum congerie non filis intermixtá, arillo germinis non infrà circum» fciffo nec ideó calyptrz inftar ftipitatum fructum obregente , fed ple-

* rumque fuperius fiffo & circà ftipitis bafim intrà perichztium perfif-

tente; diffimiles etiam defecta columellz intrà capfulam non opercu- latam & crinibus feminum elaflicis. A Lichenibus | membranaceis " frudlficatione difcrepant Hepaticz , czterüm fronde pariles & prop- tercà à prifcis autoribus Lichenes dict, quas ab iifdem diu prater- aiffas accuratius obfervavére poft Vaillantium Micheliumque Schmi-

delius & Hedwigius, aliique Neoterici veram organorum ftructuram & funcdionem exhibentes,

108 JFO- IY, .MUSCI, LES MOUSSES.

Psveriricirioxis pars precipua pyxis capiulumt dica (anthera ex Linz.), unilocularis columell4 cen- trali in(tructa ; foeta. polline feu. pulvere copiofo co- lumellam ambiente; fpharicea aut oblonga ; apice operculata aut rarius multivalvis; ad limbum ciliata aut rarius integra ; calyptrata aut rarius nuda; axil- laris aut terminalis; feffilis aut Ízpius ftipitata; ant& florefcentiam cincta perickatio Íeu calice mono aut po- lyphyllo interdüm vix conípicuo , ad ftipitis bafim Biniaie , düm calyptra pyxidi prius circumpofita arilli inftar, dein infrà foluto nexu circulari & ftipite ^ pyxidis elongato fursüm abripitur eamdem obtegens.

Ürganum aliud ( fominea pars ex Lim.) in aliis . €onfpicuum , in aliis ignotum ( aut nullum? ) , conftans .. corpufculis cilindricis minimis & interjets filis pluries . articulatis , omnibus promifcu& aggregatis in gemias

5 ftc L | '" Ek q i: Ad 1li: : cinctas, ple um que Y feles j

Mvuscr. If axillares aut terminales. Plantulz herbacez, terreítres aut parafitice , repentes aut erect , fimplices aut ramoíe, foliis diftichis aut fparfis imbricatis tecz , alie tantum pyxidifere , alix pyxidiferz fimul & gemmiferz feu monoicz, alix dioicz in diverfis indi- viduis pyxidiferz & ftellulifera.

LI Mufci veri, diclines, pyxidiferi & ftelluliferi.

SPLACHNUM, L. * Muscus, V. * BnvuM, Dill. * Dioicunt ( aur monoicum ? ). Pyxis terminalis ftipitata, bafi plurimum ventricofa, apice anguftior cilindrica , ore 8-valvi feu 8-den- tato, operculo nullo, calyptrà levi caducá. Stellula folitaria : terminalis, Caulis fimplex brevifimus , apice 1-florus.

POLYTRICHUM, Dill. L. * Muscus, T. * Dioicum. Pyxis- terminalis flipitata oblonga , interdum angulata , ore ciliari &

membraná tecto, operculo acuminato, calyptrà villosà, pe-

- richetio r-phyllo tubulofo. Stellula folitarie terminales , in

rofam patentes. Caulis fimplex , apice 1-florus ; flipitis apex [ub pyxide tumidus. :

MNIUM, Dill. L.* Muscus, T * BayuM , Dill. * Monoicum aut dioicum. Pyxis terminalis ftipitata ovata , ore ciliari annulato, operculo acuminato, calyptrà levi, perichetio 1-phyllo tu- -bulofo minuto. Stellula fquamulis cin&e , auc fpherule pul- verulenta nude, utreque terminales. Caulis fimplex autramofise

.Mnium Dien, quod Conianthos D. de Beauvois , difli itur fpharulis pulverulentis. RT

HYPNUM , Dill. L.* Muscus, T. * Monoicum. Pyxis axillaris flipitata oblonga ciliata, operculo acuminato , calyptrà levi,

ex perichatio polyphyllo orta lateralis. Gemmzee axillares fef- files diftin&da. Herba faepius ramofa.

Il Muíci veri , monoclines, tantüm pyxidifeti ; ftellulis gemmifve inconfpicuis aut nullis, —.— - .FONTINALIS , Dill. L.* Muscus, T.* Pyxis axillaris , fubfef- - filis oblonga ciliata , operculo acuminato , calyptrá lavi , pe- richetio urceolari fquamulofo. Herbe plereque aquatice , ramofa. BRYUM, Dill. L. * Muscus, T. * Pyxis terminalis ftipitata aut

| vix conípicuo. Caulis frmplex aut ramofus , interim nullus.Species —— €alyptiá. villosá faré fubacaules confttuunt Pogonatum D. de -— - Beauvois , & Weifam Ehrharti, ^ ——— cum

CUM , L.* Muscus, T. * Pyxis terminalis. fubfefüli 70

t f m

rariüs feffilis , fpharicea aut oblonga, ore ciliari annulato ,—— calyptrá levi aut rarius pilosà , pericheetio 1-phyllo minimo

22 Crassrs 1; OR»DO IV.

: rdriüs fipitata , ote ciliato, operculo acuminato; calyptrà mis

mutà. Caulis fimplex , brevis aut fübnullus.

BUXBAUMILA , L. * Pyxis radicalis ftipitata aut fubfeffilis , hinc

. $ibba, indé membranacea , ore ciliari , eperculo conico fac- culum interiorem polliniferum fuftinente, calyptrá levi caduca.

Herba acaules ; folia radicalia aut nulla.

SPHAGNUM , Dill. L.* Muscus, T.* Pyxis axillaris , ftipitata füpite pelluciio craffiufculo , fubovata , ore integro non ciliato , operculo brevi , éalyptrà nullà , perichaetio incon(picuo. Herb ramofa paluftres 5. flipitis apex fub pyxide tumidus.

III. Mufci fpurii. PORELLA, Dill. L. * Pyxis axillaris fefilis oblonga; non ca*

lyptrata nec operculatà, poris plurimis lateralibus dehifcens, - E . Íquamulis bafi cincta, feta pulvere farinofo. Zerba ramofay

folüs diflichis. Genus foli notum. Dillenio. E LYCOPODIUM, V. Dill. L. * Muscus »1."StLAGO, DIE" - SEL AGINOiDzS, Dill. * Lvcoronioipzs , Dill. * Lycopode. Cap fule feffles nude non Operculate , intüs pulverulente ; in ' plurimis r-loculares 2-valves fubrotunde aut reniformes, in

paucis (Selaginoides Di/l) 3-4-cocca 3-4-valves; nunc diftináa

. (Selago & Selaginoides Dill) & fohis axillares, nunc fpicata - EScopodiudi & Lycopodioides DiJ/. ) intrà fingulas fpicarum quamas imbricatas fingula, Herbe ramofz , repentes aut erede ; foliatio imbricata circularis , aut pinnulaformis complanata ut in Ly- copodioide Di/l. ; [picigerarum [pica fmplices aut dichotom partite, —— feles aut pedunculatz , terminales aut axillares. Pulvis capfularum

t Ssmi mafculus ex. Linhao & Hallero , femineus ex Kol-:

. Teutero quia in aquá non intume[cit : an potiiis uterque commixtus ? - Preter. capfulas ex Linnao mafculas , alia [ape ex(lant organa per «aulem fparía axillaiz, eue gemma ex Hallero , perianthia: ex Lin-

m&o faminea a-phylla fata corculo nudo cotyledonibus de[lituto.

.. Üformem articulatum , & fcemineum fafiformem fea cilindricum. Pofthàc

.. Pulenius pulverem pyxidis fruftrà fatum ideó mafculum, & ftellulas. . feliciter pullulantes ideo foemineas afferuerat experimentis fuffulcus , : licet nondüm in omnibus Mulcis

OIG, EE 3:72 (3j

trichi pyxide poft avulfam calyptram emarcidà , ma(culam indé vim calyptrz pyxidem focmineam aibientis concludit jimmceritó ; marce(cit enim potius pyxis, quia prziaturé denudatur, calyptrà & operculo tunc fimul deciduis : quzdam infuper Mufcorum ecnera dicuntur non calyptrata. Recentior Hedwigius , accuratà & multiplici fretus obfer- vatione , Mufcis omnibus ftellulas gemmaíve tribuens ;, harum cor- puícula cilindrica dicit. maícula, foa polline per. terminale foramen profiliente , filis articulatis fuccofis faecundationem promoventibus in- rermixtis diftindta, intra Íquamas florales imbricatas, patentes in ftellulis terminalibus, conniventes in gemmis axillaribus. Alibi intrà - junius pyxidis perichetium vidit germen fubfeffile minimum ,-mem- branulà veftitum proprià , flylo & ftigmate inftructum; cinctum cor- pufculis plurimis..( 215.) ipf omnino conformibus, fed minoribus & €ffoctis inanibuíque, intereà addufores ab Autore dictis, & anteà j à Schmidcelio femel obíervatis. Hedwigio tefte , diften(a ob flipitis in- . "zerioris produétionem-membranula fcecundati germinis & dein íciffione. circulari infra foluta, cum ipfo fensim erigitur mu:ata in calyptram ; capíula feu pyxis fic ftipitata ,' poft. calyptra cafum matura , copiofo turget pulvere humi pofthàc germinante & ideó formineo. Sic ex Hedwigio calyptra corolle vicem gerens à perichaiio veré calicino dif- tinguenda 5 fic eriam Muíti tfaró hermaphioditi germine & antheris communi iuvolucro cin&tis , plerumque diclines ftellulis aut gemmis polyandris, & perichztiis mionogynis effaeto adductorum agmine, aut rarids polygynis dum adductores quidam ftipitati gravidantur. Pyxidis urceolatz oüficium ciliis (pé claufum marginalibus irritabilibus , du- plici aut fimplici ferie difpofitis, prztereà operculo regitur acuminato deciduo , cui medio íubtüs continua eft. centralis coZume/la ; fic à Schmidelio & ab Hedwigio dicta, ex imà pyxide enata , nunc gracilis ,. qmüunc dilatata & pyxidi conformis inftar yxidu/z internz, intis cava & pulvifculo quafi facra , fensim. marcefcéns & interdum evanida aut cum operculo decidua. Hzc eft theca interior jamdudüm à Duhamelio (phyf. arb. i. P. 391. ) obícrvata in 7Maio capilíari L. 5 hic. Buxbaumiz- —. facculus pollinifcr à Linnzo memoratus ; hzc anthera lageniformis à . Millero generatim admiffa intrà faemineum pyxidis pulverem. Hacnüper €x Bclviüio ( D. Palifot de Beauvois i2 Differt. mff.) pyxidis herma- phedus capíula interior Mafcis omnibus communis, pulvere foemineg cera, maículo circumda:a polline , apice in operculum definens , bafi forté continaa filamento feu pedicello intrà ftipitem fiftulofum con- tento, cujus fcvcundarionem concitant cilia irritatione conniventia. pollen extrà profiliens in ipfam reprimentia. Sic fiflulofo flipiti con .tinua pyxis corollam mentitur. tubulofam. apice dilatatam ; & Maufci omnes in codem organo biflexuales, Belvifio judice, piftillum exhibent - centrale & ftamina ambientia; & praterea foecundarioni nullz 'enüs

incumbunt ftellularuni corpmícula alienis & adhucdüm ignotis ufibus ——

nata. Sic etiam adverfantia circà germinationem explanarentur experi menta Dillenii 8c SIUE uorüm alrer pyxidis jx

alter centralem pulv: 0]

v

fevcrat. Quar tamen ut przvaleat Bel-

Hedwi fy ia plurii

pollen ambiens, ——

t4- Crassis d; OXDb0 V.

radicatur perfiftente fuà tunicá veftiente, & fimul füprà per fiffuram ( fere lateralem ? ) tunicz emittit corpufcula quzdam ( quandoque uni. cum aut duplex) ligulzformia fuccofa- pellucida , ' apice viridula , primó brevia indivifa, dein longiora ramofía , inter quz (ensim eminet nova plantula , nullu(que prztereà cotyledon exhibetur. An autem cor- puícula pro cotyledonibus habenda; an inde potius Mafci vere acos tyledones; an re&tiis monocotyledones, indicante germinatione fcré laterali ? Nodum folvent affidui germinationis hujus inquifitores. Donec de parüium naturà & generibus indé deducendis & fpeciebus ad genera compellendis coníliterit omnium confenfu, maneant in- terdüm genera Linnzana fpecies omnes nunc comple&tentia, & cone ferantur admittenda. tempore opportuno 25 genera Hedwigit inftituta ratione orificii pyxidis nudi aut ciliati ciliis ordine fimplici aut duplici, dcfinitis aut. indefinitis , integris aut partitis. .

E oes

ORDO.V. FILICES, LES FOUGERES.

Onscaxa ab aliis antherz , ab aliis capfule di&a, in Filicibus plurimis fola hucufque cognita , funt folliculi uniloculares , polline aut pulvere focti, plerumque - tranfversim bivalves, valvis hinc annulo elaítico Ízp& junctis , diverfimodé ageefti in inferiore frondium pa- ginà fub membraná involucrante , aut à fronde fegre- gati. His in eádem congerie commixta creduntur fexüs alterius organa fere conformia, fed nondum fatis ex- plorata. In paucis fexus uterque conípicuus ; antherz- nudz aut involucro plures cin&z , E ducdodim inftar uniloculares bivalves polliniferz; germina fimplicia aut plura, fingula ftigmate unico inftruda , nuda aut. fvolicO y , nunc ab antheris fegregata , nunc eifdem. juncta in eodem involucro, mutata in fru&us ízp& monofpermos. Folia alterna , recentiora ab apice ad bafim convoluta. Frondes fimplíces aut ramoíx, bafi

Íxpius fquamofíz , herbacez aut rarius arboreícentes.- ^ Folliculi in fpicam diftin&am difpofiti. Catera.

. . Ágnota, cm . OPHIOGLOSSUM, T. L.* Opliosiofe , Losgue 4e forpent, Spica. oblonga linguaformis comprefía utrinque ad margines unicá

» s

FfrLZCES 1$

ferie multilocularis loculis tranfversim dehifcentibus polline fcetis , poft emiflum pollen quafi utrinque crenata & plurimüm veruculoía. Ophiogloffis veris folium radicale, non convolutum , fapiks fimplex 6 enerve , emittens [picam plerumque fímplicem & pedunculatam. Spuriis frondes ramo[a pluriés pinnata , recentiores convolste flicimo more , wetufliores in. ambitu foliolorum radiatim fpicifere- [picis feffilibus imbricatim & difliché fubfquamulofis. Genus inde dividendum & intereà. medium inter Mufcos. & Filices, An fpica tartim ma[cula ; an. potiás in. fingulo ejufdem loculo uterque fexus

ad mentem Hedwigii ? ko ONOCLEA , L.* PoryPoDIUM ; T. * Spica racemofa diflicha; Folliculi $-valves. Ex Zinnzo cap[ulg $-valves , valvis fingulis * befi feminiferis , femina fcobiformia : an reis? : . OSMUNDA, T. L.* PorvPODIUM , T. * Ofmonde. Spica racemofa, . Folliculi 2-valves. Cap/ile polyfperm& ex Linnao.

11. Folliculi frondibus fubtüs impofiti. Catera ignota.

- ACROSTICHUM, T. L.* FiucuLa , T. * Fru&ificatio totum . frondis terminalis difcum tegens. d POLYPODIUM , T. L.* Fux, T. * Lowcnrris, T. * Fizi- CULA , T.* Polypode , Fougere. FruGtificatio in pun&is fubrotun- dis per frondis difcum fparfis. ^^ ; ASPLENIUM, T. L. * HeMioNtTIS, T. * LINGUA CERVINA , T.* '"TRicHOMANzs, T.* RuUTA. MURARIA , T.* Fiuicura , T.* Lowcurmis , T.* Cétérach , Scolopendre , Politric , Sauve-vies Fru&ificatio in lineis re&tis, fabparallelis , per diícum frondis. - fepius obliqué. decurrentibus. |. HUE T HEMIONITIS, L. * Fructificatio in lineis varié decuffatis & inter- ... textis, per frondis nervos decurrentibus. - BLECHNUM, L. * Fru&ificatio in lineis duabus parallelis coftas - . frondis approximatis. -. LONCHITIS , L. * Fru&ificatio in lineis lunatis , frondium finus - - occupantibus.- Td - PTERIS, L.* Firix T. * LINGUA CERVINA , T. * Fougere, Fruc-- —. tificatio in lineis marginalibus, frondem cingentibus. —— ^. MYRIOTHECA, Comm. * Fru&ificatio in thecis numerofis an- .. theriformibus oblongis. diftin&is feffilibus , tran(versim paral- | ', lelis, unicá ferie frondem fubtus cingentibus. Frons bipinnara, 5 Caratter ex Commerf. herb. Borb. Mupns 8ixu, infinime ?hece. —— ADIANTUM , T. L.* Capillaire. Fru&ificatio in pundtis termi- nalibus, fub replicato margine frondis. E LONE * m eis in lineis brevibus. v , ex p mu frondis latere fubtüs exfertis. Frons decompofita fingulis folio" ——

unicá Hneá

16 * Cragsrs-I,.OxDo v.

TRICHOMANES, L. * FiLiCULA , T. * Fru&ificationes folitárias in calicibus feu capfulis diftinétis turbinatis, fuprà frondem marginalibus , ítylo fetaceo terminatis. 4m anterz aut ger.

.- mina? T. Canarienfe calcibus mult/floris inffrutum , novi. forie generis prima fpecies.

AIL Antherz ftrobilo impofitz. Piftilla confpicua à ftaminibus fegregata.

ZAMIA, L.* Dioica. Conus florum non fpathaceus. MAsc.Squamze coni fubpeltate pluribus antheris :-locularibus. 2-valvibus onufte. F&Mw. Squamz pelrat ; germina 2 fub fingulà peltà; ftigmata capitata ; drupze duz 1-fíperma ; nuces dixo ob- longa. Caulis fimplex. frutefcens 5- folta alierna , vaginantia , cone ferta , terminalia , pinnata ; conus inter folia terminalis , femineis Jünplex magnus , mafculus minor multiplex : habitus Palma. :

'CYCAS, L.* Dioica. Masc. Amentum unicum terminale flro biliforme imbricatum, íquamis fpatulatis carnofis numerosá an- ^ 3 therarum r-locularium 2-valvium ferie fubtüs tectis. F GM.Ger- - mina plura diftin&a , fpadicibus confertis carnofis ultrà medium. immería; ftyli & ftigmata totidem. Drupa totidem 1-fperma.

—— Caulis fimplex arbore[cens 5 folia alterna vaginantia , pinnata , ter-

. aimalia : habitus Palma, ——

o-

ES RS Antherz pittillis mixtz in eodem involucro.

PILULARIA, V.L.* Pilulaire, Involucrum feffile , globofum pi« -.. fiforme , coriaceo-villofum , 4-valve, 4-loculare ; loculi ger- minibus paucis infrà , antheris pluribus fuprà fceti , utriíque eidem receptaculo laterali impofitis ; femina tunicata. Cali? repens radicans ; folia graminea ; involucra. axillaria, Cara&fer ex - B. Juffao. Linneus pulverem ma[culum fub foliis admittit , & globulos

Xo famineos 4-loculares polv[permos. oie

- fherg ex Linnao ieeblon is fpiralibas terminate. Few. Capfula

eR . polyfpermas -

Frfrdes:. 17

polyfpermz. PZznta aquis innatans , ramofa. diffufa , ramis ad ge- ' ntcula bijolis & fubtus radicantibus. Caratler ex Michelio & Linnao. Zn antherg vere folis Vnpofita , an potius delitefcentes in capíulá radicali cua germinibus ? H:jus congener Azolla Lamark. Du, x. P. 343. Ee s

ISOETES , L.* Monoica. Folia cepacea fafciculata radicalia , bafi interiori florifera, interiora íquamam cordatam 1-andram, exteriora capfulam 2-loculareim polyfpermam foventia, Caradfer

| denuó cxaminandus. Anthera feffilis v-locularis ? Plan'g laeuftres, » EQUISETUM , T. L.* Préle. Spica denfa feu conus folitarius ter« . minalis conflans filamentis numerofis axi communi densé im- pofitis, fingulis apice peltatis , peltà fubrüs multivalvi emite tente fphierulas plures polliniformes feiis 4 elafticis inftradtas, Herba aphylia caule fiftulofo ftriato, Jemplici aut ramofo , fepizzs ver- ticillatim ramilofo , articulato. articulis vaginá dentatá cin&is, Cau- lib'is vernalibus coniféris plerungse mox perituris foccedunt alig non. conifere perenniores : an. priores vajcula , pofleriores. faiminee fexu